۲۱ آذر - ۱۲ دسامبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

برترین ها: امروز ۲۱ آذر برابر با ۱۲ دسامبر تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

۶۲۷ - شکست نظامی ایران در نبرد نینوا (موصل) و آغاز پایان کار ساسانیان و نظم جهانی وقت

۱۲ دسامبر ۶۲۷ میلادی ارتش امپراتوری ایران در منطقه نینوا (موصل ـ شمال عراق امروز) از ارتش امپراتوری روم شرقی (بیزانس ـ بیزانتیوم Byzantium = Byzantine) شکست خورد و این شکست نه تنها آغاز پایان حکومت ساسانیان بر ایران بلکه نظم جهانی وقت و شروع یک دوران تاریخی نوین بود.


نهم دسامبر، خسرو پرویز شاه وقت ایران میدان نبرد را ترک گفته و عازم بازگشت به تیسفون شده بود!. تا زمان بازگشت ناگهانی او اثری از ضعف در نیروهای ایران دیده نشده بود و احتمال شکست نمی رفت!. ژنرال ارمنی ـ ایرانی؛ رهازاد Razad = Rhazad یکانهای نظامی ایران را در این جنگ فرماندهی می کرد. ۱۲ دسامبر با کشته شدن این ژنرال در یک زد و خورد تن به تن (دو نفره)، نیروهای ایران دست به ترک صحنه جنگ و عقب نشینی زدند. در این جنگ که به نبرد Battle of Nineveh معروف است شش هزار نظامی ایرانی کشته شدند.

۱۹۲۵ - انتقال سلطنت به دودمان پهلوی و پیامدهای آن

۱۲ دسامبر سال ۱۹۲۵ ميلادی (۱۳۰۴ هجري خورشيدی و در آن سال مصادف با ۲۲ آذرماه) مجلس موسسان که انتخاب اعضای آن پانزدهم آذر تکميل شده بود ظرف پنج جلسه در هفت روز، چهار اصل از اصول متمم قانون اساسی مصوب سال ۱۹۰۶ را اصلاح کرد که برپايه آن، حکومت قاجارها پايان يافت و سلطنت به دودمان پهلوی منتقل شد و دو روز بعد ژنرال رضاخان پهلوی در مجلس شورا حاضر شد، سوگند وفاداری به قانون اساسی ياد کرد و رضاشاه شد. وي روز بعد (۲۵ آذر) بر تخت سلطنت نشست و نزديک به ۱۶ سال پادشاهی کرد.

۱۳۲۳ ش - اعلام تشکیل دولت فرقه دموکرات آذربایجان، در تبریز و اعلام نخست‌وزیری جعفر پیشه‌وری در آن.


۱۲۷۹ ش - ورود اولين اتومبيل به ايران در زمان مظفرالدين شاه قاجار

اولين اتومبيل وارد شده به ايران در سال ۱۲۷۹/۱۹۰۰م كه مظفرالدين شاه نخستين جفت اتومبيل هاي رنوي فرانسوي خريداري شده را در پاريس بوسيله راه آهن و كشتي و از طريق روسيه و درياي خزر به ايران فرستاد. گويا اين دو رنو خريداري شده يكي در ميانه راه به علت نقص فني و مشكلات حمل آن براي هميشه مي ماند و ديگري و در هنگام ترور نافرجام محمد علي شاه (كه در دوشان تپه براي ديدن با وحش مي رود) با نارنجك منفجر مي شود ودر پايان بدون اينكه اين اتفاق خسارت جاني بردارد محمد علي شاه با گالسكه به دربار بر ميگردد. بعد از مظفرالدين شاه احمد شاه قاجار دومين شاه ايران مي باشد كه اتومبيلي خريداري مي كند وسومين شاه ايران است كه سوار شدن بر آن را تجربه نموداست. نقل است كه ناصر الملك كه مدت ها در انگلستان و فرانسه زندگي كرده بود هنگام انتصاب به مقام نيابت سلطنت براي احمد شاه خردسال يك دستگاه اتومبيل را به هزينه دولت ايران از اروپا خريداري كرد اين اتومبيل ها راهي تهران شدند و مورد استفاده دربار قرار مي گرفتند. به غير از دربار قاجار سياحان اروپايي نيز اولين اتومبيل ها را وارد ايران نمودند وليكن بعدها نيز در ميان سياستمداران و ملاكين بزرگ و تجار سرشناس بخصوص تجار بوشهري همچون: حاج امين التجار و معين التجار بوشهري، و ديگر تجار يزدي ،شيرازي و كرماني خريد اتومبيل باب شد و به نوعي نشانه اشرافيت و چشم هم چشمي تجار از هم مي بود.


۱۹۱۱ - دهلي پایتخت هندوستان شد

جورج پنجم پادشاه انگلستان ۱۲ دسامبر ۱۹۱۱ خودرا امپراتور هندوستان اعلام کرد و دستورداد که پایتخت هندوستان انگلستان از کلکته Calcutta =Kolkata به دهلی منتقل شود که پس از آبادانی و ساخت عمارات دولتی، از ۱۹۲۶ به دهلی نو تغییر نام داده و اینک با حومه اش دارای ۱۷ میلیون نفوس و پایتخت فدراسيون هند است.

۱۹۰۵ - مارکونی موفق شد برای نخستين ميان اروپا و امريکا از فراز اقيانوس اطلس از طريق امواج راديويی علائمی (سيگنال) را رد و بدل کند.

۱۹۵۰ - احمد شاملو روشنفکر، شاعر و نويسنده ايراني و از فعالان سياسي در تهران به دنيا آمد. وي ۲۳ جولاي سال ۲۰۰۰ در کرج و براثر عوارض ناشي از بيماري قند درگذشت. از وي بيش از ۲۰ کتاب داستان و شعر و صدها رساله و مقاله باقي مانده است. در دهه ۱۹۵۰ (۱۳۳۰ هجري خورشيدي) و پس از کودتاي ۲۸ امُرداد، شاملو به اتهام فعاليت هاي کمونيستي دستگير و به يک سال زندان محکوم شده بود.


۱۳۵۴ ش - با تأسف اعلام شد که بر اثر بروز حریق در چادرهای حجاج در منی گروه زیادی از حجاج ایرانی کشته و مجروح شده اند.

۱۹۷۹ - زمين لرزه و سونامي ناشي از آن ۲۵۹ و طبق برخي گزارش ها ۲۷۰ تن را در کشور کلمبيا واقع در آمريکاي لاتين کشت و دهها تن ديگر را مجروح ساخت و صدها ميليون دلار زيان مالي وارد آورد.


۱۹۹۱ - پيمان Maastricht اتحاديه اروپا را به وجود آورد.

۲۰۰۸ - طغیان یونان

شنبه ششم دسامبر ۲۰۰۸ تیراندازی دو پلیس به یک نوجوان ۱۵ ساله یونانی در مرکز شهر آتن که منجر به مرگ این دانش آموز شد جرقه شورش، تظاهرات و اعتصاب هایی را در آن کشور زد که تا ۱۲ دسامبر ادامه داشت . اين شورش که هردم گسترش بیشتری مي یافت به برخي از کشورهای اروپایی سرايت کرد؛ زیراکه که بحران مالی، بیکاری، پیدایش فاصله طبقاتی از نوع قرن نوزدهم، عدم رضایت بیشتر مردم و بویژه نوجوانان از فساد اداری ناشی از انحراف دمکراسی که خلاف انتظار آنان بوده است اروپا و جوامع مشابه را دیرزمانی است که آماده طغیان کرده است. بنابراین مرگ "الکساندروس گریگوروپولوس Alexandros Grigoropoulos" پانزده ساله جرقه ای بود که آتش طغیان را روشن و شعله ور ساخته بود. برخي از اصحاب نظر گفته بودند به فرض هم که اين طغيان فروکش کند؛ انگيزه باقي خواهد ماند و اين انگيزه همانا نارضايتي عمومي از وضعيت روز است و بنابراين، فريادهايي که در جريان طغيان عمومي دسامبر ۲۰۰۸ يونان شنيده شد براي مدتي طولاني در سينه ها محبوس نخواهد ماند.


۱۳۹۲ ش - اظهارنظر احمد توکلی درباره ۳۷ نماینده مجلس که گفته شده است از مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی هدیه گرفته بودند!


زادروزها

۱۳۱۴ - رضا براهنی، نویسنده، شاعر و منتقد ایرانی
۱۴۴۷ - زادروز بایزید دوم سلطان امپراتوری عثمانی از سال‌ ۱۴۸۱ تا ۱۵۱۲میلادی
۱۸۲۱ - زادروز گوستاو فلوبر نویسنده اهل فرانسه ، خالق آثاری مانند :مادام بواری و تربیت احساسات
۱۸۶۳ - زادروز ادوارد مونک نقاش برجسته نروژی در سبک هیجان‌نمایی (اکسپرسیونیسم)


۱۸۶۶ - زادروز آلفرد ورنر شیمیدان سوئیسی ، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۱۳
۱۹۱۵ - زادروز فرانک سیناترا خواننده و بازیگر آمریکایی ، برنده جایزه اسکار
۱۹۲۵ - زادروز احمد شاملو، شاعر، نویسنده، فرهنگ‌نویس، ادیب و مترجم ایرانی


۱۹۲۸ - زادروز چنگیز آیتماتوف نویسنده برجسته اهل کشور قرقیزستان و یکی از مشهورترین چهره‌های فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی

درگذشت‌ها

۱۲۰۴ - درگذشت موسی بن میمون ربی، پزشک ، ستاره‌شناس، فیلسوف و دانشمند اسپانیایی
۱۵۸۶ - درگذشت استفان باتوری از بهترین و برجسته‌ترین پادشاهان مشترک‌المنافع لهستان-لیتوانی


۲۰۰۸ - درگذشت تاسوس پاپادوپولوس سیاستمدار قبرسی و رئیس‌جمهور این کشور از سال‌ ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸
۲۰۰۸ - درگذشت دانیل گایداشک پزشک و پژوهش‌گر پزشکی مجار-اسلواکی-آمریکایی ، برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال

*****
منابع:

-پايگاه نوشيروان کيهاني زاده
-ویکی پدیای فارسی
-صفحه امروز در تاریخ در توئیتر
-راسخون