رمزگشایی از معمای حیات در بیابان لوت

تیم تحقیقاتی ایرانی در لوت چه کرد؟

کناره‌های بیابان لوت محل زندگی گونه‌های مختلفی از حشرات از جمله این سنجاقک است که گروه در شروع سفر به آن برخورد کردند. بعضی از حشرات در مناطق عمیق‌تری از لوت زندگی می‌کنند. عکس از حسین رجایی

گرم‌ترین نقطه بر روی کره زمین

لوت شاید درس چندان نشاط‌بخشی در خود نداشته باشد، دست‌کم برای مردمانی که درست روی لبه تیغ پایداری در مناطق خشک زندگی می‌کنند. الگوهای تغییر اقلیم این‌طور نشان می‌دهند که همچنانکه درجه‌حرارت هوا بیش‌تر می‌شود، بخش‌هایی از نواحی مرکزی و شرقی هم که دیگر بصورت طبیعی قابل‌زیستن نیستند، وسیع‌تر می‌شوند. این‌ها مناطقی هستند که ممکن است به زون‌های جابجایی در حدفاصل سکونتگاه‌های حاشیه لوت و هسته مرکزی آن که شرایطی بسیار سخت و نامتعارف دارد، تبدیل شوند.

جمالی می‌گوید اما سختی‌هایی که ما در این راه متحمل شدیم، جواب داد. در ماه جولای، ترمومتری که ۳۰ سانتی‌متر بالای سطح زمین و در سایه یک استوانه چوبی نصب شده بود، توانست دمای ۶۱ درجه سلسیوس را ثبت کند که این دما به طور مشخص ۵ درجه سلسیوس بیش‌تر از دما در سایه‌ای بود که در سال ۱۹۱۳ میلادی در دره مرگ ثبت شده بود. جمالی این‌طور توضیح می‌دهد که نوار متشکل از تپه‌های ماسه‌ای سیاه که البته خودشان جاذب حرارت هستند و در ضمن وضعیت مغناطیسی به همراه شرایط خاص توپوگرافی است که جریان هوا را در این منطقه محدود کرده و چنین درجه‌حرارت سوزانی را بوجود می‌آورد.

یافته‌های محققان تا امروز

زبون مار، دره‌ای پر از مائده بهشتی

آیا این احتمال وجود داشت که این صدا متعلق به یک موجود افسانه‌ای باشد؟

بهشت شب‌پره‌ها

حیات زیرزمین هم می‌جوشد

محققان بر این باور هستند که پاسخ این سوال می‌تواند زیر سطح زمین باشد. امیر آقاکوچک پیش از این سفر داده‌های ماهواره‌ای موجود را با دقت موشکافی و بررسی کرده است. وی با کمال شگفتی متوجه شده که در بخش‌هایی از این بیابان داغ و تفتیده، خاک مرطوب است. آقاکوچک در کمال تحیر این مساله را با یکی از همکارانش در میان گذاشته و همکار وی این فرضیه را مطرح کرده که خاک لوت به حدی خشک است که باعث می‌شود تا امواج میکرویی که از لایه‌های عمیق‌تر خاک یا حتی صخره‌ها تشعشع پیدا می‌کنند، رطوبت سطحی غیرواقعی را نشان دهند.

ماه گذشته همین تیم تحقیقاتی در قلب بیابان وارد یک منطقه مسطح شد، جایی که به گفته شاهدان تا چشم کار می‌کرد فضای صاف و بکر بود و دیگر هیچ. محققان مسافتی بیش‌تر در این مسیر نرفته بودند که یکی از بارکش‌ها بخاطر تنها چند سانتی‌متر خاک پوسته پوسته و سخت می‌شکند و درست تا بالای محورش در گل فرو می‌رود. آقاکوچک می‌گوید: «پس از آن‌که یکی از ماشین‌های مخصوص خودروی شکسته را از گل بیرون کشید ما متوجه چیزی عجیب شدیم، آب!!! آن هم درست در جایی که لاستیک‌ها قرار داشتند. باور آن سخت بود اما واقعیت داشت، خاک به راستی مرطوب بود.»

در تابستانی که گذشت، مناطقی از حوضه خلیج فارس بودند که از این مرز گذر کردند و زندگی در آن‌ها بدون دستگاه‌های تهویه مطبوع هوا عملاً غیرممکن شد. به استثنای نواحی که درجه حرارت در آن‌ها به شکل ملموسی کاهش پیدا کرد، وسعت نواحی غیرقابل سکونت در اطراف خلیج‌فارس هم به طور کلی افزایش پیدا کرد. البته نواحی خشک و لم‌یزرعی هم هستند که هنوز قابل‌سکونت می‌باشند. آقاکوچک می‌گوید: «لوت یک آزمایشگاه ایده‌آل برای مطالعه شرایط حاد زیست‌محیطی است.»

این‌طور که امیر آقاکوچک می‌گوید: «اگر ما دوباره برگردیم احتمالاً یک فیزیکدان را هم با خود همراه خواهیم برد. اما به هر شکل من برای بازگشت لحظه‌شماری می‌کنم.»