۱۵ نشانه اینکه فقر آهن دارید

برترین‌ها: فقر آهن یکی از شایع‌ترین مشکلات غذایی در دنیاست و زنان بیش از همه در خطر هستند. آهن برای تولید هموگلوبین نقش مهمی دارد. هموگلوبین پروتئینی است که به سلول‌های خونی قرمز کمک می‌کند اکسیژن را به سراسر بدن منتقل کنند؛ بنابراین بدون آن‌ها همه چیز دچار مشکل می‌شود و در نتیجه فرد کم خونی می‌گیرد. کمبود یا عدم کمبود آهن تأثیر زیادی در وضعیت جسمی و روانی شما دارد آنچنان که اگر کمبود آهن نداشته باشید حس فوق العاده‌ای خواهید داشت و اگر کمبود آهن دارید جز درماندگی چیزی عایدتان نمی‌شود. نشانه‌های زیر را مطالعه کنید تا بدانید آیا شما هم فقر آهن دارید یا خیر.

خسته و کوفته هستید

رایج‌ترین نشانه فقر آهن خستگی مفرط است. بیشتر زنان آنقدر همیشه احساس خستگی می‌کنند که خستگی را بخشی از زندگی خود تلقی می‌کنند و آن را نادیده می‌گیرند. با این حال فقر آهن موجب می‌شود که اکسیژن کمتری به بافت‌های بدنتان برسد، بنابراین بدن از انرژی لازم محروم می‌شود. اگر خستگی نرمال شما با احساس ضعف، ناراحتی یا ناتوانی در تمرکز همراه باشد، باید به فقر آهن فکر کرد.

پریود‌های سنگینی دارید

در زنان علت شماره یک فقر آهن، پریود‌های بسیار سنگین است. زنان خون زیادی از دست می‌دهند و نیمی از خون آن‌ها جایگزین می‌شود و دوباره ماه بعد خون زیادی از دست می‌دهند. این درست مثل آن است که خودرویتان همیشه بنزین بسیار کمی در باکش داشته باشد. مقدار خون قاعدگی که هر ماه از دست می‌دهید نباید بیشتر از دو تا سه قاشق غذاخوری باشد. این تست را انجام دهید: اگر هنگام قاعدگی، مجبور شدید بیشتر از دو ساعت یک بار نوار بهداشتی خود را عوض کنید، باید نزد پزشک بروید.

رنگ پریده هستید

اینکه کلمات "رنگ پریده" و "نحیف" با هم بکار برده می‌شوند، دلیلی دارد. هموگلوبین رنگ خون را قرمز می‌کند، بنابراین پوست شما رنگ می‌گیرد. این یعنی اگر میزان این پروتئین در خون شما پائین باشد، پوست تان کمرنگ می‌شود. اگر پوست روشنی دارید، این موضوع راحت‌تر مشخص می‌شود. رنگ پوست شما هر چه باشد، اگر داخل لب ها، لثه‌ها و داخل پلک هایتان کمرنگ‌تر از همیشه باشد، به احتمال زیاد فقر آهن دارید.

به راحتی به نفس نفس زدن می‌افتید

اگر سطح اکسیژن خون شما پائین باشد، هر چقدر هم عمیق‌تر نفس بکشید، حس می‌کنید هوا به شما نمی‌رسد. اگر در انجام کار‌هایی که قبلاً به راحتی انجام می‌دادید، حس می‌کنید نفس کم می‌آورید (مثلاً هنگام بالا رفتن از پله‌ها یا انجام ورزش روزانه) دلیلش فقر آهن است.

قلبتان می‌کوبد

قلبی که بیش از حد کار می‌کند در نهایت ضربان نامنظم، سوفل قلب، بزرگ شدگی و حتی نارسایی قلبی خواهد داشت. البته این نشانه‌ها برای افرادی است که مدتی است از کم خونی رنج می‌برند. با این حال اگر می‌دانید که مشکلات قلبی دارید، مهم است که نزد پزشک بروید و میزان آهن خونتان را چک کنید.

سندروم پای بیقرار دارید

آیا دائماً عصبی و بیقرار هستید؟ ۱۵ درصد از افرادی که سندروم پای بیقرار دارند، فقر آهن نیز دارند. هرچه آهن خونتان کمتر باشد، نشانه‌های آن بدتر می‌شوند.

سرتان درد می‌کند

بدنی که فقر آهن داشته باشد رساندن اکسیژن به مغز را بر بافت‌های دیگر ترجیح می‌دهد و با این حال سرتان کمتر از حالت ایده آل اکسیژن دریافت می‌کند. در نتیجه شریان‌های مغز ورم می‌کنند و این منجر به سردرد‌های شدید می‌شود.

ویار خاک و یخ دارید

این نوع ویار که به آن پیکا می‌گویند عبارتست از تمایل زیاد به خوردن مواد غیرخوراکی که این هم نشانه دیگری از فقر آهن است. افرادی که بدنشان کمبود آهن دارد، وسوسه می‌شوند که گچ، خاک رس، خاک و کاغذ بخورند. خوشبختانه بیشتر خانم‌ها یخ را ترجیح می‌دهند.

بدون هیچ دلیلی مضطرب هستید

فقر آهن باعث می‌شود که اضطراب بیش از استرس روزانه زندگی داشته باشید. کمبود اکسیژن در بدن موجب تحریک دستگاه عصبی سمپاتیک می‌شود و این دستگاه شبیه پدال گاز بدنتان است؛ و از آنجائیکه کمبود آهن موجب کار کردن بیشتر قلب می‌شود، شما حس می‌کنید که در حالت مبارزه قرار دارید و هیچ دلیلی برای آرامش داشتن ندارید.

موهایتان می‌ریزد

کمبود آهن در بدن به خصوص اگر تبدیل به کم خونی و فقر آهن کامل شود، موجب ریزش مو‌ها می‌شود. کم شدن آهن بدن را به حالت بقا قرار می‌دهد و بدن اکسیژن را به سمت کارکرد‌های حیاتی می‌فرستد و دیگر برای سالم نگه داشتن و حفظ کردن مو‌ها اکسیژنی نمی‌ماند. البته با ریختن چند تار مو نباید نگران شوید، ریختن حدود ۱۰۰ تار مو در روز عادی است و نشانه فقر آهن نیست.

گیاهخوار هستید

تمام آهن بدن به صورت مشابهی تولید نمی‌شود. بدن شما آهن هِم یا آهن خونرنگزا (که از گوشت، ماکیان و ماهی بدست می‌آید) را دو تا سه برابر بهتر از آهن غیر هم یا آهن غیر خونرنگزا از گیاهان جذب می‌کند. با برنامه ریزی غذایی درست می‌تواند به اندازه کافی آهن دریافت کنید. سبزیجاتی با برگ‌های تیره رنگ، حبوبات و غلات و بنشن‌ها سرشار از آهن هستند. آن‌ها را با غذا‌های سرشار از ویتامین ث مانند فلفل دلمه‌ای و بروکلی همراه کنید تا بهتر جذب شوند.

تیروئید کم کار دارید

کمبود آهن کارکرد تیروئید را کند می‌کند و از تأثیر تقویت متابولیسم آن جلوگیری می‌کند. کم کاری تیروئید اغلب نادیده گرفته می‌شود (۶ نفر از هر ۱۰ نفر بیماری تیروئیدی دارند که خودشان خبر ندارند)؛ بنابراین اگر متوجه شدید که انرژی کمی دارید، وزن گرفته اید یا حتی دمای بدنتان پائین‌تر آمده با پزشکتان تماس بگیرید.

باردار هستید

اسید فولیک باید از قبل از بارداری مصرف شود، زیرا جنین به آهن نیاز دارد و از ذخیره بدن مادر استفاده می‌کند. همچنین بسیاری از خانم‌ها هنگام زایمان خون زیادی از دست می‌دهند و این میزان آهن بدنشان را پائین می‌آورد. پس اگر چندقلو باردار هستید، بارداری‌های نزدیک به هم داشته اید یا اغلب بخاطر تهوع بامدادی بالا می‌آورید، باید جذب آهن خود را بالا ببرید.

زبانتان عجیب شده است

گذشته از عوض شدن رنگ زبان، کمبود آهن موجب کاهش سطح میوگلوبین خون هم می‌شود. میوگلوبین پروتئینی در سلول‌های قرمز خون است که از سلامت عضله (مانند عضله‌ای که زبان را نگه می‌دارد) حمایت می‌کند. در نتیجه، بسیاری از افرادی که کمبود آهن دارند از درد، التهاب و صافی عجیب زبان شکایت دارند.

بیماری سلیاک یا بیماری‌های التهابی روده دارید

حتی اگر آهن کافی در رژیم غذایی خود داشته باشید، بیماری سلیاک و بیماری‌های التهابی روده مانند Crohn's and ulcerative colitis منجر به مشکلاتی در جذب مواد غذایی از جمله آهن می‌شوند. این وضعیت‌ها موجب التهاب و آسیب به مجرای گوارشی می‌شوند. اگر هر یک از این بیماری‌ها در شما تشخیص داده شده اند، باید با پزشک خود تماس بگیرید و از او بپرسید که چطور می‌توانید جذب آهن را در بدنتان افزایش دهید.

چطور آهن بیشتری جذب کنیم؟

توصیه‌های مربوط به آهن برای همه افراد به خصوص خانم‌های یکسان نیستند. خانم‌های ۱۹ تا ۵۰ سال معمولاً ۱۸ میلی گرم در روز آهن نیاز دارند. ولی اگر باردار باشید، این مقدار به ۲۷ میلی گرم افزایش می‌یابد. اگر شیر می‌دهید، باید فقط ۹ میلی گرم آهن دریافت کنید و میزان سنگینی پریود و قاعدگی شما نیز نیاز‌های شما را تغییر می‌دهد. اگر بالای ۵۰ سال دارید و پریود نمی‌شوید فقط ۸ میلی گرم در روز آهن نیاز دارید. این کار زیاد سخت نیست، مصرف عدس، اسفناج، گوشت، مغزها، مرغ یا نخود حداقل چند میلی گرم آهن برایتان تأمین می‌کند.

وقتی نوبت به آهن می‌رسد، بیشتر لزوماً به معنای بهتر نیست. در حالیکه بیشترین توجه به کمبود و فقر آهن می‌شود، نگرانی برای اضافه بودن آهن نیز هست و مطالعات نشان می‌دهند که آهن اضافه به اندام‌های داخلی آسیب می‌زند و ریسک دیابت، حمله قلبی و سرطان را به خصوص در افراد مسن افزایش می‌دهد.

منبع: health