این معده های زخم خورده..!

برترین ها به نقل از تندرستی : تصور کنید یک غذای تند و خوشرنگ و لعاب را برای ناهار جلویتان گذاشته اند و شما هم خیلی گرسنه هستید و شروع به خوردن آن می کنید ولی هنوز لقمه اول پایین نرفته یادتان می آید که پزشک به شما گفته از خوردن این غذا بپرهیزید چون به زخم معده مبتلا هستید.


تعداد زیادی از افراد اسم زخم معده به گوششان خورده ولی ممکن است درباره آن چیزی ندانند؛ بنابراین با دکتر «مهرداد حق ازلی» فوق تخصص گوارش و عضو هیات علمی دانشگاه تهران همراه شدیم تا درباره این بیماری بیشتر بدانیم.

خودت را معرفی کن

زخم معده از نظر پزشکی «پپتیک» نام دارد. این زخم می تواند در تمام قسمت های معده و حتی اثنی عشر به وجود آید. زمانی که یک قسمتی از بخش مخاطی معده تخریب می شود زخم معده به وجود می آید که گاهی این تخریب تا قسمت زیر مخاط پیش می رود.

امان از این باکتری مرموز!

زخم معده می تواند علل مختلفی داشته باشد که شایع ترین آن وجود «هلیکوباکتر» در دستگاه گوارش فوقانی است. این مساله را می توان به تغذیه و بهداشت عمومی خانواده ها نسبت داد. ۸۵ تا ۹۰ درصد افراد جوامع مشابه جامعه ما در م عده خود «هلیکوباکتر» دارند. «هلیکوباکتر» می تواند معده را باری ابتلا به زخم مستعد کند؛ البته عوامل ژنتیکی نیز، در این امر بی تاثیر نیستند.

البته نباید این نکته را از یاد برد که تنها «هلیکوباکتر» به وجودآورنده زخم معده نیست و عوامل دیگری هم وجود دارند که می توانند باعث زخم معده شود؛ برای مثال مصرف برخی داروها به ویژه مسکن ها، داروهای پوکی استخوان و برخی داروهای تقویتی می توانند باعث ایجاد زخم معده شوند.

تغذیه حرف اول را می زند

داشتن یک رژیم غذایی درست و مناسب می تواند در سلامت دستگاه گوارش نقش بسزایی ایفا کند. برخی از رژیم های غذایی مثل خوردن غذای تند فرد را مستعد ابتلا به زخم معده می کند و باید از خوردن این نوع غذاها پرهیز کند چراکه ممکن است به مخاط معده آسیب وارد کند.

لطفا خونسرد باشید!

نقش استرس را در به وجود آوردن مشکلات گوارشی نمی توان انکار کرد و از آن می توان به عنوان یکی دیگر از عوامل به وجود آورنده زخم معده یاد کرد . افرادی که با عوامل تنش زا در ارتباطند می توانند به بیماری زخم معده دچار شوند. همچنین افرادی که جراحی انجام داده اند به دلیل ایجاد خراش و زخم، در معرض ابتلا به زخم معده قرار می گیرند. اگر فشار داخل مغز بالا رود یا فرد تومور و خونریزی مغزی داشته باشد احتمال به وجود آمدن زخم معده افزایش پیدا می کند.

زخم معده از جوانی تا پیری

بیماری زخم معده در کشور ما، معمولا از دهه دوم به بعد و تا دهه هفتم زندگی روند رو به افزایش دارد. باتوجه به مطالعاتی که در دنیا انجام شده این بیماری مختص جنس - زن و مرد - خاصی نیست و تفاوت بارزی بین مبتلایان زن و مرد دیده نمی شود. نسبت ابتلا به این بیماری بین زن و مرد، یک و دو دهم به یک است که به دلیل ناچیزبودن، بسیاری از پزشکان درصد ابتلا به آن را برابر می دانند.

وقتی سلامتی دود می شود!

کسیدن سیگار در معده و اثنی عشر (دوازدهه) مشکلات زیادی را ایجاد می کند و باعث می شود عوامل تهاجمی در این بخش از بدن زیاد شوند و تولید مواد محافظت کننده کاهش پیدا کند. به عبارت روشن تر، اینکه سیگار مقدار بی کربنات را کم کرده و انتقال «هلیکوباکتر» را آسان می کند؛ ضمن اینکه خونرسانی نیز دچار مشکل می شود. با همه اینها می توان چنین نتیجه گرفت که سیگار یکی دیگر از عوامل ابتلا به زخم معده است.

از کجا بفهمیم؟

زخم معده، مثل هر بیماری دیگری برای خودش علائمی دارد که می توان به درد در قسمت فوقانی شکم، حالت تهوع، نفخ، بی اشتهایی و بیدارشدن از خواب اشاره کرد. زخم معده می تواند باعث سوراخ شدن یا خونریزی در جدار معده و اثنی عشر شود که در برخی مواقع به یک باره اتفاق می افتد و فرد درصورت سوراخ شدن این نقاط از بدن با درد شدید مواجه می شود و درصورت خونریزی هم علائمی چون استفراغ خونی و تیره شدن شدید مدفوع وجود دارد.


راه تشخیص

نشانه های زخم معده به گاستریت یا ورم معده شباهت بسیار زیادی دارد و نمی توان با بررسی علائم بالینی تشخیص دقیقی داشت؛ به همین منظور پزشک با بررسی وضعیت بالینی بیمار از عکسبرداری با باریم و آندوسکوپی استفاده می کند. آندوسکوپی برای تشخیص، روش بهتری است چراکه کار نمونه برداری را هم انجام می دهد.

آیا خوب می شوم؟!

بعد از اینکه تشخیص قطعی بیماری زخم معده داده شد، درمان آن شروع می شود. اگر زخم خوش خیم باشد درمان آن طبی است و باید در صورت وجود «هلیکوباکتر» آن را از بین برد. از داروهای کاهنده اسید نیز در این بیماری استفاده می شود. چنانچه زخم معده خوش خیم باشد درمان آن ۸۵ تا ۹۰ درصد قطعی است و فرد با کمک پزشک بهبودی کامل پیدا می کند. چانچه زخم بدخیم باشد به درمان معمول پاسخ نخواهد داد؛ زخم های بدخیم و سرطانی با کاهش وزن همراه هستند و به تدریج حالت ثابت پیدا کنند و در انتهای بیماری خونریزی وجود دارد. برای تشخیص قطعی زخم بدخیم باید ضمن درنظرگرفتن علائم باینی از تصویر آندوسکوپیک و نمونه برداری کمک گرفت. برای درمان زخم معده بدخیم از شیمی درمانی، رادیوتراپی و جراحی استفاده می شود.

حرف آخر

رعایت بهداشت عمومی و فردی می تواند در کاهش ابتلا به زخم معده کمک کند و افراد باید از کشیدن سیگار پرهیز کنند؛ ضمن اینکه از ادویه تند و غذاهای آماده به ویژه فست فود (Fast Food) استفاده نکنند. با رعایت این موارد می توان از زخم معده تا حدی زیادی پیشگیری کرد. نکته دیگری که باید در این میان به آن اشاره کرد این است که زخم معده باعث بیماری های دیگر نمی شود ولی برخی بیماری های التهابی دستگاه گوارش می تواند باعث زخم معده شود.

باز نشر: مجله اینترنتی Bartarinha.ir