جايزه ۹۰۰ میلیاردی با مغز آدم چه مي‌کند؟!

روزنامه ا بتکار : خانواده هيل در آمريکا، نزديک به ۳۰۰ ميليون دلار برنده شده‌اند. بسياري به موقعيت آن‌ها غبطه مي‌خورند اما دانشمندان معتقدند که آن‌ها،‌ زندگي شادتري نخواهند داشت و شايد مغزشان حتي به سمت اضطراب و افسردگي برود.

شايد اين چند روز، ‌اخبار مربوط به برنده‌هاي بليط‌هاي بخت‌آزمايي آمريکا را شنيده باشيد. مارک هيل، مکانيک اهل ميسوري و همسرش سيندي، بعد از برنده شدن نزديک به ۳۰۰ ميليون دلار، رو به دوربين‌ها لبخند مي‌زنند و احتمالا نگاه‌هاي پر از حسرتي را به دنبال خود دارند. اما دانشمندان از زاويه ديگري به موضوع نگاه مي‌کنند.

آن‌ها مي‌خواهند بدانند اين پول،‌ چه تاثيري روي مغز خانواده هيل خواهد گذاشت.به گزارش خبرآنلاين، متخصصين بر اين باورند که مغز خانواده هيل، در حال تجربه تغييراتي مانند آزاد شدن برخي هورمون‌ها از جمله دوپامين است. اين تغييرات مي‌توانند تا زماني طولاني ادامه داشته باشند و اگر اوضاع به خوبي پيش نرود حتي ممکن است در درازمدت، ترکيب زيست‌شيميايي مغز به نحوي تغيير کند که به سمت اختلالاتي چون اضطراب و افسردگي برود. در حال حاضر، خانواده هيل رسما به عنوان برنده نيمي از ۵۸۸ ميليون دلار معرفي شده‌اند و همه منتظرند ببينند نفر دومي که بليطي با همين شماره را خريداري کرده و در نتيجه، ‌حالا برنده نزديک به ۳۰۰ ميليون دلار ديگر است، چه کسي است. اين جايزه باعث شده بليط‌هاي جديد اين بخت‌آزمايي بسيار مورد استقبال قرار گيرند و به طور متوسط، در هر دقيقه، ۱۳۰.۰۰۰ بليط فروخته مي‌شود.

در حالي که بسياري از افراد به احتمال زياد به موقعيت اين خانواده غبطه مي‌خورند، برخي مطالعات نشان مي‌‌دهند که زندگي آن‌ها، به حدي که همه فکر مي‌کنند،‌ عالي نخواهد شد. فرانک فرلي، از روانشناسان دانشگاه تمپل و متخصص رفتارهاي پرخطر در اين‌باره مي‌گويد: «در چنين شرايطي، مردم نمي‌توانند با پول، شادماني بخرند، در حالي که با آن، توجه زيادي به دست مي‌آورند. بدين ترتيب، شما براي برخي افراد به يک هدف مالي تبديل مي‌شويد. اين امر مي‌تواند زندگي روزمره شما را به روش‌هايي تغيير دهد که پيش از اين هرگز تجربه نکرده‌ايد. مگر چند نفر ممکن است از يک درآمد ماهانه معمولي،‌ ناگهان به چنين پولي دست يابند؟ به همين نسبت هم احتمال شکست در آن‌چه مي‌خواهيد با آن انجام دهيد، بالا مي‌رود. از اين به بعد، همه با انبوهي از پيشنهاد به سراغ شما مي‌آيند و ممکن است زندگي‌تان ناگهان از هم بپاشد.»


مطالعات دانشگاهي که تا به حال بر روي شادماني برندگان بليط‌هاي بخت‌آزمايي انجام شده، نتايج متفاوتي دارند. براي مثال، مطالعه‌اي که در نشريه روانشناسي فردي و اجتماعي در سال ۱۹۷۸/۱۳۵۷ منتشر شده و خود بر پايه مطالعات زيادي نوشته شده، گزارش مي‌دهدکه ۲۲ نفر از افرادي که بيشترين پول را در بخت‌آزمايي‌ها برنده شده‌اند، بعد از برد، زندگي شادتري نداشته‌اند. اما مطالعه ديگري که در نشريه اقتصاد سلامت در مورد برندگان بخت‌آزمايي بريتانيا به چاپ رسيده، گزارش مي‌دهد که اين افراد، در نهايت، سلامت روان بهتري را در خود نشان مي‌دهند.

همچنين اين مطالعه نشان مي‌دهد که سلامت ذهني اين افراد،‌ بعد از برنده شدن ارتقا مي‌يابد. البته افرادي که در مطالعه بريتانيايي مورد بررسي قرار گرفته بودند،‌ همه ۲۰۰,۰۰۰ دلار يا کم‌تر برده بودند و هيچ‌کدام، به مبلغ چندصدميليون دلاري،‌ مانند خانواده هيل، دست نيافته بودند. به نظر مي‌رسد که حکايت چندين ميليون دلاري‌ها متفاوت باشد. براي مثال، جک ويتاکر از ويرجينياي غربي در سال ۲۰۰۲/ ۱۳۸۱، ۳۱۵ ميليون دلار برنده شد. اما بعد، چنان که نشريه وال استريت مي‌نويسد، از او دزدي شد، نوه‌اش در شرايطي عجيب و غريب جان خود را از دست داد و تنها ۵ سال بعد يعني در سال ۲۰۰۷/ ۱۳۸۶، اعلام کرد که حساب‌هاي بانکي‌اش خالي هستند. اولين فرد عادي از نيوجرسي هم در اواسط دهه ۱۹۸۰/۱۳۶۰، برنده ۵ ميليون دلار شد و از آن به بعد هميشه در محاصره دزدها و افرادي بود که مي‌خواستند پول او را از او بگيرند.

خودش در اين‌باره گفته است: «همه، پول مرا مي‌خواستند. دست همه به طرف من دراز بود». البته هنوز زمان زيادي براي داستان خانواده هيل وجود دارد، اما دانشمندان از يک چيز مطمئنند، اين که انتظار کشيدن براي چنين پولي از شادماني ناشي از به دست آوردن آن خيلي قوي‌تر است،‌ چنان که استاد روانشناسي و عصب‌شناسي دانشگاه دوک، اسکات هويتل مي‌گويد. وي مي‌افزايد: «زماني که شما پاداشي بالقوه را پيش‌بيني مي‌کنيد و انتظار آن را مي‌کشيد، سلول‌هاي عصبي مغز، ماده شيميايي دوپامين بيشتري را ترشح مي‌کنند. البته نکته ماجرا اين است که اين تغيير، گذرا است و براي مدت زمان طولاني باقي نمي‌‌ماند.» احتمالا دليل اين که بسياري به خريد بليط‌هاي بخت‌آزمايي دست مي‌زنند هم، همين بالا رفتن دوپامين در مغز در اثر انتظار يک پاداش زياد است.

به گفته هويتل، سيستم پاداش مغز ما به دنبال شرايط گذرا است و يک حالت ثابت و ماندگار را نمي‌خواهد. به همين دليل هم هست که وي، به خانواده هيل و ساير برنده‌هاي مبالغ کلان پيشنهاد مي‌کند که به جاي اين که همه پولي که برنده شده‌اند را يک‌جا دريافت کنند، آن را در طول زمان بگيرند. بدين ترتيب، انتظار يک چک با مبلغ کلان در هر سال،‌ باعث مي‌‌شود که سيستم پاداش مغز فعال بماند. هرچند خودش هم مي‌گويد: «مديريت کردن اين موضوع به اين روش، کار سختي است.» اگر شما جاي خانواده هيل بوديد، با اين اطلاعات،‌ حاضر مي‌شديد جايزه خود را تقسيم‌بندي‌شده دريافت کنيد يا مي‌خواستيد همه را يک‌جا بگيريد؟