بپا معتاد نشی!

يك ضرب‌المثل قديمي مي‌گويد: مرگ حق است اما براي همسايه! حالا ديدگاه و باور بسياري از ما در مورد اعتياد و مصرف دخانيات، مصداق بارزي از اين ضرب‌المثل است! اكثر ما خيلي راحت در مورد اينكه فلاني مواد مصرف مي‌كند يا پاكت پاكت سيگار مي‌كشد صحبت مي‌كنيم و شايد به آساني از كنار خانواده‌هايي كه خودشان يا فرزندشان گرفتار اين مصيبت شده‌اند، مي‌گذريم، آنها را قضاوت مي‌كنيم كه حتما يك جاي كارشان اشكال داشته يا فرزندان‌شان را درست تربيت نكرده‌اند كه گرفتار چنين مشكلاتي شده‌اند و باور نداريم كه اين بلاي خانمان‌سوز، ممكن است روزي آهسته و آرام به سراغ ما يا يكي از اعضاي خانواده مان بيايد. آيا آن روز هم مي‌توانيم به سادگي از كنارش بگذريم؟ همين‌طور كه از كنار مرگ ديگران مي‌گذريم درحالي‌كه فراموش مي‌كنيم سراغ ما هم خواهد آمد، پس بايد اين احتمال را بدهيم وقتي در جامعه جواني مثل ايران كه اين‌قدر مواد متنوع و ارزان در دسترس است، راه يافتن اين ماده خانمان برانداز به هر خانه‌اي ممكن خواهد بود. مسلما احتمال اينكه فرزند يك خانواده معتاد دچار اعتياد شود، بيشتر است. وجود دوستان و اطرافيان سيگاري يا معتاد، در دسترس، آسان و ارزان بودن مواد‌مخدر، تنوع مواد موجود در جامعه، وجود مشكلات روحي يا جنسي، داشتن تمايلات ژنتيك به مصرف مواد و ده‌ها دليل ديگر از جمله دلايل ديگري است كه باعث گرايش به مصرف اينگونه مواد مي‌شود. اما مسئله‌اي كه اينجا مد نظر ماست، ديدگاه شما نسبت به اعتياد، معتاد يا مصرف دخانيات است.


بسياري از افراد، به‌دليل نداشتن آگاهي و ديدگاه درست در مورد اين مسئله معتاد مي‌شوند. در چند سال اخير رسانه‌هاي گروهي مثل راديو، تلويزيون، روزنامه و... به كمك روان‌شناسان، جامعه شناسان، پزشكان و متخصصان در اين زمينه سعي كرده‌اند آگاهي‌هاي لازم را به مردم داده و راه‌هاي درمان يا پيشگيري را به مردم نشان دهند. اما سؤالي كه مطرح است اين است كه با وجود اين همه اطلاع‌رساني و برنامه‌سازي، چرا باز هم مصرف مواد‌مخدر و دخانيات سير صعودي دارد؟ اشكال كار كجاست؟ اشكال از جامعه‌اي است كه اين مواد به فراواني در آن يافت مي‌شود؟ اشكال از قوانين اجرايي است؟ يا همه چيز گردن خانواده‌هاست؟ ما اعتقاد داريم در بروز يك مشكل، مجموع اتفاقات دخيل هستند اما مجموع اتفاقات، زماني تاثيرگذار است كه باورهاي فردي ما دچار اشكال باشد. مثلا بسياري از ما مصرف دخانيات را نشانه شيكي و روشن فكري مي‌دانيم و ناخود‌آگاه آن را به فرزندمان هم القاء مي‌كنيم. يا آن‌قدر به‌خودمان مطمئن هستيم كه هرگز معتاد نمي‌شويم كه به مصرف گاه به گاه خود، نام «تفريحي» مي‌دهيم و اعتقاد داريم هر وقت اراده كنيم، كنار خواهيم گذاشت يا فكر مي‌كنيم مصرف كم مواد افيوني يا سيگار باعث آرامش و تنش زدايي شده و فكر را باز مي‌كند... مي‌گوييم با يك بار امتحان كسي ضرر نمي‌كند، اگر خوش‌مان نيامد ديگر تكرار نمي‌كنيم و... داشتن اين ديدگاه‌هاي غلط، شايد بيشتر از ساير عوامل در اعتياد ما يا در طرز برخوردمان با يك فرد معتاد يا سيگاري مؤثر باشد.



بيشتر ما طوري به يك معتاد نگاه مي‌كنيم كه انگار از كره‌اي ديگر آمده‌ايم و معتادان را افرادي ضعيف، بدبخت، از طبقات پايين اجتماع، بي‌سواد، عامي و مجرم مي‌دانيم؛ درحالي‌كه ثابت شده است اعتياد مربوط به طبقه خاصي از مردم نيست! بلكه بسياري از تحصيل‌كرده‌ها و طبقات مرفه و پولدار هم گرفتار مي‌شوند، گر چه ممكن است نوع مواد مصرفي آنها فرق داشته باشد و ظاهرشان كمتر علائم اعتياد را بروز دهد.
همه ما خوب مي‌دانيم كه اعتياد جرم نيست بلكه بيماري مهلكي است كه احتياج به درمان دارد چون هم واگيردار است و هم باعث ايجاد جرم در جامعه مي‌شود.
تستي كه در اينجا ارائه مي‌شود در مورد نگرش شما در مورد مواد‌مخدر و سيگار است، اگر شما صادقانه پاسخ دهيد و با خود روراست باشيد، پي خواهيد برد تاكنون چه موضع و تفكري در مورد اين مسئله داشته‌ايد. لطفا شعاري فكر نكنيد و پاسخ ندهيد؛ آنچه را واقعا به آن اعتقاد داريد انتخاب كنيد.


از سؤال يك تا ۳۰، هر پاسخ «موافقم» يك نمره، هر پاسخ «نظري ندارم» ۲ نمره و هر پاسخ «مخالفم» ۳ نمره دارد. از سؤال ۳۱ تا ۴۰ هر پاسخ «موافقم» ۳ نمره، هر پاسخ «نظري ندارم» ۲ نمره و هرپاسخ «مخالفم» يك نمره دارد.

• نمره بين ۹۰ تا ۱۲۰

شما ديدگاه منطقي و آگاهانه‌اي نسبت به مواد‌مخدر، دخانيات و مسائل مربوط به آن داريد. شما مي‌توانيد با اين نگرش درست و به‌جا، راهنمايي براي ديگران باشيد تا در دام اين بلا نيفتند يا اگر كسي از دوستان يا اطرافيان دچار اعتياد شده و ديگران نسبت به او رفتار غلطي دارند، شما مي‌توانيد نگرش ديگران را اصلاح كنيد.

• نمره بين ۶۰ تا ۹۰

موضع شما در مقابل اعتياد و مصرف دخانيات خيلي مشخص نيست. ممكن است ديدگاهي سختگيرانه و تك بعدي نسبت به اين مسئله داشته باشيد، يا قضيه را سهل و ساده بگيريد يا نسبت به آن بي‌تفاوت بوده، خود را براي هميشه مصون از اين بلا بدانيد. داشتن هر كدام از اين نگرش‌ها مي‌تواند زمين‌هاي مساعد براي گرايش به اعتياد يا مصرف دخانيات در خود فرد يا اطرافيان او ايجاد كند. اگر شخصي از افراد خانواده دچار اين مشكل شود و شما در مورد اين مسئله سختگير و بي‌گذشت باشيد، باعث خواهيد شد اين مسئله از شما پنهان بماند و اگر فردي بي‌تفاوت يا ساده‌گير باشيد، شخص مذكور را هر چه بيشتر به سوي اعتياد سوق داده‌ايد.

• نمره بين ۳۰ تا ۶۰

آگاهي شما درباره مسئله اعتياد بسيار كم و ناقص است. مواظب خود و اطرافيان‌تان باشيد، نگرش و ديدگاه غلط شما در اين مورد مي‌تواند به ضرر خود شما و اطرافيان‌تان تمام شود. سعي كنيد با تحقيق و مطالعه آگاهي خود را بالا ببريد.

• نمره كمتر از ۳۰

مطمئنيد مواد‌مخدر يا دخانيات مصرف نمي‌كنيد؟!
همه ما بايد بدانيم به غيراز تمام مسائلي كه زمينه ساز گرفتار شدن افراد در دام اين بلاي خانمان سوز است، اينكه ما چه نگرشي نسبت به اعتياد داشته باشيم، راهي خواهد بود براي مصونيت ما در مقابل اين بيماري همچنين راهنمايي براي اطرافيان، دوستان و فرزندان‌مان! بنابراين يادمان باشد از كنار اين مسئله ساده نگذريم، اين بلاي جان، هميشه در كمين است و منتظر يك لحظه غفلت ماست.


منبع : مجله سیب سبز