مشهورترين برده‌ هايی که دنیا را تکان دادند

ر وزنامه ابتکار : ۲۰۵ سال از روزي که آخرين برده دنيا آزاد شد و کشورهاي جهان پيمان لغو برده داري را امضا کردند مي‌گذرد. پيماني که بر اساس آن کشورهاي جهان متعهد شدند آزادي همگاني را به رسميت بشناسند و نظام برده داري را بعد از قرن‌ها سرنگون کنند.

سازمان ملل، امروز دوم دسامبر را به عنوان دويست و پنجمين سال لغو برده داري در دنيا جشن گرفته است اما در تاريخ طولاني برده داري دنيا، چهره‌هاي سرشناسي هستند که فراتر از دسته بندي‌هاي نژادي و طبقات نابرابر اجتماعي، براي آزادي تلاش کرده اند و در تاريخ ماندگار شده اند. اين فهرست، ۱۰نفر از شاخص ترين بردگان تاريخ را معرفي مي‌کند:

۱۰- مارگارت گارنر قبل از جنگ‌هاي داخلي امريکا برده بود. او در ژانويه سال ۱۸۵۶ از دست اربابش فرار کرد و به اميد پيدا کردن يک پناهگاه به سين سيناتي رفت. اما اربابانش او را دستگير کردند و مارگارت، تصميم گرفت دختر ۲ساله اش را با چاقوي قصابي به قتل برساند تا سرنوشتي مشابه خودش پيدا نکند. کاري که مارگارت را در جامعه آن روزهاي امريکا بدنام کرد و او اگرچه به خاطر اين قتل مجازات نشد اما همراه با دختر ۹ماهه اش مجبور به بازگشت به کنتاکي شد. در راه اما قايقي که مارگارت سوار آن بود در آب فرو رفت و نوزاد مارگارت غرق شد. مارگارت که حالا خوشحال بود کودک ۹ماهه اش را از دست داده، خودش را غرق کرد تا ماجراي تلخ او در رماني به نام «دلبند» نوشته توني موريسون روايت شود. اين رمان در سال ۱۹۸۸ برنده جايزه پوليتزر شد. درباره مارگارت آهنگ‌هاي زيادي ساخته شده و ريچارد دنيل هم اخيرا اپرايي را به ياد او در ديترويت اجرا کرده است.

۹- ژنرال اعظم، آبرام پتروويچ ، پدربزرگ الکساندر پوشکين يکي ديگر از ۱۰ برده معروف جهان است که در قرن ۱۷ و ۱۸ ميلادي به عنوان يک برده افريقايي به روسيه منتقل شد اما بعدها توانست موقعيت خود را ارتقا داده و از دنياي بردگي فاصله بگيرد. او در زمينه مهندسي نظامي مشعول شد و بعدها فرمانداري «روال» را در دست گرفت و مشاور پطر کبير در جنگ‌هاي روسيه شد. نوه آبرام، الکساندر پوشکين که يکي از معروف ترين شاعران روس است، رماني درباره پدربزرگش نوشت که هيچ وقت به پايان نرسيد. سال گذشته ژرار کوربيو، کارگردان بلژيکي، ساخت فيلمي را بر اساس کتاب «آبرام گانيبال پدر بزرگ سياه پوشکين» شروع کرد که در آن زندگي گانيبال در دربار شاهان آفريقا، اسارت او در ترکيه و بالاخره رسيدن تا به درجه سرداري اش تصوير شده است.


۸- عمار بن ياسر هم يکي ديگر از برده‌هاي ماندگار در تاريخ است که پدر و مادرش ياسر و سميه هم جزو بردگان آزاده اي بودند که در اولين صف ايمان آورندگان به اسلام قرار داشتند. عمار را ابوبکر آزاد کرد و او در باقي عمرش تقريبا در تمامي غزوات پيامبر اکرم(ص) حضور داشت و بعد از رحلت ايشان با امام علي(ع) بيعت کرد.


۷- نات ترنر کسي است که هر جا صحبتي از جنبش‌هاي ضد برده داري مي‌شود، نامش به گوش مي‌خورد. او برده سياهپوست آمريکايي بود که در سال ۱۸۳۱اولين شورش پايدار بردگان را در تاريخ آمريکا رهبري کرد. او معتقد بود که رساليش رهايي دادن مردم از اسارت و بردگي است و در راستاي همين رسالت هم شورشي را به نام «قيام ساوث‌همپتون» ترتيب داد که در آن ۵۰نفر از سفيدپوستان کشته شدند. اين حرکت اگرچه نوپا و ساختارشکنانه بود اما با دستگيري، محاکمه و اعدام ترنر و ۱۶نفر ديگر از شورشيان، مبارزات آنها خاموش و قوانين سختگيرانه تازه‌اي براي کنترل بردگان وضع شد.


۶- جيمز سامرست جواني سياه پوست و اهل جامائيکا بود که توسط يکي از مقامات دولتي انگليس در افريقا به بردگي گرفته شد و بعدها با ارباب خود به انگلستان مهاجرت کرد. او در انگلستان به جريانات ضد برده داري پيوست و حتي با سرکرده معروف اين جريانات گرانويل شارپ همکاري داشت. سامرست در آن زمان نام کوچک نداشت و بعدها وقتي مسيحي شد نام جيمز را براي خود برگزيد. او بعد از فرارش دوباره دستگير شد و محاکمه او در نهايت حکم پايان برده داري در انگلستان را امضا کرد.


۵- انريکه از مالاکا که به نام هنري سياهه هم معروف بود، در قرن ۱۶ميلادي برده شخصي فرديناند ماژلان، دريانورد پرتقالي بود. ماژلان در سال ۱۵۱۱ او را خريد و در سفري که عرض اقيانوس آرام را پيمود او را همراه خود برد. به اين ترتيب انريکه توانست لقب اولين برده دريانورد و جهانگرد را به خود اختصاص دهد که در بسياري از نقاط به همراه اربابش ماژلان اولين انساني بوده که به آن قدم گذاشته. انريکه پايه گذار جهانگردي فرهنگي در دنيا به حساب مي‌آيد که به بوميان مناطق دور دست صحبت کردن به زبان خودش يعني مالايي و اسپانيايي را آموخت.


۴- فردريک داگلاس برده زاده اي بود که در ايالت مريلند امريکا به دنيا آمد و بعدها تبديل به يکي از رهبران بزرگ ضد برده داري در امريکا شد. فردريک که به عنوان برده به دنيا آمده بود، صاحبان زيادي داشت و آنقدر خوش شانس بود که همسر يکي از صاحبانش به او اجازه داد تا درس بخواند. هر چند که اين روند با مطلع شدن ارباب متوقف شد و فردريک از ادامه تحصيل بازماند اما همين جرقه اي شد تا به آزاد شدن فکر کند. فردريک داگلاس دو بار اقدام به فرار کرد اما موفق نشد. در نهايت در ۳ سپتامبر ۱۸۳۸ توانست از دست صاحبش بگريزد و به نيويورک برود. در نيويورک فعاليت‌هاي ضد برده داري اش را آغاز کرد و به زودي به عنوان يک سخنران محبوب شناخته شد. او در سال ۱۸۴۵ کتاب «روايت زندگينامه فردريک داگلاس، يک برده ي امريکايي» را نوشت و بعدها با ارتباطي که با آبراهام لينکلن رئيس جمهور امريکا در زمان جنگ داخلي امريکا داشت توانست يکي از رهبران اين جنگ و مشاور مخصوص رئيس جمهور لينکلن شود. بعد از جنگ پست‌هاي بزرگ دولتي را پذيرفت.


۳- سنت پاتريک روحاني مسيحي بود که در ترويج دينداري ميان ايرلندي‌ها در قرن پنجم بعد از ميلاد تلاش بسياري کرد. جزئيات زندگي سنت پاتريک چندان روشن نيست اما گفته مي‌شود که او در نوجواني به عنوان برده در ايرلند فروخته شد و ۶سال بعد، توانست به فرانسه فرار کند. جايي که بعدها در آن راهب شد. سنت پاتريک در سال ۴۳۲ ميلادي به عنوان ميسيونر به ايرلند بازگشت و توانست دين مسيحيت را در ميان مردم رواج دهد.


۲- ازوپ که او را به عنوان يکي از نويسندگان اسلاوتبار يونان و افسانه پرداز معروف اين کشور مي‌شناسند، يکي ديگر از بردگاني بود که توانست از دنياي بردگي به شهرت تاريخي برسد. هرودوت مي‌گفت ازوپ برده‌اي از اهالي سارد بود. او پس از آزادي به شهرهاي بسياري سفر کرد. به دربار کراسوس پادشاه ليديه رفت و به خدمت او درآمد اما به دليل يک درگيري مالي در شهر دلفي کشته شد. از اروپ ۳۰۴ افسانه به جا مانده که بسياري از آنها را شعراي ايراني مثل ناصرخسرو و مولانا به نظم درآورده اند.


۱- مرد شماره يک فهرست معروف ترين برده‌هاي دنيا اسپارتاکوس است که اگرچه برده بود اما عليه روم بپاخاست و رهبري انقلاب ضدبرده‌داري سوم را بر عهده گرفت. او که در کودکي توسط راهزنان ربوده شده بود، به عنوان برده به فروش رسيد و بعدها، در جواني موفق به فرار شد و آموزش‌هاي گلادياتوري ديد. بعد از آن کمپي براي ساماندهي قيام خود راه انداخت و بردگان ديگر را دعوت به همراهي در سپاه خود کرد. قيام او سراسر روم را به حرکت واداشت و بردگان، در کشورهاي اطراف، دست به شورش زدند و اربابان خود را کشتند و اموال آنها را به آتش کشيدند. او چندين سال در برابر سپاه منظم و مجهز روم پايداري کرد و در نهايت به همراه ۶هزار نفر از سپاهيانش به صليب کشيده شد.