از عروسك بازي پسرم بترسم؟

مجله سیب سبز - آسا ابراهيمي: صورتي براي دختر، آبي براي پسر و عروسك براي دختر، كاميون براي پسر. از همان روزي كه آزمايش خون‌تان از مادر شدن شما خبر مي‌دهد، اين مرز بندي‌ها را هم در ذهن‌تان مرور مي‌كنيد. پشت ویترین لباس‌فروشي مي‌ايستيد و نمي‌دانيد براي كودكي كه هنوز جنسيتش مشخص نشده، كدام رنگ لباس را بخريد و از كنار اسباب‌بازي‌فروشي‌ها با اشتياق مي‌گذريد، اما نمي‌دانيد براي فرزندي كه هنوز دختر و پسر بودنش مشخص نيست، كدام اسباب بازي را بايد تهيه كنيد.

اما مشكل شما ممكن است به اين دو‌دلي ختم نشود. شايد بعد از باخبر شدن از «دختر» بودن جنين‌تان، اتاقش را از عروسك‌هاي رنگارنگ پر كنيد، اما او نه تنها در ماه‌هاي بعد از تولد، بلكه در سال‌هايي كه بيشتر از هر چيز به بازي نياز دارد هم ميلي به سرگرم شدن با عروسك‌ها نشان ندهد. اگر دختر كوچولوي‌تان هيچ لذتي از عروسك بازي نبرد، چه احساسي پيدا مي‌كنيد؟ نگران هويت جنسي‌اش مي‌شويد يا اينكه او را به بي‌احساسي متهم مي‌كنيد؟ پيش از آنكه برچسبي روي فرزندتان بچسبانيد، توصيه مي‌كنيم اين مطلب را مرور كنيد. ما به همه ابهام‌هايي كه درمورد عروسك بازي فرزندتان داريد، در اين صفحات پاسخ خواهيم داد.

همه دخترها عروسک دوست دارند؟

همه دخترها عروسك بازي مي‌كنند؟ در جواب اين سؤال، قاطعانه بايد بگوييم نه! قطعا همه دخترها عاشق بازي با عروسك نيستند، اما اغلب آنها عروسك‌بازي را دوست دارند.

بعضي والدين تصور مي‌كنند اگر دخترشان تمايلي به سرگرم شدن با عروسك‌ها نداشته باشد، حتما در زمينه هويت‌يابي جنسي‌اش دچار مشكل است. اما قبل از هرچيز بايد بدانيد اختلال هويت جنسي يك مشكل نادر است و دوم اينكه نشانه‌هايش بسيار گسترده‌تر از بي‌ميلي به بازي با عروسك است.


دختري كه از جنسيتش فرار مي‌كند، در ديگر ابعاد زندگي‌اش هم خود را به شكل قابل‌توجهي در جايگاه پسرها قرار مي‌دهد و جنسيتش را به‌طور كامل انكار مي‌كند. شيوه لباس پوشيدن، حرف زدن و تعامل‌هاي اين دختر با بچه‌هاي ديگر، آنقدر متفاوت از هم‌جنسانش است و تفسيري كه از ظاهر و شخصيتش ارائه مي‌دهد آنقدر با جنسيت واقعي‌اش تمايز دارد كه حدس زدن وجود يك اختلال درمورد او كار دشواري نخواهد بود.

عروسك‌بازي يكي از رايج‌ترين ميانبرهايي است كه دختربچه‌ها براي ايفاي نقش مادري از آن استفاده مي‌كنند. اما ممكن است فرزند شما از راه‌هاي ديگري خود را در قالب اين نقش قرار دهد. اگر دختر شما به شكل ديگري مادر بودن را در بازي‌هايش وارد كرد، هيچ جايي براي نگراني وجود ندارد.

در صورتي كه او به جاي بازي با عروسك، شما را ‌مهمان آشپزخانه كوچكش مي‌كند و براي‌تان چاي مي‌ريزد و در صورتي كه در ديگر بازي‌هايش نقش‌هايي كه شما در زندگي برعهده داريد را بازسازي مي‌كند، جايي براي نگراني وجود ندارد. ناتواني بچه‌ها در تمرين نقش پدر و مادري در بازي‌ها، گذشته از اختلال در هويت‌يابي جنسي، مي‌تواند نشانه برخي مشكلات و اختلال‌هاي روانشناختي باشد، اما باز هم بايد تاكيد كنيم كه اين اختلال‌ها به‌ويژه در دخترها شايع نيستند و براي تشخيص‌شان به وجود بسياري از معيارهاي ديگر هم نياز است.

با دختربچه كاميون‌دوست چه كنم؟

اگر دختر كوچولوي‌تان پشت ويترين اسباب‌بازي‌فروشي گريه کرد و از شما خواست برايش يك كاميون يا ماشين پليس بخريد، تعجب نكنيد. بچه‌ها به هر دليلي مي‌توانند به اسباب بازي‌هايي علاقه‌مند شوند كه از نظر شما با جنسيت‌شان همخواني ندارد. دخترك شما ممكن است ساعت‌ها با يك جيپ جنگي بازي كند يا تفنگ به دست بگيرد اما از طرف ديگر، ممكن است باربي‌هايش را هم در خانه بگذارد و موهاي‌شان را سشوار كند. اگر هر دوي اين نشانه‌ها را با هم ديديد، جايي براي نگراني وجود ندارد. اما توصيه مي‌كنيم تفنگ‌دوستي دخترتان را بيش از اندازه تشويق نكنيد.

اگر از آچار به‌دست بودن دخترتان در بازي‌ها احساس غرور مي‌كنيد، احتمالا در ديگر ابعاد زندگي هم باري را روي دوشش مي‌گذاريد كه با جنسيتش ارتباطي ندارد. اگر مي‌خواهيد آگاهانه با خريد اسباب‌بازي‌هايي كه به اصطلاح پسرانه مي‌ناميم، از دختر كوچولوي‌تان كسي بسازيد كه قرار است «مرد خانه»تان باشد، خبر خوبي براي‌تان نداريم.

شما آگاهانه او را به مسیري هدايت مي‌كنيد كه همسالان و هم‌جنسانش از آن عبور نمي‌كنند و به همين دليل خودتان باني متفاوت بودن و بيگانه بودن فرزندتان در جمع هم جنسانش مي‌شويد.

چطور دخترم را عروسك به دست كنم؟

درصورتي كه احساس كرديد دخترتان به اسباب‌بازي‌هاي پسرانه علاقه بيشتري دارد، آشفته و هراسان نشويد و اين هراس را به او القا نكنيد، بلكه سعي كنيد شريك بازي‌هاي دخترانه‌اش شويد و رفتارهايي كه از هم‌جنسان او انتظار مي‌رود را در جريان بازي‌هايش با عروسك‌ها و وسايل آشپزخانه تقويت كنيد. مي‌دانيم كه فرو رفتن او در نقش‌هايي كه مردانه تعريف شده‌اند، تنها نگراني شما نيست.


شايد از تفاوت دخترتان با دختران ديگر نگران باشيد و از اينكه هم‌جنسانش نمي‌توانند شيوه بازي كردن او را درك كنند و به رفتارهايش واكنش نشان مي‌دهند، نگران شويد، اما به شما اين اميدواري را مي‌دهيم كه در صورت نبودن مشكلاتي كه در بخش‌هاي ديگر زندگي‌اش مي‌توانيد نشانه آنها را ببينيد، اين تفاوت با هدايت درست و رفتار مناسب شما هر روز كمرنگ‌تر خواهد شد، پس خشونت را فراموش كنيد و به او زور نگوييد، بلكه تفاوت شيوه بازي كردن او با كودكان ديگر را، در جريان بازي با فرزندتان كمرنگ كنيد.

باز هم تكرار مي‌كنيم كه اگر نشانه مشكوك ديگري را نمي‌بينيد و تنها بي‌ميلي فرزندتان به بازي با باربي‌ها را مشاهده مي‌كنيد، نگران نباشيد. به او يك خرس پشمالو بدهيد يا عروسك‌هاي چوبي برايش بخريد. شايد او با فرم‌هاي ديگري از عروسك آسان‌تر سرگرم شود.

اشكالي دارد عروسك به بغل بخوابد؟

كمتر كسي است كه مي‌تواند ترسش از برخي لحظه‌هاي شب را انكار كند. همه ما گاهي با آشفتگي از خواب بيدار مي‌شويم و به‌دنبال فرد يا چيزي براي برگرداندن آرامش ازدست رفته‌مان مي‌گرديم، پس با اين اوصاف طبيعي است كه فرزند شما هم در زمان خواب دچار اضطراب شود.

احتمالا در چنين لحظه‌اي با گريه كردن يا آمدن به اتاق شما براي كم‌كردن اضطرابش تلاش مي‌كند، اما راه ساده‌اي هم براي از بين بردن اين وحشت وجود دارد. شما مي‌توانيد برايش يك عروسك دوست داشتني تهيه كنيد تا شب‌ها آن را در آغوش بگيرد و با اين تصور كه عروسك محبوبش او را تنها نمي‌گذارد و از او محافظت مي‌كند، آرام بخوابد.

دختر و پسر ندارد؛ ممكن است پسركوچولوي شما هم براي اينكه احساس امنيت كند، شب‌ها با عروسك سوپرمنش بخوابد. شما نمي‌توانيد اين عادت را به زور از سر او بيرون كنيد، اما براي اينكه حس بهتري داشته باشد و آرامش خاطرش بيشتر شود، مي‌توانيد قبل از خواب برايش قصه بخوانيد و تا زمان به خواب رفتنش در اتاق او بمانيد تا با حال بهتري چشم‌هايش را روي هم بگذارد. توصيه مي‌كنيم اين رفتارهاي حمايتي، از طرف والد هم‌جنس صورت بگيرد.

اگر عروسكش را كتك زد نگران شوم؟

درست است كه رد پاي همه حرف‌ها و رفتارهايي كه بچه‌ها در جريان بازي‌هاي‌شان نشان مي‌دهند را نمي‌توان در واقعيت پيدا كرد، اما از نظر روانشناسان بازي‌ها تا اندازه زيادي مي‌توانند از ذهنيات بچه‌ها يا حتي محيطي كه در آن زندگي مي‌كنند رونمايي كنند.


فرزند شما تا اندازه زيادي رفتاري كه شما يا پرستارش در برابرش نشان مي‌دهيد را در برابر عروسك‌هايش به نمايش مي‌گذارد. اگر او را در آغوش بگيريد، عروسك‌هايش را در آغوش مي‌گيرد و اگر گاهي با او تندي كنيد، گاهي در بازي‌هايش بر سر عروسك‌ها فرياد مي‌زند. نمي‌توان گفت هر رفتار خشني كه فرزند شما با عروسكش دارد، يك زنگ خطر جدي است، اما رفتارهاي تكرار شونده بيشتر از هرچيز مي‌توانند گوياي واقعيت باشند.

فرزند شما به‌طور معمول چطور با عروسك‌هايش حرف مي‌زند و رفتار مي‌كند؟ آنچه معمولا در بازي‌هاي او مي‌بينيد، مي‌تواند به شما بگويد در ذهنش چه مي‌گذرد و اطرافيانش با او چه برخوردي مي‌كنند.

البته اگر فرزندتان با عروسك‌هاي جنگجويش كمي با خشونت رفتار مي‌كند، نشان‌دهنده اين نيست كه در مهدكودك يا خانه مورد خشونت قرار گرفته است. اقتضاي استفاده از برخي اسباب‌بازي‌ها نشان دادن رفتارهاي غيرمعمول است و او در جريان اين بازي‌ها كمي از تخيلش هم كمك مي‌گيرد.

فرزند شما گاهي رفتارهايي كه در دنياي واقعي مجال بروزشان را ندارد را در جريان اين بازي‌ها ابراز مي‌كند، پس بدون نگراني اجازه دهيد گاهي دزد دريايي شود و گاهي هم سوپرمن باشد.

از عروسك‌ها چه ياد مي‌گيرد؟

بازي با عروسك‌ها، جزئي غيرقابل انكار از رشد كودكان است و در مورد اين موضوع هيچ ديوار جنسيتي نمي‌توانيم بكشيم. بازي كردن با عروسك، هم براي دختران و هم براي پسران، فرصت بالا بردن برخي مهارت‌ها را ايجاد مي‌كند.

آنها در جريان عوض كردن لباس‌ عروسك‌هاي‌شان، ريزه‌كاري‌هايي را در به كار گرفتن دستان‌شان ياد مي‌گيرند و وقتي به عروسك‌هاي‌شان غذا مي‌دهند، اين مهارت‌ها را تقويت مي‌كنند.

در جريان بازي با عروسك‌ها، بچه‌ها پدري و مادري كردن را تجربه مي‌كنند و وقتي آنها را در موقعيت‌هاي اجتماعي قرار مي‌دهند، هم براي استفاده از دايره وسيع‌تري از واژه‌ها تلاش مي‌كنند و هم خود را در موقعيت‌هاي اجتماعي محك مي‌زنند كه قرار است در سال‌هاي آينده با آنها روبه‌رو شوند.

بچه‌ها در جريان عروسك‌بازي، آرزوها و خواسته‌هاي‌شان را اعلام مي‌كنند و در بسياري مواقع، رفتارهاي والدين يا ديگر اطرافيان‌شان را تقليد مي‌كنند. براي يك كودك، بازي با عروسك فرصتي ايده‌آل براي فرو رفتن در نقش‌هاي ديگر است و گاهي حتي در جريان اين بازي‌ها، ترس، خشم، اضطراب يا ناراحتي‌هايش را ابراز مي‌كند. پس اگر دوست داريد بدانيد در ذهن و زندگي فرزندتان چه مي‌گذرد، مي‌توانيد بدون اينكه متوجه شود عروسك‌بازي‌اش را زيرنظر بگيريد.


از عروسك بازي پسرم بترسم؟

برخي بررسي‌ها نشان مي‌دهند كه پسرها هم به همان اندازه دخترها عروسك‌بازي را دوست دارند. تعجب كرديد؟ باورتان نمي‌شود كه به همين سادگي بخواهيم عروسك‌بازي پسرها را طبيعي جلوه دهيم و بپذيريم كه ممكن است يك دختر تمایلی به عروسك‌بازي نداشته باشد؟ اجازه دهيد موضوع را كمي بازتر كنيم. منظور از بازي با عروسك، بازي با تمام نمادهايي است كه بچه‌ها آنها را به جاي آدم‌هاي ديگر می‌نشانند. اگر چنين نگاهي داشته باشيم، يك عروسك با موي بلند و كفش پاشنه‌دار، همانقدر عروسك است كه يك جنگجوي ۱۰ سانتي‌متري كه لباس رزم پوشيده و روي زمين مي‌خزد.

براي بعضی پسربچه‌ها ميل به بازي با عروسك‌ها طبيعي است. آنها هم دوست دارند با باربي‌ها بازي كنند، عروسك‌ها را پوشك كنند و در اين بازي‌ها نقش پدر خانواده را برعهده بگيرند و از نظر بسياري از روانشناسان، دليلي براي منع آنها از اين بازي‌ها وجود ندارد. از نظر آنها اگر بازي پسرتان با اين عروسك‌ها شما را بترساند، اتفاق ترسناكي خواهد افتاد. اگر شما به فرزندتان القا كنيد كه ميل طبيعي او به پدر بودن در ميان عروسك‌ها، يك ميل عجيب و دخترانه است، او را هم در مورد جنسيتش به شك خواهيد انداخت.

به جاي چنين برخوردي، مي‌توانيد روي كمك والد همجنس حساب كنيد. «پدر»ها در زندگي «پسر»ها نقش غيرقابل انكاري بازي مي‌كنند. پس از همسرتان بخواهيد در ساعات ديگر روز زمينه عجين شدن پسر عروسك‌دوست‌تان با ابزارهاي مردانه را فراهم كند.