پرسش و پاسخ درباره جراحی بینی

هفته نامه سلامت - دکتر رضا کریمی*: رینوپلاستی (اصلاح شکل و عملکرد بینی) قدیمی ترین عمل جراحی زیبایی است. قدمت عمل جراحی رینوپلاستی بیش از ۳ هزار سال است و اصلاح بینی و بهبود عملکرد آن یکی از پیچیده ترین عمل های جراحی پلاستیک است. بینی علاوه بر عملکرد زیبایی آن ابتدای دستگاه تنفسی قرار دارد و هوا بعد از عبور از سوراخ های بینی می تواند گرم، مرطوب، پاکیزه و ضدعفونی شود. بینی نه تنها در فیلتراسیون راه هوایی نقش دارد، بلکه در فرایند بویایی، تصفیه و پاکسازی هوای سینوس ها و عملکرد سیستم اشکی هم تاثیرگذار است.

هدف رینوپلاستی، تغییر و اصلاح شکل ظاهری بین و همچنین اجزای داخلی آن است که در فرایند تنفس اهمیت دارند. رینوپلاستی و همچنین عمل های جراحی زیبایی دیگر می توانند ظاهر بیمار را بسیار بهبود دهند.

قبل از اینکه بیمار برای عمل جراحی تصمیم بگیرد، لازم است خواسته ها و انتظارات خود را به دقت در نظر بگیرد و در این باره با جراح خود مشورت کند. اگر بیمار از نظر فیزیکی سالم است، از نظر خصوصیات روانی و خلقیات حالت پایداری دارد و در انتظارات خود واقع بینانه است، از پیامد عمل جراحی خشنود خواهدشد. البته محدودیت های خاصی با توجه به ویژگی های اختصاصی هر فرد مانند ساختار کلی بینی و کیفیت پوست او وجود دارد. جراح ابتدای مشاوره به بیمار توضیح می دهد کدام یک از انتظارات بیمار از عمل جراحی بینی با توجه به خصوصیات آناتومیک و فیزیولوژیک بینی قابل دستیابی است.

هنگام برنامه ریزی برای عمل جراحی لازم است سن بیمار در نظر گرفته شود. بهترین زمان برای انجام عمل رینوپلاستی بین ۱۸ تا ۲۵ سالگی است زیرا قبل از ۱۸ سالگی هنوز اسکلت غضروف و استخوان بینی در حال شکل گیری است. بیماران اغلب می خواهند درباره جنبه های مختلف رینوپلاستی از جراح سوال کنند، اما عموما زمانی برای مطرح کردن این سوالات وجود ندارد. در مطلب پیش رو، شایع ترین پرسش ها و پاسخ هایی که درباره رینوپلاستی مطرح می شوند، بیان کرده ایم.

1. رینوپلاستی چیست؟

رینوپلاستی جراحی پلاستیک است که برای تغییر دادن اندازه و شکل بینی انجام می شود. رینوپلاستی یا جراحی پلاستیک بینی می تواند عملکرد بینی و ظاهر آن را بهبود بخشد. رینوپلاستی می تواند اندازه کلی بینی افزایش یا کاهش دهد، قوز کوچک را بردارد، میزان زاویه بین لب بالایی و بین را تغییر دهد. شکل نوک بینی را تغییر دهد، شکاف بین سوراخ های بینی را باریک و سوراخ های بینی را کوچک کند. همچنین جراح می تواند سپتوپلاستی انجام دهد؛ عملی که برای برطرف کردن مشکلات تنفسی ناشی از کجی تیغه میانی بینی انجام می شود.

۲. چه کسانی می تواند تحت عمل رینوپلاستی قرار گیرند؟

رینوپلاستی را می توان برای مردان و زنان سالمی که به سن بلوغ رسیده اند، انجام داد. پزشکان اغلب از انجام عمل جراحی برای بیماران بسیار جوان امتناع می کنند زیرا بیمار باید تا زمانی که رشد بینی وی کامل می شود، صبر کند. بیماران نوجوان به رضایت والدین نیاز دارند.

3. آیا محدودیت سنی برای رینوپلاستی وجود دارد؟

انجام جراحی پلاستیک بعد از سن بلوغ مجاز است، اما رینوپلاستی زیر ۱۸ سالگی فقط با اجازه والدین قابل انجام است.

4. چه زمانی می توان نتیجه نهایی جراحی را دید؟

نتیجه نهایی جراحی حدود یک سال بعد نمایان می شود. ورم بینی تا این زمان باقی می ماند. البته بلافاصله بعد از جراحی بیمار بینی متفاوتی خواهدداشت و لازم است برای این حقیقت آماده شوید که علاوه بر ورم بینی، کبودی هم باقی خواهدماند و رنگ پوست تغییر می کند. ورم اصلی طی چند هفته اول بعد از عمل جراحی برطرف می شود و بقیه ورم به تدریج تا چند ماه بعد کاملا از بین می رود.

۵. آیا رینوپلاستی دردناک است؟

بهتر است بگوییم رینوپلاستی ناراحت کننده است تا دردناک که علت آن هم وجود تامپون ها و گچ روی صورت است. تامپون ها اغلب در روز بعد از عمل جراحی برداشته می شوند. برداشتن تامپون ها غیر از ناراحتی، درد ندارد. رینوپلاستی یک عمل جراحی است، بنابراین اغلب بیماران تا حدی دچار ناراحتی می شوند. فرد می تواند حس ناخوشایند و دردناک خود را با کمک مسکن ها کاهش دهد.

6. عمل رینوپلاستی چقدر طول می کشد؟

جراحی معمولا ۱ تا ۲ ساعت طول می کشد.

۷. آیا بینی بعد از رینوپلاستی حساس و آسیب پذیر می شود؟

بعد از رینوپلاستی باید از بینی مراقبت کرد، نه به این علت که بین ضعیف شده، بلکه به این دلیل که ضربه و آسیب های دیگر به بینی ممکن است به عمل جراحی دوم نیاز داشته باشد و نیز اثر این آسیب ها روی ظاهر بینی باقی بماند.

8. بیمار چه مدت بعد از جراحی می تواند به کار روزمره خود بازگردد؟

بیماران اغلب بعد از یک هفته می توانند بدون مشکل خاصی و بدون کمک، کارهای شخصی خود را انجام دهند و فعالیت های روزمره را از سر بگیرند و اگر همه چیز خوب پیش برود، دو هفته بعد از عمل جراحی به محل کار خود بازگردند.

۹. آیا بعد از رینوپلاستی کبودی ایجاد می شود؟

بله، کبودی اطراف چشم ها بلافاصله بعد از عمل جراحی ظاهر می شود، اما کبودی های هر فرد متفاوت است. میزان کبودی به پیچیدگی عمل جراحی و خصوصیات فردی هر شخص بستگی دارد و معمولا قبل از یک ماه کاملا برطرف می شود. البته می توان با تمهیداتی به میزان چشمگیری از کبودی کاست.

10. گچ روی بینی چه موقع برداشته می شود؟

هر جراح به روش خود عمل می کند، اما گچ معمولا بعد از گذشت ۷ تا ۱۰ روز از عمل جراحی برداشته می شود

۱۱. آیا بینی بعد از رینوپلاستی رشد می کند؟

بینی در انسان بالغ دیگر رشد نمی کند. به همین دلیل بهتر است عمل جراحی بعد از 18 سالگی که دوره رشد پایان می یابد، انجام شود.

12. ورم بینی چقدر طول می کشد؟

ورم بینی حدود ۶ ماه طول می کشد، اما این ورم برای اطرافیان بیمار قابل توجیه نیست. ورم اصلی بسیار زودتر از بین می رود.

۱۳. انجام رینوپلاستی در چه زمانی از سال امکان پذیر است؟

رینوپلاستی را می توان در هر زمانی از سال انجام داد. موفقیت عمل جراحی به تجربه جراح بستگی دارد، نه آب و هوا.

14. دوران بهبود بعد از رینوپلاستی چقدر طول می کشد؟

درد و ناراحتی بعد از عمل با تجویز مسکن برطرف می شود. به علاوه، آنتی بیوتیک ها یا داروهای دیگر نیز برای کمک به تسریع فرایند ترمیم تجویز می شود. بخیه ها و قالب گچی یک هفته بعد از عمل جراحی برداشته می شوند. کبودی ها بعد از برداشتن گچ حدود روز دهم بعد از عمل جراحی برطرف می شوند. ورم بینی برای مدت طولانی باقی می ماند و چند ماه طول می کشد تا کاملا ناپدید شود.

*متخصص جراحی گوش و حلق و بینی و پلاستیک بینی و صورت