ستاد مبارزه با چرندیات (۴۷)

برترین ها: «ستاد مبارزه با چرندیات» عنوانِ یک جریان بود که با صفحه ای در فیسبوک شروع به کار کرد و بسیار قوی و حساب شده به جنگ دروغ های اینترنتی و شایعاتی که به عنوان واقعیت به خورد مردم داده می‌شد، رفت.

در این سری مطالب سعی داریم به کمک داده های این صفحه و سایت های مرتبط، به بررسی دروغ ها و شایعات مشهوری که در هر از چند گاهی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به راه می افتند بپردازیم و با مستندات آن ها را برای شما تحلیل کنیم تا شاید قدم کوچکی در مسیر آگاه سازی مخاطبان عزیز باشد و باعث شود مِن بعد هر چیزی را که در شبکه های اجتماعی و فضای مجازی دیدیم، سریع باور نکنیم. جدا از این گونه موارد، سعی در معرفی تکنیک های مبارزه با شایعات و مغالطه ها را در این سری مطالب داریم. با ما همراه باشید.

******

سوژه اول؛ بیلبورد شهرداری نیویورک و تمسخر تفریح ایرانیان!

این تصویر جعلیست و تصویر اصلی مربوط به تبلیغ یک خودرو در بزرگراهی در مالزی است

متن شایعه

" بیلبورد جدید شهرداری نیویورک:
آیا میدانید در ایران ۱۶ ساعت رانندگی در ترافیک و خوابیدن در چادر نزدیک ساحل بزرگترین تفریح به شمار می آید؟
شکرگذار باشید "

پاسخ شایعه

این تصویر محصول نرم افزارهای ویرایش تصویر است و شهرداری نیویورک یا هیچ شهر دیگری چنین تابلویی نصب نکرده اند! چنانکه جزییات تصویر هم نشان می دهد، این تصویر از آمریکا نیست بلکه بزرگراهی در مالزی است.

تصویر اصلی متعلق به تبلیغ یک خودرو است که توسط آژانس تبلیغاتی BBDO مالزی در سال 2010 تهیه و نصب گردید!

سوژه دوم؛ بد شدن حال مرد ۱۴۰ ساله عربستانی به دلیل شکستن شاخش!

این فرد، 140 ساله یا عربستانی نیست و دچار نوعی تومور پوستی است.

متن شایعه

" مرد صدوچهل ساله عربستانی که روی پیشانیش دو شاخ درآمده وبا شکسته شدن یکی از شاخها حالش بد میشه و او را به بیمارستان بردند "

پاسخ شایعه

این فرد ۱۴۰ ساله و عربستانی نیست خبرگزاری های محلی عربی، او را 70 ساله و اهل استان جوف یمن دانسته اند که از نوعی عارضه پوستی رنج می برد! اگر چه به صورت غیر رسمی و بررسی نشده افرادی دارای سن بیش از ۱۱۰ سال معرفی می شوند، اما مسن ترین فرد ثبت شده در دوران حاضر ، زنی فرانسوی با ۱۲۲ سال سن است که در سال ۱۹۹۷ فوت شد!

شاخ پوستی (Cutaneous horn) نوعی تومور پوستی است که از پروتئین موجود در ناخن (کراتین) تشکیل می شود. این توده ها معمولا کوچک و محلی هستند و در موارد بسیار نادر بزرگ می شوند.

این تومور غالبا در افراد مسن ایجاد می شود و داری شکل و اندازه های متفاوتی است و شکستن آن موجب وخامت حال فرد نمی شود!


سوژه سوم؛ مکروه بودن بریدن نان با چاقو و آزاد بودن بریدن دست دزد فقیر در اسلام

حد قطع دست شرایط متعددی دارد که اتفاقا اضطرار، یکی از موارد سلب آن است.

متن شایعه

" اسلام ناب:
بریدن نان با چاقو مکروه است
ولی بریدن دست تخم مرغ دزدی که بخاطر فقر دزدی کرده با چاقو آزاد است !!
"

پاسخ شایعه

ادعای شبهه حاصل نتیجه گیری غلط از اطلاعات اولیه غلط است. برخلاف ادعای شبهه، همه کتابهاى معتبر فقهى یکى از موانع اجراى کیفر قطع دست دزد را، دزدى در اضطرار می دانند. برای قطع دست دزد شرایط متعددی در فقه و قانون ذکر شده که نبود هر یک باعث عدم اجرای این حکم می شود. معمولا تجمیع همه شرایط به سادگی میسر نیست و تنها برای سارقان خطرناک مصداق می یابد.

کراهت بریدن نان با چاقو جهت ارج نهادن به این نعمت ویژه، می باشد. برخی مراجع نیز این کار را اگر برای جلوگیری از اسراف باشد، مکروه ندانسته اند.

سوژه چهارم؛ تجمع روحانیون در سال ۱۳۰۰ مقابل سفارت انگلیس برای پناهندگی و فرار از رضاخان

این تصویر متعلق به دوران رضاشاه نیست، بلکه مربوط به تحصن مشروطه خواهان، سالها پیش از سلطنت اوست.

متن شایعه

" تجمع آخوندها درسال۱۳۰۰جلوی سفارت انگلیس برای پناهندگی
وفرار از دست رضا شاه بزرگ
واقعا خجالت آوره.
آفرین واحسنت به هوش و درایت رضا شاه بزرگ
حالا سوال؟
چرا انگلیس؟
"

پاسخ شایعه

این تصویر متعلق به دوران رضاشاه نیست و حاضران در آن درخواست پناهندگی ندارند. رضاخان طی کودتایی در سوم اسفند 1299 به قدرت رسید. تصویر متعلق به ۱۵ سال قبل از سلطنت رضاخان و مربوط به تحصن اقشار مختلف مشروطه ‌خواهان در تیرماه ۱۲۸۴ شمسی، در باغ سفارت انگلیس است.

شاهان قاجار به بست نشینی افراد بی احترامی می کردند، لذا سفارتخانه ای خارجی برای تحصن پیشنهاد شد که با توجه به صف آرایی مرزی عثمانی و همراهی روسها با استبداد، گزینه انگلیس انتخاب شد. این تحصن حدود ۲۱ روز طول کشید و تمام هزینه های آن توسط تجار بازار تهران تامین شد و پس از فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه به پایان رسید.