معروف‌ترین مجسمه‌های «فرشتگان»؛ از فرشتۀ چاقو تا فرشتۀ اندوه

فرادید: قلمرو نامرئی فرشتگان قلمرویی است که در طول اعصار، هنرمندان و مجسمه‌سازان زیادی را مجذوب خود کرده است.

در بسیاری از بزرگترین آثار هنری جهان، فرشتگان معمولاً در اشکال مختلف از بلندقامت و پوست روشن گرفته تا کودکان کوچک به تصویر کشیده شده‌اند. در این مقاله، با تعدادی از مشهورترین مجسمه‌های فرشتگان در سراسر جهان و مجسمه‌سازان آن‌ها آشنا خواهید شد.

۱. مجسمۀ فرشته، میکل آنژ

میکل آنژ دی لودوویکو بووناروتی سیمونی یکی از مشهورترین هنرمندان و مجسمه‌سازان جهان است که در اوج دوره رنسانس ایتالیا زندگی می‌کرد. او که بیشتر با نام کوچک خود خوانده می‌شود، ثابت کرد در نقاشی، مجسمه‌سازی همینطور آثار ادبی و حتی معماری استاد است. آثار او مانند بسیاری از معاصرانش در دوران رنسانس در قرن ۱۵ و ۱۶ بیشتر بر موضوعات مذهبی متمرکز بود.

یکی از دست کم گرفته‌شده‌ترین آثار هنری سه‌بعدی میکل آنژ، مجسمه‌ی بزرگ فرشته‌ای است که به مجسمه «یک فرشته» معروف است. این مجسمه از سنگ گرانبهای مرمر گانبها تراشیده شده و ارتفاع آن از پایه تا بالای مجسمه ۶ متر است. این مجسمه که اوایل کار میکل آنژ در سال ۱۴۹۵ کامل شد، یک فرشته بالدار را به تصویر می‌کشد در حالی که یک شمعدان بزرگ را روی زانویش نگه داشته است. امروزه این شاهکار نمادین در کلیسای سن دومنیکو در ایتالیا به نمایش گذاشته شده است.

۲. فرشته شمال، آنتونی گورملی

وقتی صحبت از مشهورترین مجسمه‌های جهان می‌شود، طیف گسترده‌ای از تفاوت‌های اندازه و مواد مختلف مطرح می‌شود. یکی از بزرگترین مجسمه‌های فرشته روی زمین به فرشته‌ی شمال معروف است و در شمال انگلستان در نزدیکی شهرهای گِیتس‌هِد، تاین وِر قرار دارد. 

این اثر عظیم بر فراز تپه‌ای بلند، مشرف به بخش‌های وسیعی از زمین‌های کشاورزی در حومه زیبای انگلیس قرار دارد. از این رو در یک روز صاف از کیلومترها فاصله، این فرشته غول‌پیکر و بالدار قابل مشاهده است. 

سازنده این اثر آنتونی گورملی، مجسمه‌ساز برجسته بریتانیایی است که تمرکز آثارش بر مجسمه‌های معاصری مانند فرشته شمال است. این مجسمه سال ۱۹۹۸ تکمیل شد. گفته می‌شود این مجسمه، بزرگترین مجسمه فرشته در سراسر جهان است که سالانه میلیون‌ها بازدیدکننده را به خود جذب می‌کند. با ۶۶ فوت ارتفاع و ۱۷۷ فوت طول بال، به راحتی می‌توان فهمید چرا این اثر به نقطه عطفی برای منطقه محلی تبدیل شده است. 

۳. فرشته با تاج خار، برنینی

مشخصه‌ی جنبش باروک آثار هنری عمیقاً مذهبی است که روی تضاد بین نور و تاریکی تاکید می‌کنند؛ این تضاد در بیشتر نقاشی‌ها و مجسمه‌های این دوره نمایانگر خیر و شر هستند. میان محققان و منتقدان درباره‌ی مشهورترین مجسمه‌ساز دوران باروک، جیان لورنزو برنینی که بیشتر به نام برنینی شناخته می‌شود، بحث کمی وجود دارد. 

بسیاری از مجسمه‌های برنینی حول موضوعات کلاسیک مانند افسانه‌های اساطیری یونان و روم، همچنین چند شخصیت مسیحی از کتاب مقدس هستند. یکی از مشهورترین آثار او فرشته با تاج خار است. این مجسمه‌ی استادانه که سال ۱۶۶۷ تکمیل شد لباس‌های بلند و مواجی پوشیده است. حالت این لباس‌ها طوری است که انگار مجسمه با پارچه واقعی پوشانده شده است. گفته می‌شود این مجسمه فرشته‌ای را در حال برداشتن تاج خار از سر عیسی مسیح پس از مرگ روی صلیب به تصویر می‌کشد. 

۴. فرشته چاقو ، الفی بردلی

میان مجسمه‌های فرشته‌ی معروف‌تری که در پرجمعیت‌ترین شهرهای جهان یافت می‌شوند، برخی از آن‌ها از سبک‌های کلاسیک و تصویر فرشتگانی که ماهیت معنوی دارند، سرپیچی آشکاری کرده‌اند. 

یکی از متمایزترین نمونه‌های این مجسمه‌ها، اثری از آلفی برادلی است که به فرشته‌ی چاقو شناخته می‌شود. این مجسمه‌ی متمایز نه از سنگ، بلکه با بیش از  ۱۰۰ هزار تیغه چاقو ساخته شده است. برادلی این مجسمه را سال ۲۰۱۸ کامل کرد. فرشته‌ی چاقو با ۲۷ فوت ارتفاع، نه تنها یکی از بلندترین مجسمه‌های دنیا، بلکه یکی از منحصر به فردترین مجسمه‌های فهرست ماست. 

چاقوهای استفاده شده در این اثر از مرکز صنایع آهن بریتانیا مستقر در اوسوستریِ انگلستان برای هنرمند ارسال شد. امروزه مجسمه فرشته چاقو را می‌توان در مرکز شهر تلفورد انگلستان مشاهده کرد. 

 ۵. حبقوق و فرشته، برنینی

مجسمه فرشته دیگری توسط برنینی ساخته شده که ارزش افزودن به این فهرست را دارد چون به راستی نمایانگر تسلط او به عمق و پرسپکتیو است. این مجسمه با عنوان حبقوق و فرشته بر اساس داستانی است که در کتاب دانیال، فصل ۱۴ آمده است. این فصل خاص، فصلی است که اغلب از انجیل‌های معترض حذف می‌شود و بحث‌های زیادی در مورد صحت این اثر وجود دارد، با این حال برنینی صحنه را به شکل کامل به تصویر کشیده است. 

این مجسمه که یکی از بزرگترین مجسمه‌های برنینی است فرشته‌ای را به تصویر می‌کشد که موهای پیامبر را می‌کشد و او را به سمت دانیال هدایت می‌کند که در لانه‌ی شیر زندانی است. این مجسمه بزرگ سال ۱۶۶۱ تکمیل شد و در کلیسای کوچک چیگی در رم، ایتالیا قرار دارد. 

۶. فرشتۀ اندوه، داستان ویلیام وتمور

ویلیام وتمور یکی از با استعدادترین مجسمه‌سازان تاریخ آمریکا در نظر گرفته می‌شود، به ویژه از قرن نوزدهم یعنی زمانی که بیشتر هنرمندان کشور علاقه بیشتری به ثبت آثار بصری دو بعدی با استفاده از اشکال جدید رنگ اکریلیک داشتند. وتمور شاعر و استاد ادبی ماهری نیز بود.

یکی از مشهورترین مجسمه‌های او، مجسمه‌ای با عنوان فرشتۀ غم است که در رم ایتالیا است. وتمور این اثر را سال ۱۸۹۴ کامل کرد. این اثر فرشته بالداری را به تصویر کشیده است که سرش را روی سنگ قبری گذاشته و در حال گریستن برای مرگ یک قدیس است.