عکس: رودافشان، غار پنهان ایران

فرارو: غار رودافشان یکی از زیبا ترین غارهای ایران است که دهانه ورودی خود را در میان صخره ها پنهان کرده است. شاید به همین دلیل برخی رودافشان را غار پنهان می دانند.

غار رودافشان که در ۱۰۳ کیلومتری شمال شرقی تهران و در رشته کوه‌های البرز قرار گرفته است، طوری لا به لای صخره ها پنهان شده که برای پیدا کردن دهانه ورودی ۱۰۰متری است نیاز است به فاصله ای کمتر از بیست متری اش رسید.

این غار در دهکده رود افشان شهرستان دماوند و در کوهستان البرز مرکزی قرار گرفته است و تالارهای آن پوشیده از مواد آهکی است که به صورت قندیل‌هایی از سقف غار آویزان شده اند. و البته چاله‌هایی که آبی زلال را از دل صخره‌های سنگی بیرون می دهند.

در برخی منابع گفته شده که در گذشته دهانه فعلی غار پشت تیغه سنگی بزرگی قرار داشته که حدود ۳۵ هزار سال قبل بر اثر وقوع آتشفشان در کوه دماوند شکسته شده و با ایجاد شکاف عمیقی دهانه غار ظاهر شده و بعدها بر اثر فرسایش آب وسیع تر شده است. دهانه غار بسیار وسیع و فرم آن قوسی شکل است، طول آن ۴۰ متر و ارتفاع آن به ۱۲ متر می رسد.

دهانه غار رود افشان که بعد از غار ایوب و غار اسپهبد خورشید، سومین دهانه بزرگ در غارهای ایران است دارای سه تالار است.


تالار اول غار رودافشان

بعد از عبور از دهانه غار بلافاصله وارد اولین تالار غار می‌شوید که از بزرگترین تالارها در غارهای ایران است. این تالار عظیم تاقدیس بزرگی است که به علت استحکامی که لایه‌های آن دارد هیچ نشانی از شکستگی یا سنگ‌های سست در آن دیده نمی‌شود. این تالار به اندازه‌ای بزرگ است که می‌توان یک آمفی تئاتر بزرگ در آن برپا کرد!

شاید علت وسعت این تالار فرسایش آب رودخانه دلی چای در کنار فرایند غارزایی باشد؛ بدین ترتیب که هزاران سال قبل که دره رودافشان عمق فعلی را نداشت، رودخانه دلی چای و یا شاخه‌ای از آن با دهانه غار رودافشان هم سطح بوده و آب رودخانه وارد دالان‌ها می‌گردید و لایه‌های سست را در مسیر خود تخریب می‌کرد. تعدادی ایوان که از سنگچین ساخته شده‌اند و همچنین مقداری خرده سفال در انتهای این تالار وجود دارد. این تالار فاقد تزئینات آهکی است.

تالار دوم غار رودافشان

بعد از تالار اول، تالار دوم قرار دارد. بین تالار اول و دوم دیوار سنگچینی واقع شده که طول آن ۸ متر و پهنای آن ۱.۵ متر است و در حال حاضر قسمتی از این دیوار تخریب شده و درگاهی به عرض ۲ متر بوجود آورده که مدخل تالار دوم را تشکیل داده است. در این ناحیه تاقدیس کوچکی با ارتفاع ۸ متر قرار دارد که ابتدای تالار دوم است. تالار دوم دارای تاقدیس به ابعاد ۵۰ در ۶۰ متر و ارتفاع ۲۰ متر است. در دیواره این تالار یک شکاف بزرگ به چشم می‌خورد. این تالار نیز فاقد تزئینات آهکی است.

تالار سوم غار رودافشان

ابعاد این تالار ۴۰ در ۵۰ و ارتفاع آن ۱۵ متر است. در این تالار تزئینات آهکی فراوان است که در روی سقف و دیوار این تالار چکنده های گل کلمی و نخودی دیده می‌شود، تمام تالار پوشیده از چکیده‌های مخروطی دانه انگوری می‌باشد. در طرف راست تالار دالانی به طول ۱۰ متر وجود دارد که به اتاقی منتهی می‌شود، دیوارها و سقف این اتاق با تزئینات خوشه انگوری، گل کلمی، ستون‌های سنگی و آبشار سنگ پوشیده شده است، این اتاق دارای دهانه دیگری است که به انتهای تالار سوم می‌رسد.

انتهای تالار سوم راهرویی به عرض ۲ متر و ارتفاع ۶ متر بوده که پس از طی ۵۰ متر، استالاگمیت بزرگی دیده می‌شود. پس از حدود ۲۰ متر بلندترین چکیده غار به بلندی ۱۲ متر دیده می‌شود. در اینجا چکنده‌های نیزه‌ای نیز دیده می‌شوند.

تالار آناهیتا

با عبور از یک ورودی، پس از طی دالانی در دنباله مسیر به عمیق‌ترین ناحیه غار نسبت به دهانه غار می‌رسید که ۱۵۰ متر پایین‌تر از دهانه غار است. پس از آن توسط یک نردبان آهنی که جهت سهولت غارنوردی تعبیه شده است به دالانی با ارتفاع ۳ متر می‌رسید که در انتهای آن حوضچه آبی وجود دارد که ستونی سنگی در میان آن قرار دارد. این محل تالار آناهیتا نام دارد که پس از آن تاقدیسی به پهنای ۱۵ تا ۲۰ متر وجود دارد. در ادامه مسیر پس از طی ۱۵۰ متر به دالان ۱۰ متری می‌رسید که اینجا انتهای غار است. محل انتهایی غار ۵۰ متر پایین تر از دهانه غار است.

مسیر دسترسی

برای رسیدن به این غار باید مسیر تهران به سمت فیروزکوه را دنبال کرد پس از طی مسافت ۴۵ کیلومتر ازبومهن و گذر از سربندان به روستای سیدآباد می رسید (این روستا حدود ۲۵ کیلومتر قبل از فیروزکوه قرار دارد) در این روستا مسیر آسفالت سمت راست جاده را باید ادامه داد. مسیر روستای رود افشان با تابلوی سبز رنگی بعد از پمپ بنزین مشخص شده است. بعد از طی ۱۰ کیلومتر و گذر از روستای کلاک، به دوراهی روستای مشهد - رودافشان خواهید رسید،راه سمت راست به روستای مشهد و راه سمت چپ پس از ۵ کیلومتر به روستای رودافشان می رسد. برای رسیدن به غار باید روستا را تا انتها طی کرد.

در این محل پارکینگ سمت چپ و مسیر دسترسی غار در سمت راست قرار دارد.برای رسیدن به غار باید مسیر کوتاهی را کوهپیمایی کرد.مسیر کوهپیمایی شیب تندی دارد و برای بالا رفتن از این کوه بهتر است از مسیر مارپیچ استفاده کرد.

کوهپیمایی در حدود ۳۰ دقیقه طول خواهد کشید،ابتدای مسیر از باغ های زیبای روستا و پل چوبی کوچکی می گذرد که این پل از روی رودخانه دلیچای می گذرد. اما از این به بعد مسیر شیب زیاد داشته و خشک است. پس از پایان این کوهپیمایی به دهانه زیبای غار می رسید.

در طول مسیر از پلی که بر رودخانه دلی‌چای قرار دارد باید عبور کرد، سرچشمه این رودخانه دریاچه‌های تار و هویر است که حاصل ذوب یخچال‌های قره داغ (در خط‌الراس اصلی البرز) به شمار می آیند. بطور کلی مدت زمان طی مسیر از تهران تا روستای رودافشان با اتومبیل حدود ۲ ساعت است که تمام طول مسیر آن دارای جاده آسفالته است.

مسیر دیگری هم برای رسیدن به غار وجود دارد که البته مسیر دشواری است اما به عقیده کوهنوردان به زیبایی اش می ارزد. این مسیر از روستای دلی‌چای واقع در حاشیه جاده فیروزکوه می گذرد و در امتداد مسیر رودخانه دلی‌چای ادامه پیدا می کند