گوادلوپ، پایان امید‌های محمدرضا شاه

وبسایت فرادید: ۳۷ سال پیش در چنین روزی سران چهار کشور جهان در جزایر "گوادلوپ" برای آخرین بار قبل از وقوع انقلاب گردهم آمدند تا درباره شاه و بحران ایران تصمیم‌گیری کنند؛ گرچه آنها تصمیم گرفتند با خروج شاه از ایران بحران را کنترل و از تشکیل یک حکومت اسلامی جلوگیری کنند اما یک ماه بعد همه چیز بر خلاف اراده آن‌ها رقم خورد.

یک ماه مانده به انقلاب اسلامی اوضاع ایران بیش از پیش بحرانی شده بود و با نمایان شدن ناتوانی دولت بختیار در کنترل اوضاع سران چهار کشور جهان به پیشنهاد رئیس جمهور فرانسه برای چاره جویی در جزایر "گوادلوپ" در شرق دریای کارائیب زیر آلاچیقی گردهم آمدند.

ژیسکار دستن رئیس جمهور وقت فرانسه از آنجا که کشور پذیرای آیت الله خمینی رهبر کبیر انقلاب بود سعی می کرد نقش میانجی در بحران را بازی کند و برای همین در اوایل دی ماه دعوتنامه‌هايي براي جيمي‌كارتر رئيس جمهور آمريكا، جيمز كالاهان نخست‌وزير انگلستان و هلموت اشميت صدراعظم آلمان فرستاد و از آنها دعوت کرد تا در نشستی مشترک دیدگاه‌های خود را برای حل بحران و حفظ منافع مشترکشان در ایران مطرح کنند.

گرچه گزارشات سرویس های اطلاعاتی فرانسوی گویای آن بود که شاه دیگر توان مقابله با انقلابیون را ندارد اما رئیس جمهور فرانسه آنطور که خود در خاطراتش نوشته یک ماه مانده به انقلاب همچنان امیدوار بود.

با این وجود گزارشات و تحلیل‌ها در کنفرانس "گوادلوپ" همگی گویای آن بود که حتی رئیس جمهور امریکا نیز امیدی به رژیم پهلوی ندارد و بیش از هر چیز به فکر آینده ایران پس از محمدرضا شاه است. مورخان و تحلیلگران معتقد‌اند محمدرضا شاه که خود نیز همه چیز را از دست رفته می‌دانست و آماده بود از ایران خارج شود پس از این نشست تصمیم قطعی خود را برای خروج از کشور گرفت.

گفته می‌شود در پایان این نشست سه روزه سران چهار کشور به این نتیجه رسیدند که با حضور شاه آرامش به ایران باز نمی‌گردد و از طرف دیگر در صورت شکست دولت بختیار تنها گزینه باقی مانده برای تسلط بر اوضاع کودتای نظامی است.

این جمع بندی باعث شد یک روز پس از نشست، کارتر توسط دو تن از مقامات فرانسوی به امام خمینی (ره) پیام دهد برای جلوگیری از کودتای احتمالی از دولت بختیار حمایت کند و در عوض شاه از ایران خارج می‌شود.

امام خمینی(ره) در پاسخ به پیام کارتر به او درباره هرگونه کودتا هشدار دادند و به وی توصیه کردند "ایران را به حال خود واگذارد". در بخشی از پاسخ رهبرکبیر انقلاب به کارتر آمده است: من به حكم اين كه يك روحاني هستم هميشه مصلحت بشر در نظر مي‌گيرم. لذا به شما توصيه مي‌كنم كه جلوي اين خون‌ريزي‌ها را بگيرند و ايران را به حال خود واگذاريد. در اين صورت است كه نه تسليم شرق خواهد شد و نه تسليم غرب.

به روایت تاریخ در روز ۲۱ دیماه یعنی یک ماه قبل از وقوع انقلاب سايروس ونس وزيرخارجه آمريكا و سخنگوي ۴ كشور شركت‌كننده در كنفرانس گوادلوپ در کنفرانس خبری از خروج شاه از ایران خبر داد و گفت: شاه در نظر دارد تعطيلات خود را در خارج از ايران بگذارند و دولت ايالات متحده نيز اين تصميم شاه را تأييد مي‌كند. آمريكا احساس مي‌كند كه شاه ديگر در آينده ايران نقشي ندارد.