راهنمای حرکت روح و روان در مسیر «اعتدال»

مجله سپید ه دانایی: دکتر طیب رشید و دکتر انجوم، دو تن از روانشناسان برجسته حوزه روانشناسی مثبت راهکارهایی را برای پرورش فضیلت ها و ویژگی های مطلوب شخصیتی داده اند. نکته جالب توجه این است که این تمرین ها کاملا عملی است و هر چند روزانه وقت زیادی از شما نمی گیرد، پس از مدتی شاهد تاثیرات شگرف آنها خواهید بود. فضیلت اعتدال از چهار توانمندی تشکیل شده است؛ بنابراین برای پرورش این فضیلت لازم است این توانایی ها را در خود رشد دهیم. در زیر راهکارهایی برای افزایش هر یک از این چهار توانایی آورده شده است.

* بخشش

1- زمانی را به خاطر آورید که شخصی شما را به خاطر کار خطایتان بخشیده است. حالا نوبت شماست که این کار نیک را در حق دیگران انجام دهید.

2- احساسات خود را قبل و بعد از بخشیدن دیگری بررسی کنید.

3- سعی کنید به علت حرکت ناخوشایند شخصی که باعث ناراحتی شما شده است پی ببرید. احتمالا شما کاری کرده اید که او این واکنش را نشان داده است، پس همه تقصیرها را گردن وی نیندازید.

4- فهرستی از افرادی که کار بد آنها را تلافی کرده اید تهیه کنید. به دیدن آنها بروید یا تلفنی با آنها تماس بگیرید.

5- به دیدن شخصی که در گذشته موجب رنجش شما شده است بروید و به او بگویید او را بخشیده اید. از این به بعد با او به مهربانی رفتار کنید.


۶- در عبادات تان از خداوند طلب عفو و بخشش کنید.

۷- فهرستی از هیجاناتی که پس از انتقام جویی تجربه می کنید تهیه کنید. آیا این هیجانات ناخوشایند (مانند خشم، ترس، نگرانی و اضطراب) هستند؟ بنویسید که این هیجانات چه تاثیری بر رفتار شما می گذارند.

۸- درباره اینکه به فردی که باعث رنجش شما می شود باید چه واکنشی نشان دهید فکر کنید. پاسخ مناسب را در ذهن تان مرور کنید و با خود بگویید مهم نیست دیگران چطور باعث ناراحتی من می شوند؛ من همانطور که برنامه ریزی کرده ام، رفتار می کنم.

۹- تصور کنید شخصی باعث ناراحتی شما شده است. پاسخ های احتمالی تان را در این موقعیت در ذهن مجسم کنید. از بالاترین مرحله انتقام جویی شروع کنید و این کار را ادامه دهید تا به مرحله عفو و بخشش برسید. تصور کنید که اگر شما فرد خاطی را ببخشید، چه اتفاقی می افتد. در طول این تمرین مدام به خودتان یادآوری کنید که این تمرین بخشش است، نه انتقام جویی.

* فروتنی

۱- در پایان هر روز، یکی از کارهایی را که فقط به خاطر جلب توجه دیگران انجام داده اید، مشخص و سعی کنید دیگر آن را انجام ندهید.

۲- در مواقعی که در جمعی حضور دارید، اگر شخصی دنبال خودنمایی بود، شما کار او را تقلید نکنید.

۳- به این نکته توجه کنید که وقتی در جمعی حضور دارید، بیش از دیگران صحبت می کنید یا خیر. اگر جواب مثبت است، سعی کنید از این به بعد در جمع کمتر حرف بزنید.

۴- از پوشیدن لباس های فاخر و استفاده از وسایل گرانقیمت بپرهیزید.

۵- اگر متوجه استعداد یا هنر خاصی در فردی شدید، او را تحسین کنید.

۶- در استفاده از منابع طبیعی افراط نکنید. از مواد قابل بازیافت استفاده کنید. مصرف محصولاتی را که به طبیعت آسیب می زنند محدود کنید.

۷- اشتباهات خود را بپذیرید و در صورت لزوم حتی از افراد جوانتر از خودتان عذرخواهی کنید.

۸- از دوستی که به صداقت او ایمان دارید بخواهید ضعف های شما را بازگو کند.

* آینده نگری

۱- قبل از اینکه حرفی بزنید دو بار درباره آن فکر کنید. این تمرین را حداقل ۱۰ بار در هفته انجام دهید و به تاثیرات آن توجه کنید.

۲- با احتیاط رانندگی کنید و به این نکته توجه داشته باشید که کارتان هر قدر مهم باشد ارزشش از زندگی شما بیشتر نیست.

۳- بکوشید قبل از اینکه تصمیم مهمی بگیرید موانع احتمالی را شناسایی و تا حد امکان آنها را رفع کنید.

۴- قبل از تصمیم گیری نهایی، با افراد مهم زندگی تان مشورت کنید.

۵- پیامدهای تصمیم گیری تان را در یک، پنج و ده سال آینده مجسم کنید.

۶- وقتی عصبانی یا مضطرب هستید، تصمیم گیری نکنید.

۷- قبل از اینکه برای رسیدن به هدف تان دروغ بگویید یا تقلب کنید به این موضوع بیندیشید که برای برملا نشدن این موضوع مجبورید، ده دروغ دیگر بگویید.

۸- اگر فکر می کنید شانس کمی برای برنده شدن دارید، وارد رقابتی که در آن یکی برنده و دیگری بازنده می شود، نشوید.

۹- کیفیت، کارآمدی و منطقی بودن راه های دستیابی به اهداف تان را ارزیابی کنید و موارد تازه ای را که به ذهن تان می رسد بنویسید.


* کنترل خود

۱- کارهایی برای بهبود وضعیت زندگی روزمره تان مشخص کنید (مانند: تمیز کردن اتاق، شستن ظرف ها و مرتب کردن میز کار) و آنها را انجام دهید.

۲- زمانی که مشغول کار مهمی هستید، وسایلی را که باعث حواس پرتی شما می شود (از جمله تلفن، تلویزیون یا کامپیوتر) خاموش کنید.

۳- از عواملی که سبب وسوسه شما می شوند دوری کنید. مثلا اگر زیاد خرید می کنید، موقع بیرون رفتن از خانه پول زیادی در کیف تان نگذارید.

۴- کارهای خوبی مانند ورزش کردن را منظم انجام دهید تا برایتان عادت شود.

۵- وقتی ناراحت شدید، بکوشید احساسات تان را کنترل و بر جنبه های مثبت قضیه تمرکز کنید.

۶- از حرف زدن پشت سر افراد خودداری کنید.

۷- هنگامی که احساس غم می کنید، به فعالیتی آرامش بخش بپردازید.

۸- برای هر یک از فعالیت هایتان زمان و مکان خاصی مشخص کنید.

۹- به ساعت زیستی بدن تان توجه کنید. ببینید در چه مواقعی از روز هوشیارتر و سرحال ترید و کارهای مهم تان را در این مواقع انجام دهید.