پارک حیات وحش هوشمند در مبارزه با شکارچیان

وبسایت روزیاتو - حسین علی پناهی: از دیرباز امنیت حیات وحش در مناطق حفاظت شده آفریقا نگرانی بسیاری از کارشناسان این حوزه بوده زیرا در همین مناطق است که کرگدن ها و فیل های بسیاری در سال های اخیر به طور گسترده ای توسط شکارچیان غیرقانونی از پای درآمده اند و این معضل خود را با کاهش شدید جمعیت این گونه های جانوری در سالیان اخیر در مناطق حفاظت شده نشان داده است. اما یک مرکز حفاظت شده حیاط وحش در رواندا بر روی یک تکنولوژی شبکه ای جدید سرمایه گذاری کرده تا این شرایط را تغییر دهد.

هفته ی گذشته، پارک ملی آکاگِرا در رواندا به یک سیستم جدید مجهز شد که به نگهبانان پارک اجازه می دهد به طور دائمی و لحظه ای از اتفاقاتی که در پارک رخ می دهد و شرایط جانوران، بازدید کننده ها و تجهیزات موجود در این پارک آگاهی داشته باشند. این تکنولوژی که توسط دو شرکت آلمانی فعال در حوزه ی مراقبت از حیات وحش ساخته شده «پارک هوشمند» (smart park) نام دارد و با استفاده از یک شبکه ی باند کوتاه و یک تکنولوژی شبکه ای محلی کم قدرت می تواند تمامی فضاهای این پارک ملی و دیگر مناطق با وسعت های بیشتر را نیز مدیریت نماید. سازندگان این تکنولوژی که در زمینه ی شهرسازی نیز به کار می رود بر این باورند که استفاده از آن می تواند شکارچیان غیرقانونی که به صورت ناشناس و مخفیانه وارد پارک می شوند را شناسایی کرده و قبل از کشتن حیوانات آن ها را لو دهد.

این روش برخلاف روش های مبتنی بر فرکانس های رادیویی ضعیف و قابل دستکاری که در پارک های دیگر مورد استفاده قرار می گیرد، سیگنال های خود را از طریق فرکانس های چندگانه به یک شبکه ی بسته می فرستد که دسترسی به این شبکه را برای افراد خارج از پارک بسیار دشوار می سازد. همچنین این سیستم نسبت به سیستم های مبتنی بر ماهواره بسیار کم هزینه تر است و به همین دلیل برای پارک هایی که به دنبال کاهش هزینه های خود هستند بسیار مناسب به نظر می رسد. استفاده از این سیستم در پارکی به مساحت ۴۳۳ مایل مربع که استفاده از سیستم های ارتباطی ۳G و ۴G در آن امکانپذیر نیست به نگهبانان مرکز این امکان را می دهد که در کوتاه ترین زمان ممکن متوجه اتفاقات رخ داده در پارک شده و به سرعت به آن پاسخ دهند.

تا به امروز تکنولوژی کنترل و پایش حیوانات مانند یک شمشیر دو لبه عمل کرده است و همزمان که محققان و نگهبانان از سیگنال های رادیویی برای پایش گونه های در خطر استفاده کرده اند، مشخص شده که شکارچیان نیز از دریافت کننده های وی اچ اف برای دریافت این سینگال ها و مکان یابی حیوانات مورد نظر خود بهره برده اند. اما تیم ون دام، مبتکر این سیستم گفته است که سیستم پارک هوشمند بسیار مطمئن و ایمن خواهد بود زیرا سیگنال های آن از طریق فرکانس هایی که دائماً تغییر می کنند فرستاده شده و داده ها نیز به صورت رمزگذاری شده منتقل می گردند.

به گفته ی سازندگان این سیستم، آن ها به دنبال پیاده کردن روشی مانند فیلم «پارک ژوراسیک» اما بدون شکارچیان و دایناسورها هستند. آن ها سعی دارند با سیستم خود همه چیز را در داخل پارک قابل ردیابی نمایند و بدین ترتیب همه ی اتفاقات را مشاهده کرده و پیش بینی نمایند و بدین ترتیب قبل از رخ دادن اتفاقی ناخواسته و ناگوار برنامه های جدیدی را برای نقاط خاصی از پارک طرح ریزی کرد.

این سیستم شامل پایگاه های کوچکی است که در نقاط مرتفع اطراف پارک نصب شده و ۱۰۰ سنسور خورشیدی که در داخل پارک کار گذاشته شده اند به صورت دائم اطلاعات خود را به این پایگاه ها ارسال می کنند و سپس از آن طریق به اتاق کنترل مرکزی که مسئولین و نگهبانان پارک در ان مستقر هستند فرستاده می شود. از این سیستم می توان برای کنترل مکان حضور جهانگردان و کارکنان پارک یا بررسی فنس های الکتریکی و دیگر زیرساخت های پارک استفاده نمود.

ون دام که شرکت او یک سیستم کوچک تر را سال گذشته در یک پارک ملی در تانزانیا راه اندازی کرده است می گوید گام بعدی نصب کردن سنسورها روی حیوانات است که برای هر حیوانی خاصی متفاوت بوده اما آن قدر کوچک هستند که بتوان آن ها را در داخل شاخ یک کرگدن یا زیر پوست حیوان قرار داد. اگر چه هدف اصلی کمپانی متبوع ون دام حفاظت از حیوانات است اما این روش می تواند برای مطالعات دانشمندان نیز مورد استفاده قرار گیرد.

در آفریقا بیش از هر حیوان دیگری، فیل ها و کرگدن ها در خطر انقراض قرار داشته و شکارچیان برای شاخ ها و عاج های با ارزششان آن ها را شکار می کنند. استفاده از این تکنولوژی جدید این امید را به حافظان محیط زیست و طرفداران حیات وحش آفریقا داده که از شکار این گونه های جانوری کاسته شده و کار شکارچیان غیرقانونی برای شکار آن ها بیش از گذشته سخت شود.