۱۱ دی - ۱ ژانویه؛ در تاریخ چه گذشت؟

برترین ها: امروز ۱۱ دی برابر با ۱ ژانویه تقویم میلادی است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است. به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

رویداد ها:

نخستين روز سال ميلادي

امروز یکم ژانويه و آغاز سال ميلادي تازه است. تقويم نويسهاي اروپايي در طول زمان براي خود پنج تقويم در نظر گرفتند كه در همه انها يكم ژانويه نخستين روز سال ميلادي بوده است.

يكي از اين تقويمها، تقويم ژوليان است كه مبدأ آن سال ۱۵۳ پيش از ميلاد است. ديگري تقويم سزار (اسپانيا) است با مبدأ ۳۸ پيش از ميلاد. مبدأ تاريخ اكسيون سال ۳۰ پيش از ميلاد و مبدأ تقويم پيسا سال يك پيش از ميلاد است و نيز تقويم گريگوري كه این تقویم به تدريج تقويم ميلادي يونيورسال و جهاني شده و نيز قرار بر اين شده است كه تاريخ عمومي با آن نوشته شود و سال انعقاد قراردادها و رويدادها به آن تبديل گردد. ذكر تقويم ملي در كنار آن بلامانع است.


شوراي عالي مسيحيت در اجلاس خود در شهر رم كه یکم ژانويه سال ۱۶۲۲ برگزار شد، «یکم ژانويه» را به عنوان نخستين روز سال نو اروپاييان پذیرفت و اعلام داشت. تا آن زمان ، مقر پاپ ۲۵ مارس (برحسب سال، چهارم و يا پنجم فروردين) آغاز فصل بهاررا كه از دير گاه نوروز ميترائيست هاي اروپايي به اقتباس از نوروز ايرانيان بود نخستين روز سال مي دانست و برگزار مي كرد. به عبارت ديگر پاپها از سال ۳۱۳ ميلادي كه امپراتوران رومي دست از آزار مسيحيان برداشتند تا سال ۱۶۲۲ به مدت بيش از ۱۳ قرن نوروز ايراني را به عنوان آغاز سال نو خود بر گزار مي كردند . نوروز ايراني شامل هفت روز، نه يک روز ( روز اول فصل بهار) است.

۴۵ (پیش از میلاد) - گاهشماری یولیانی برای نخستین بار به اجرا درآمد.

۱۲۹۳ ش - تجاوز سپاه عثماني به خاك ايران

پس از شروع جنگ جهاني اول، دولت ايران براي بر كنار ماندن از آسيب‏هاي جنگ، اعلام بي‏طرفي كرد، اما اين اقدام ايران از طرف متخاصمين رعايت نگرديد و هر كدام به نحوي به خاك ايران يورش آوردند. سپاه عثماني با كمك كُردها شروع به تجاوز به خاك ايران نمود و شهرهاي بي‏دفاع تبريز و اروميه را به تصرف خود درآورده، به سمت شمال كشور پيشروي كرد. پس از تجاوز عثماني، دولت روسيه نيز قواي خود را وارد ايران نمود و بر سر تصرف آذربايجان، جنگ شديدي بين نيروهاي روسيه و عثماني درگرفت. در اين نبرد سهمگين، عده زيادي از مردم آذربايجان مقتول و مجروح شده، اموال آنان به غارت رفت و سرانجام قواي روس بر سپاه عثماني پيروز گشت. در نهايت عثماني‏ها عقب‏نشيني كردند و روس‏ها منطقه آذربايجان را به تصرف درآوردند. در اين حال، با ورود انگليسي‏ها به خاك ايران، خاك اين مرز و بوم عملاً به يكي از جبهه‏هاي جنگ جهاني تبديل شد كه حاصلي جز قحطي و قتل و غارت مردم ايران در پي نداشت.


۱۹۵۹ - سالروز پيروزي انقلاب كوبا و آغاز حكومت فيدل كاسترو

«باتيستا» كه اورا «ديكتاتور كوبا وعامل بيگانه» توصيف كرده اند در آخرين روز سال ميلادي ۱۹۵۸ بر اثر فشار نيروهاي انقلاب، به جمهوري دومينيكن گريخت و پناهنده اين دولت شد و يکم ژانويه سال ۱۹۵۹ فيدل كاسترو رهبر انقلاب، پيروزي آن را اعلام داشت و زمام امور را به دست گرفت.


۱۷۸۸ - روزنامه تایمز برای اولین بار در لندن چاپ شد.


۱۸۰۱ - با اتحاد پادشاهی بریتانیا و پادشاهی ایرلند پادشاهی متحده بریتانیا کبیر و ایرلند تشکیل شد.

۱۸۰۸ - انتقال بردگان به آمریکا ممنوع شد.

۱۹۱۲ - جمهوری چین تاسیس شد.

۱۹۱۴ - نخستين شركت مسافرت هوايي درجهان در فلوريداي آمريكا آغاز بكار كرد ، ولي مردم هنوز از مسافرت با هواپيما بيم داشتند.

۱۹۸۰ - اعلام آمادگی پهلوی دوم برای محاکمه شدن در یک دادگاه بین المللی

شاه برکنارشده، محمدرضا پهلوي، در اقامتگاه خود در جزيره «كُنتادورا» پاناما درمصاحبه اي كه ۱۱ دي ماه ۱۳۵۸ (يکم ژانويه ۱۹۸۰) در «ديلي ميل» لندن انتشار يافت گفت كه در صورت وضع يك قانون بين المللي براي رسيدگي به شكايات عليه زمامداران سابق، حاضراست خودرا به چنين دادگاهي تسليم كند؛ شاكيان شكايات خودرا مطرح سازند و او هم در برابر هر شكايت پاسخ بگويد و اگر محكوم شود به حكم مجازات گردن خواهد نهاد. وي گفته بود كه وجود يك دادگاه برای محاكمه سران سابق زير نظر يك سازمان جهاني بي طرف سبب خواهد شد كه هر دولتمرد ارشد بكوشد كه ضمن اقداماتش شاكي و مدرك جرم برجاي نگذارد كه يك اصلاح اداري بزرگ در دنیا خواهد بود.


اين مصاحبه پس از آن صورت گرفته بود که جمهوري اسلامي استرداد شاه را جهت محاکمه در تهران به دولت پاناما تسليم کرده بود و اين دولت سرگرم بررسي آن بود.

۱۹۲۳ - دولت وقت ايران ژنرال وستداهل سوئدي را از رياست پليس ايران بركنار كرد.


۱۹۲۸ - بوریس بوژانف دستیار ژوزف استالین به ایران پناهنده شد.

۱۹۴۲ - با حضور سی و شش کشور سازمان ملل متحد تاسیس شد.


۱۹۹۳ - چکسلواکی به دو کشور جمهوری چک و اسلواکی تجزیه شد.

۱۹۹۷ - کوفی عنان سیاستمدار غنایی به ریاست سازمان ملل متحد رسید.


۲۰۰۲ - یورو رسما به عنوان پول رسمی ۱۲ کشور عضو اتحادیه اروپا آغاز به کار کرد.

زادروزها

۱۴۳۱ - پاپ الکساندر ششم
۱۴۴۹ - لورنزو دو مدیچی، سیاست‌مدار ایتالیایی


۱۸۶۳ - پیر دو کوبرتن، بنیانگذار المپیک نوین
۱۹۱۹ - جروم دیوید سالینجر، نویسنده آمریکایی
۱۹۵۳ - فیلیپ دوست-بلازی، سیاست‌مدار فرانسوی


۱۹۵۹ - عبدالاحد مهمند، نخستین کیهان‌نورد افغان
۱۳۱۱ ش - حسین خواجه امیری (زاده ۱۱ دی ۱۳۱۱ خالدآباد نطنز) مشهور به ایرج خواننده موسیقی اصیل ایران است.

مرگ‌ها

۳۷۹ - باسیل قیصریه اسقف شهر قیصریه در کاپادوکیه, آسیای صغیر (اکنون در ترکیه)
۱۳۸۷ - چارلز دوم (ناوار) پادشاه ناوار
۱۵۱۵ - لویی دوازدهم پادشاه فرانسه


۱۵۶۰ - یواخیم دو بله شاعر قرن شانزدهم میلادی اهل فرانسه
۲۰۰۹ - هلن سوزمن نماینده ضد آپارتاید عضو پارلمان آفریقای جنوبی