لزوم رازداری بین همسران؛ محرم رازم باش

هفته نامه سلامت - محبوبه ریاستی: ازدواج یکی از مراحل مهم زندگی هر فردی است چرا که با ازدواج و همسر شدن در ادامه مسیر زندگی فرد دیگری را در کنار خود می پذیریم که این همراهی قطعا هم خوبی هایی دارد و هم ممکن است مشکلاتی ایجاد کند. یکی از این مشکلات رازدار نبودن همسران نسبت به یکدیگر است که عدم اعتماد و مسائلی از این قبیل ایجاد خواهد کرد و به مرور زمان ممکن است بدنه زندگی را زخمی کند. با دکتر حامد محمدی کنگرانی، روانپزشک در مورد رازداری بین همسران گفتگو کرده ایم.

رازداری در ازدواج زن و شوهر چقدر اهمیت دارد؟

- قطعا وقتی دختر و پسری با یکدیگر ازدواج می کنند و به هم علاقه مند می شوند، یکی خواهند شد و باید هدایت کننده زندگی مشترک شان باشند. اما ممکن است در این میان مشکلاتی پیش بیاید که این یکی شدن را از بین ببرد و آن عدم صداقت و راستی است و رازدار نبودن همسران نسبت به یکدیگر در بلندمدت زندگی شان را سخت می کند. باید بدانیم خانواده مکانی برای ارتباط نزدیک اعضا و حفظ حرمت و شئون یکدیگ راست. این حریم خانوادگی ابتدا از سوی خود اعضای خانواده باید حفظ شود، سپس از ناحیه دیگران. تنها در این صورت است که امنیت زندگی زناشویی تامین می شود. یکی از مهم ترین عواملی که این حریم را تهدید می کند بیان اسرار و رازهای درون خانواده نزد دیگران است.

برخی اعتقاد دارند باید اغلب مسائل را به والدین شان بگویند. با این موضوع چقدر موافق هستید؟

- این درست است که برخی موارد باید به والدین گفته شود و این هرگز به معنای عدم صداقت همسران نیست. برای مثال اگر همسر اعتیاد داشته باشد، بزرگترها باید در جریان قرار بگیرند تا بتوانند کمک و راهنمایی کنند اما فقط موضوعات بحرانی را باید به بزرگترها بگوییم. این که پس از ازدواج هنوز زن و شوهر خود را در دایره خانوادگی خانواده پدری خود ببینند و دایره مخصوص به خانواده خود و همسرشان را به خوبی شکل نداده باشند، اشتباه است. گاهی خانواده ها هم از فرزندان شان انتظار دارند مثل گذشته در جمع خانواده حضور داشته باشند و رازهای خود را با آنها در میان بگذارند. در چنین مواقعی میان نقش افراد به عنوان فرزند و نقش آنها به عنوان همسر تناقض به وجود می آید.

در این شرایط بسیاری از افراد رازهای میان خود و همسرشان را به خانواده خود انتقال می دهند که این مسئله علاوه بر این که رازداری زناشویی را مختل می کند، گاهی باعث به وجود آمدن ذهنیت های منفی از عروس یا داماد خانواده نزد خانواده همسر می شود، ذهنیت هایی که گاهی تا مدت ها و حتی پس از حل شدن موضوع میان زن و شوهر هم باقی می مانند. پس توجه داشته باشید به رغم احترام، صمیمیت و نزدیکی که با خانواده خود دارید، شما حالا یک زندگی مستقل تشکیل داده اید و قرار نیست تمام رازها و مسائل خصوصی خود را برای خانواده تان مطرح کنید، مگر این که مسئله به وجود آمده واقعا عذاب آور باشد، مانند اعتیاد و ...

بعضی افراد رازهای شخصی زندگی شان را با دوستان یا همکاران شان در میان می گذارند، این کار درست است؟

- اصلا درست نیست چون آنها کمک خاصی نمی توانند بکنند و معمولا راه حل علمی درستی را ارائه نمی دهند. از طرفی می خواهند از دوست شان دفاع کنند و ممکن است مغرضانه قضاوت کنند و بیشتر به مشکلات دامن بزنند. بنابراین بهتر است در شرایطی که نمی دانیم چه راه حلی درست یا غلط است حتما از یک مشاور کمک بگیریم.

منظور از عدم رازداری چیست؟

- گاهی در زندگی مشترک، یکی از طرفین مسائل خصوصی و به اصطلاح رازی را افشا می کند. به طور خلاصه انواع برملا کردن رازها این گونه هستند: بیان راز همسر برای دیگران، بیان راز خود برای دیگران، بیان راز دیگران برای همسر و بیان رازهایی از زندگی مشترک برای دیگران.

گفتن راز همسر به دیگران چه عواقبی دارد و چقدر در رابطه اثر مخرب می گذارد؟

- افشار راز نزد دیگران یا در مورد دیگران باعث ایجاد احساس منفی در شنونده خواهد شد، زیرا هیچ کس از کسی که مدام راز دیگران را بیان می کند خوشش نمی آید. فردی که راز دیگری را بیان می کند خودش باعث می شود اطرافیان با دیده تحقیر و بی اعتمادی به او نگاه کنند و اول شخصیت خودش زیر سوال خواهد رفت. از طرف دیگر کسی که راز دیگران را برملا می کند به تدریج علاقه مند می شود رازهای بیشتری بداند و در امور دیگران کنکاش می کند و این کنکاش و جستجو اصلا کار درستی نیست.

به مرور زمان همسر این فرد هم نمی تواند با خیال راحت مشکملاتش را به او بگوید و این موضوع باعث دوری آنها از یکدیگر خواهد شد. بدترین قسمت داستان زمانی است که مرد یا زن راز خانه شان را از زبان یک غریبه بشنوند چون واقعا هضم این موضع کار بسیار سختی است. انسان ها به میزانی که به برملا کردن راز دیگران و افشار اسرار مردم می پردازند، از خودشان غافل می شوند و این گونه فرصت های ارزشمندی را که می توانستند صرف خودسازی کنند در راه تلاش برای کنکاش و تجسس در امور دیگران هدر داده اند که این موضوع خیلی دردناک است.

اگر همسرمان به این کار یعنی گفتن مسائل زندگی به دیگران عادت کرده باشد چطور باید با او رفتار کنیم؟

- با همسرتان در این باره حرف بزنید. همه انسان ها دنبال گوشی هستند که محرم حرف های شان باشد و درد دل های شان را بشنود. حال اگر زن و شوهری رابطه درستی با هم نداشته باشند و نتوانند رابطه صمیمانه و دوستانه با هم برقرار کنند این نیاز به گفتگو و درد دل کردن از چارچوب خانواده و زن و شوهر خارج می شود و صحبت ها و درد دل های خود را با فرد دیگری مطرح خواهند کرد. در این صورت رازهای میان زن و شوهر به جای این که میان «ما» بماند به میان «آنها» راه پیدا می کند و رازهای شان فاش خواهد شد.

پس اگر می خواهید همسری رازدار داشته باشید و آنچه که باید، بین خودتان بماند، با همسرتان رابطه ای صمیمانه داشته باشید و سعی کنید هر روز ساعتی را به صحبت و درددل و گفتگوی خودمانی با همسرتان اختصاص دهید. این کار علاوه بر این که جلوی فاش شدن رازهای شما را می گیرد، رابطه میان شما را هم بهبود می بخشد. نکته دیگری که از فاش شدن رارزهای همسرانه شما نزد دیگران جلوگیری می کند، انتقادپذیر بودن شماست.

بعضی همسران آنقدر خودخواهانه و مغرورانه برخورد می کنند و به هیچ وجه به طرف مقابل اجازه انتقاد و نقد خود را نمی دهند که راه صمیمیت و گفتگوی همدلانه را می بندند. طبیعتا زندگی زناشویی هم خالی از نقد و ایراد نخواهد بود. در چنین شرایطی است که همسران چنین افرادی عطای بحث و نقد کردن همسر خود را به لقایش می بخشند و به جای این که انتقادات و گلایه های شان را با خود همسرشان مطرح کنند، این گلایه ها را با دیگران و خارج از خانواده مطرح می کنند که خود بهانه ای می شود برای فاش شدن رازها و مگوهای زندگی زناشویی آنها میان دیگران. پس انتقادپذیر باشید.

گاهی افراد از سر عادت زیاد حرف می زنند. آیا ممکن است این موضوع به ضررشان تمام شود؟

- درست است. زیاد صحبت کردن و افشار راز زندگی و خودافشایی عادت هایی هستند که در بسیاری از موارد با انگیزه جلب توجه و جلب صمیمیت و گرم بودن افراد در جمع انجام می شوند. در صورتی که برای جلب توجه دیگران و تبدیل شدن به یک فرد گرم و صمیمی نیاز به افشای رازهای خود ندارید، کافی است به صحبت های دیگران خوب گوش کنید و به آنها بازخوردهای مثبت بدهید.

رازدار نبودن زن و شوهر نسبت به یکدیگر چقدر روی تربیت فرزندان اثر می گذارد؟

- طبیعتا بچه ها در خانواده ای که رازداری جزو خصوصیات آن باشد، رازداری را خواهند آموخت و به انسان هایی قابل اعتماد و رازدار تبدیل خواهند شد ولی در این میان توجه به چند نکته ضروری است. به بچه ها بیاموزید و تاکید کنید پدر و مادر محرم رازهای آنها هستند و باید هر راز و مشکلی که دارند را با شما، یعنی پدر یا مادرشان در میان بگذارند. هنگامی هم که بچه ها رازی را به شما گفتند سعی کنید محرم رازشان باشید یا اگر موضوع به گونه ای است که نیاز به دخالت همسرتان دارد، همان موقع سعی کنید به فرزندتان اطلاع دهید که به خاطر اهمیت موضوع ناچارید این مسئله را با همسرتان در میان بگذارید و به نوعی برای این کار از او اجازه بگیرید.