روی اعصاب بچه ها راه نروید!

سلامت ایران: پرسش‌هاي اين مادران نمونه‌اي از مشکلاتي است که بسياري از مادران هر روز با کودکشان دارند؛ کودکي که مبتلا به نوعي از اختلالات رواني يا رشدي است، کودک مبتلا به وسواس شستشو که دچار اگزماي وسيع پوستي است و...

۱. کودکي دارم که روان‌شناس گفته به اضطراب مبتلاست و مرتب خود را مي‌خاراند و باعث زخم و خراش روي پوستش شده است. تا درمان‌ها انجام شود، بگوييد با او چه کنم که ضايعات پوستي جديد روي بدنش ايجاد نشود؟

اصطلاحي داريم به نام خارش با زمينه اضطرابي؛ يعني افراد از روي اضطراب پوستشان را مي‌خارانند و ادعا مي‌کنند که پوستشان خارش دارد. در اين افراد بايد پوست مرطوب نگه‌داشته شود. از صابون‌هاي کرم‌دار استفاده کنند و به کمک داروهاي ضدخارش به شرطي که تداخل اثر با داروهاي زمينه‌اي نداشته باشد، مشکل را برطرف کنند. در صورتي که پوست زخم شده باشد، مي‌توان از زينک اکسايد هم استفاده کرد. سعي کنيد مدام حواسش را پرت کنيد و پوست را چرب نگه داريد.


۲. کودکم موي سر، ابرو و مژه‌اش را مي‌کند. چه کنم؟

يک بيماري عصبي داريم به نام «تريکوتيلومانيا» که در افراد مبتلا به آن که موهايشان را مي‌کنند. ابتدا بايد زمينه اضطراب را از بين برد. موهايي که در اثر اين مشکل از بين مي‌روند، در ابتدا مجدد مي‌رويند اما بعد از مدتي ريزش دائمي مي‌شود. درمان دارويي براي اين افراد وجود ندارد ولي براي آنکه التهاب ناشي از کندن مو کاهش يابد، مي‌توان از قطره بتامتازون براي سر استفاده کرد و براي مژه و ابرو در کودکان از پماد چشمي هيدروکورتيزون به‌صورت موقتي کمک گرفت تا التهاب تا حدي کاهش يابد اما درمان اصلي کاهش اضطراب و استرس است. در اين ميان گاهي نه‌تنها کودک بلکه افراد خانواده نيز بايد تحت مشاوره و درمان قرار بگيرند.

۳. دخترم از صبح که چشم باز مي‌کند، شيئي را محکم در تمام طول روز در دستش نگه مي‌دارد. اين کار باعث تعريق زياد کف دست مي‌شود و من نگران قارچ پوستي و ايجاد زخم به واسطه فشردن بيش از حد جسم تيز در دستش هستم. او ۴ ساله و مبتلا به اوتيسم است. وقتي آن را از دستش مي‌گيرم، جيغ مي‌زند و بي‌قرار مي‌شود. چه کنم؟

ابتدا بايد مطمئن شويم کف دست واقعا دچار قارچ شده است. گاهي در دست گرفتن طولاني‌مدت يک شيء باعث مي‌شود پوست به آن ماده حساسيت نشان دهد. فشار و تعريق نيز باعث تشديد اثر مواد حساسيت‌زا مي‌شود. توصيه مي‌کنم براي دخترتان اول آزمايش قارچ بدهيد و اگر جواب مثبت بود، درمان‌هاي لازم قارچ را دريافت کند در غير اين صورت به فکر درمان اگزما باشيد. در مورد زخم‌ها نيز بايد ديد عمق‌ آنها چقدر است. گاهي ترک‌هاي کم‌عمقي در اثر حساسيت در کف دست ايجاد مي‌شود. اگر زخم‌ها عميق باشد، حتما بايد کف دست را ضدعفوني و از کرم زينک‌اکسايد استفاده کرد اما اگر مشکل آلرژي باشد، معمولا کرم‌هاي استروئيدي ضعيف و بتامتازون تجويز مي‌شود. براي کم شدن تعريق نيز مي‌توان از ترکيب‌هاي آلومينيوم فلورايد استفاده کرد.

به شما مادرگرامي توصيه مي‌کنم که شب‌ها وقتي کودکتان خواب است، کف دستش را کاملا خشک کنيد و اين ترکيب يا کرم‌ها را به پوست بزنيد. ساير درمان‌ها را هم مي‌توان شب‌ها استفاده کرد اما حتما بايد زيرنظر متخصص پوست و روان‌پزشک اين کار انجام شود.

۴. کودکي دارم که ۵ ساله است و مبتلا به اوتيسم خفيف. او درمان شده اما مرتب لب‌هايش را به دهان مي‌برد و شکل خاصي به لبش مي‌دهد. پوست لب‌هايش خشک و پر ترک شده است.

اين عادت رفتاري اشتباه باعث اگزماي ناشي از ليسيدن در اين کودک شده است. بايد تلاش کنيد اين عادت را از سر کودک بيندازيد. براي بهبود وضعيت لب مي‌توان از کرم‌هاي نرم‌کننده مثل اوسرين يا وازلين يا کرم‌هاي لب آماده استفاده کرد. اين کرم‌ها را بايد مرتب در طول روز به لب زد اما اگر امکان اين کار وجود نداشت، بايد شب‌ها که کودک خواب است، اين کار را انجام داد.

۵. کودکي دارم که مرتب بازويش را مي‌مکد و اين کار باعث ايجاد کبودي‌هاي کوچک و بزرگ در سطح پوستش شده است.

متاسفانه تا از نظر رواني مشکل او درمان نشود، مشکل کبودي‌ها پابرجاست، چون هر کبودي حدود يک هفته طول مي‌کشد که از بين برود و گرچه درما‌ن‌هاي سطحي براي رفع کبودي مثل استفاده از کمپرس يخ يا کرم‌هاي حاوي ويتامين K وجود دارد اما درمان علامتي است و اساسي نيست. مگر چند بار در روز مي‌توانيد کمپرس استفاده کنيد؟ اين کودک بيش از درمان زمينه‌اي به رفتاردرماني نياز دارد تا عادتش را سريع ترک کند.