اوضاع اقتصادی باشگاه‌های فوتبال ایران چطور است؟

هفته نامه صدا - ریحانه یاسینی: هزینه قراردادهای بازیکنان و کادر فنی حدود ۹۰ درصد از کل هزینه باشگاه ها را تشکیل می دهد که حاصل جمع آن ها روی هم، به حدود ۱۷۵ میلیارد تومان می رسد. پنج تیم اصلی لیگ برتر شانزدهم در مجموع رقمی بیش از ۷۸ میلیارد تومان برای بازیکنان و کادر فنی خود خرج کرده اند.

۱۹ میلیارد؛ هزینه یک فصل اداره باشگاه

استقلال: این تیم در فصل ۹۵- ۹۶، ۱۹ میلیارد و ۷۴۰ میلیون تومان هزینه داشته است. آن ها ۸ بازیکن میلیاردی دارند و بالاترین رقم قرارداد استقلالی ها با بازیکنان در این دوره با یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان به امید ابراهیمی، خسرو حیدری و سیدمهدی رحمتی تعلق دارد. محمدامین حاج محمدی و وریا غفوری نیز با یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان در جایگاه بعدی قرار می گیرند. کمترین هزینه نیز مربوط به قرارداد ۳۵ میلیون تومانی با حسین امانتی می شود، بعد از او محمدحسین زرندی و خانبان ۵۰ میلیون تومان با استقلال قرارداد بسته اند.

۲ میلیارد؛ هزینه دو قرارداد باشگاه

سپاهان: سپاهانی ها هم دو قرارداد میلیاردی در میان هزینه های خود دارند. آن ها در فصل 95-96 برای شجاع خلیل زاده یک میلیارد و 200 میلیون تومان هزینه کرده اند و با عبدالله ویسی نیز یک میلیارد تومان قرارداد بسته اند. پس از او بیشترین رقم قرارداد با 800 میلیون تومان به موسی کولیبالی و سپس محرم نویدکیا و فرید بهزادی با 700 میلیون تومان قرار دارند. مالکیت این باشگاه متعلق به فولاد مبارکه اصفهان است و تا و سال پیش به یکی از خوش قول ترین باشگاه ها برای پرداخت حقوق معروف بود. اما حالا سپاهان نیز به مشکل خورده است. بازیکنان این تیم چند ماه پیش اعلام کرده بودند که یکی از دلایل انتخاب این باشگاه پرداخت به موقع پول بود که آن هم به مشکل خورد.

2 میلیارد؛ هزینه دو قرارداد باشگاه

پرسپولیس: این تیم سال گذشته تنها یک قرارداد میلیاردی داشته است. علیرضا بیرانوند، با یک میلیارد و ۴۵ میلیون تومان برای پرسپولیس بازی کرد و بعد از آن نیز مجسن مسلمان و وحید امیری با قراردادهای ۹۵۰ میلیون تومان قرار داشتند.

7 میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

تراکتورسازی: این تیم رکورد قراردادهای میلیاردی را شکسته است. 7 قرارداد میلیاردی در میان بازیکنان و کادر فنی این تیم قرار دارد که بیشترین آن با یک میلیارد و 500 میلیون تومان متعلق به امر قلعه نویی است. اما کمترین قرارداد آن ها نیز با یک میلیون و 500 هزار تومان به سروش رفیعی، محمدرضا اخباری، مهدی شریفی و هادی محمدی تعلق دارد. تراکتورسازی در سال 49 با حمایت کارخانه تراکتورسازی در شهر تبریز بنیان گذاشته شد و هم اکنون تحت مسئولیت سپاه عاشوراست. این باشگاه نیز 10 پرونده حقوقی به خاطر بدهی های داخلی و خارجی داشته است که تا شهریور امسال، وضعیت 9 پرونده آن مشخص شده بود.

990 میلیون؛ هزینه یک قرارداد باشگاه

ذوب آهن: این تیم نیز دو قرارداد میلیاردی و یک قرارداد ۹۹۰ میلیون تومانی بین بازیکنان و کادر خود دارد. قاسم حدادی فر یک میلیارد و ۴۳۰ میلیون تومان و یحیی گل محمدی یک میلیارد و ۳۷۵ میلیون تومان قرارداد داشته اند. مهدی رجب زاده نیز با ۹۹۰ میلیون تومان در رده بعدی قرار دارد. به جز این ۴ تیم قراردادها در دیگر تیم ها، از ۵۰۰ میلیون تومان فراتر نمی رود.

این باشگاه تحت مالکیت کارخانه ذوب آهن اصفهان، اولین و بزرگترین تولیدکننده فولاد ساختمانی و ریل در ایران است. این باشگاه نیز بدهی های زیادی داشت که البته توانسته است آن ها را تسویه کند. مدیریت مالی و حسابداری باشگاه فرهنگی ورزشی ذوب آهن اصفهان به تازگی اعلام کرده است: «در طول ۴ سال گذشته رقمی نزدیک به ۶ میلیارد تومان از مطالبات و بدهی های تیم فوتبال ذوب آهن به ۲۶ نفر از افراد حقیقی شامل مربیان داخلی و خارجی، سرپرستان و بازیکنان داخلی و خارجی پرداخت شده است.»

۳۰ میلیارد؛ درآمد اسپانسری باشگاه

باشگاه نفت تهران: از معدود باشگاه هایی است که در سال 95 به بخش خصوصی البته با ابهام های زیاد واگذار شد. حالا سهام این باشگاه را شرکت بهنام پیشروی کیش در اختیار دارد که اطلاعات زیادی از آن موجود نیست. تنها در اردیبهشت سال 92 وزارت ورزش اعلام کرده بود که قرارداد 30 میلیارد تومانی با این شرکت به عنوان حامی مالی پرسپولیس بسته شده است. اما در همان زمان بررسی ها نشان می داد که شرکت بهنام پیشروی کیش، در سیزدهم اردیبهشت یعنی سه روز پس از امضای قرارداد، تازه به ثبت رسید. 8 میلیارد و 330 میلیون تومان نیز در فصل گذشته هزینه قراردادهای این باشگاه بود.

5 میلیارد؛ قرارداد کادر فنی و بازیکنان

صبای قم: در سال ۸۰ توسط شیخ علی صدوق، شرکت باتری سازی نیرو تاسیس شد که وابسته به وزارت دفاع است. ۵ میلیارد و ۵۹۵ میلیون نیز قرارداد با کادر فنی و بازیکنان این تیم بسته شده بود.
باشگاه صنعت نفت آبادان مالکیت این باشگاه نیز به شرکت پالایش نفت آبادان می رسد که در سال 51 تاسیس شد. در آن زمان وزارت نفت آبادان مالکیت آن را برعهده داشت. 8 میلیارد و 315 میلیون تومان در فصل گذشته این باشگاه هزینه قرارداد کرد.

7 میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه سیاه جامگان: ۷ میلیارد و ۵۳۰ میلیون تومان هزینه قراردادهای فصل گذشته این باشگاه بود. باشگاه فرهنگی ورزشی سیاه جامگان ابومسلم خراسان نیز در تابستان سال ۹۰ توسط محمدرضا عباسی، پیشکسوت و مدیرعامل سابق باشگاه ابومسلم تشکیل شد و ابتدا با خرید امتیاز در لیگ دسته دوم مشغول به بازی بود. این باشگاه از اساس، خصوصی تاسیس شده بود.

9 میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه پدیده: به شرکت پرحاشیه پدیده شاندیز تعلق دارد. باشگاه فوتبال پدیده در سال ۹۲ با خرید امتیاز باشگاه فوتبال مس سرچشمه تاسیس و در مسابقات لیگ آزادگان شرکت کرد. حدود ۹ میلیارد تومان در فصل پیشین هزینه برای قراردادهای این باشگاه شد.

۸ میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه ماشین سازی تبریز: اواخر دهه 40 کارخانه ماشین سازی تبریز، تاسیس شد و گروه صنعتی ماشین سازی تبریز برای تقویت بنیه جسمانی و سلامتی کارگران در سال 1349 اقدام به تاسیس «باشگاه فرهنگی ورزشی ماشین سازی تبریز» کرد. این باشگاه داستان های زیادی برای خصوصی شدن پشت سر گذاشت و در آخر نیز به بخش شبه دولتی رسید. تابستان 1387 به دستور مدیر عامل گروه صنعتی ماشین سازی تبریز (مجید خدابخش) قدیمی ترین باشگاه ورزشی شهر تبریز تا مرز انحلال پیش رفت تا اینکه در تیر 1387 سازمان تربیت بدنی استان آذربایجان شرقی با ریاست جواد شهلایی، امتیاز تیم فوتبال ماشین سازی را از کارخانه ماشین سازی تحویل گرفت.

مدتی زمزمه هایی برای اعطای مالکیت این باشگاه به حسین هدایتی شنیده شد؛ اما این واگذاری منتفی شد و در نهایت، موسسه قرض الحسنه جوانان خیر بر مالکیت باشگاه ماشین سازی را برعهده گرفت. بعد از مدتی موسسه جوانان خیر به دلیل تخلفات مالی با موسسه مالی و اعتباری کوثر ادغام شد اما این بار موسسه کوثر به تعهدات خود عمل نکرد و باعث سقوط تیم به لیگ دو شد. بعد از پایان فصل این تیم با سپاه عاشورای تبریز ادغام و نام آن مقاومت ماشین سازی تبریز شد. این تیم در فصل گذشته 8 میلیارد و 500 میلیون تومان هزینه قراردادهایش بود.

باشگاه استقلال خوزستان نیز مالکیتی متعلق به یک شخص حقیقی دارد که کمتر از یک ماه پیش این باشگاه به او رسیده است. این باشگاه زیرمجموعه ای از شرکت گروه ملی صنعتی فولاد ایران به حساب می آمد که آن نیز متعلق به بانک ملی بود. اما این شرکت به مزایده گذاشته شد و سید عبدالرضا موسوی برنده آن بود. موسوی که به عنوان مدیرعامل شرکت هواپیمایی زاگرس نیز فعالیت می کند، در گذشته از حامیان مالی باشگاه صبا نیز بوده است. 9 میلیارد و 722 میلیون تومان، رقم کل قراردادهای این تیم در فصل گذشته است.

8 میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه فولاد خوزستان: تا قبل از سقوط و انحلال تیم فوتبال «جنوب اهواز» کسی از این تیم اطلاعی نداشت. در اصل این تیم جنوب اهواز بود که پروانه باشگاه فوتبال خود را در سال ۱۳۷۴ به فولاد خوزستان واگذار کرد تا این تیم بتواند در لیگ سراسری ایران بازی کند. آخرین اطلاعات نشان می دهد که در سال ۹۳، این باشگاه ۲۵ میلیارد تومان بودجه داشته است. در گزارش رسمی هیات مدیره شرکت فولاد خوزستان به مجمع عادی صاحبان سهام در همین سال خبر از دریافت کمک های مالی از کمیته امداد، بسیج و... وجود داشت.

در این بخش آمده بود: «کمک های انجام یافته به استناد اعتبار مصوب مجمع عمومی عادی سالیانه مورخ ۲۸ اردیبهشت ۹۳ شامل کمیته امداد امام خمینی (ره)، مشارکت در امر ورزش همگانی و قهرمانی از جمله باشگاه فولاد خوزستان، حوزه علمیه، مساجد و پایگاه های مقاومت بسیج با تمرکز بر تقویت ارزش های فرهنگی به ویژه روستاهای همجوار در فصل گذشته این باشگاه، ۸ میلیارد و ۳۴۷ میلیون تومان هزینه قراردادهایش کرده است.

۹ میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه گسترش فولاد تبریز: برخلاف نام صنعتی آن، یکی از معدود باشگاه های خصوصی ایران است. این باشگاه در سال 1387 تاسیس و محمدرضا زنوزی مطلق، یکی از سرمایه داران و کارخانه داران ثروتمند ایرانی مالک آن است. در فصل گذشته، 9 میلیارد و 119 میلیون تومان هزینه قرارداد با بازیکنان و کادر فنی آن بود.

10 میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه پیکان: به گروه صنعتی ایران خودرو تعلق دارد و در فصل گذشته، ۱۰ میلیارد و ۱۲۵ میلیون تومان هزینه قراردادهایش شده است.

۲۲ میلیارد؛ هزینه های قرارداد باشگاه

باشگاه سایپا: بودجه این باشگاه حدود 22 میلیارد و 315 میلیون تومان است. سال 1368 گروه خودروسازی سایپا تصمیم به تشکیل یک تیم فوتبال گرفت و با خرید امتیاز یک تیم از دسته چهارم تهران به نام شهید عباسی کار خود را شروع کرد. خبرهای خوبی از وضعیت مالی این باشگاه نیز وجود ندارد. مدیرعامل و بازیکنان این تیم به طور پراکنده و سربسته ای، درباره وضعیت اقتصادی نابسامان تیم صحبت کرده اند.