عفونت هاي مکرر ويروسي باعث سينوزيت کودکان مي شود

با اين که به پايان فصل سرما نزديک شده ايم، هنوز در بسياري از نقاط کشور سرما و بارندگي ها ادامه دارد. بي گمان در فصل سرما انواع بيماري هاي فصلي که شايع ترين آن سينوزيت و آنفلوآنزاست، بيشتر گزارش مي شود. دکتر محمود نبوي در اين خصوص به ايسنا مي گويد: در سال جاري آنفلوآنزاي H۱N۱ و آنفلوآنزاي B نيز به صورت فصلي ظاهر شد. موج اصلي آنفلوآنزا دي ماه گذشته به پايان رسيد اما تا فروردين ماه به صورت تک گير موارد آنفلوآنزا مشاهده مي شود.به هر حال اين بيماري کمابيش تمام گروه هاي سني را درگير مي کند هرچند خطر آن در کودکان و سالمندان بيشتر است. اما يکي از گروه هايي که در فصل سرما و با شيوع آنفلوآنزا به شدت درگير بيماري مي شوند، مبتلايان به سينوزيت هستند. حتما مي دانيد که سينوزيت به معناي التهاب و تورم مخاط سينوس هاست که ممکن است منشاء عفوني يا آلرژيک داشته باشد، سينوزيت به ۲ دسته حاد و مزمن تقسيم مي شود. براي کسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه با دکتر محمدرضا مجيدي متخصص گوش و حلق و بيني و فوق تخصص راينولوژي گفت وگو کرديم. وي در اين باره به خراسان مي گويد: بيماري هاي التهابي و عفوني سيستم تنفسي فوقاني، در حوزه گوش و حلق و بيني مطرح مي شود که داراي شيوع قابل توجهي در بين مردم است. شايع ترين اين بيماري ها سرماخوردگي ساده است که در فصل سرما شيوع زيادي دارد و عفونت هاي ويروسي شايع ترين علت بروز اين بيماري است. علاوه بر اين، دسته اي ديگر از بيماري ها جزو بيماري هاي عفوني سيستم تنفسي فوقاني است و باکتري ها، قارچ ها و ديگر عوامل بيماري زا در بروز آن نقش دارد. در مجموع، بيماري هاي التهابي علايم مشابهي با يکديگر دارد به عنوان مثال در سرماخوردگي عادي و سينوزيت افراد دچار گرفتگي بيني، ترشحات بيني، کسالت و بي حالي مي شوند اما بيشتر افراد دچار عفونت هاي حاد نمي شوند و کمتر از يک هفته با درمان هاي حمايتي بهبود پيدا مي کنند. درصد کمي از اين افراد به عفونت هاي حاد سينوسي مبتلا مي شوند و بيشتر آن ها عوامل زمينه ساز بيماري را از قبل با خود دارند.اگر بخواهيم دسته بندي کنيم در کودکان مهم ترين عاملي که ممکن است فرد را مستعد سينوزيت حاد کند، عفونت هاي مکرر ويروسي است و در بيشتر موارد به دليل نقص سيستم ايمني بدن رخ مي دهد. به اين ترتيب با رشد کودک و کامل شدن سيستم ايمني بدن، عفونت ها کمتر مي شود و موارد رينوسينوزيت در کودک کاهش پيدا مي کند اما در افراد بالغ شايع ترين عامل زمينه ساز رينوسينوزيت، حساسيت است. به عنوان مثال در مشهد محبوبيت ميوه هايي مثل خربزه و انگور و تغييرات دائمي آلرژن ها باعث شيوع بيماري هاي رينوسينوزيت شده است. ديگر عوامل مانند بيماري هاي ساختاري بيني يا سينوس و انحراف بيني که باعث فشار روي سينوس ها و تخليه نشدن آن ها مي شود، باعث مستعد شدن فرد به ابتلا به سينوزيت خواهد شد. بنابراين علايم رينوسينوزيت حاد و مزمن تفاوت هاي قابل ملاحظه اي دارد. در رينوسينوزيت مزمن بيش از ۳ ماه عفونت باقي مي ماند و اين مدت در سينوزيت حاد کمتر از ۲ هفته است. مابين اين ها سينوزيت تحت حاد گفته مي شود. حال اشتباهي که اغلب رخ مي دهد اين است که بسياري از موارد سرماخوردگي به عنوان سينوزيت حاد تلقي مي شود و تحت درمان قرار مي گيرد. درصورتي که در سرماخوردگي معمولي مصرف مايعات مناسب، استراحت کافي و درمان هاي حمايتي کافي است زيرا اين بيماري اغلب خود به خود محدودشونده است و طي يک هفته برطرف مي شود.دکتر مجيدي با اشاره به اين که فقط در مورد سينوزيت حاد و مزمن بايد براي بيمار آنتي بيوتيک تجويز شود ادامه مي دهد: در مواردي ديده مي شود افراد مبتلا به سردرد تحت درمان سينوزيت مزمن قرار مي گيرند، در صورتي که سردرد علل متفاوتي ازجمله استرس، ميگرن و... دارد و تمامي سردردها به دليل ابتلا به سينوزيت رخ نمي دهد. به همين علت متاسفانه درمان سينوزيت براي دسته زيادي از بيماران اعمال مي شود. اين در حالي است که درمان سينوزيت زماني موثر است که تشخيص به درستي انجام شده باشد و فرد به درستي کانديد دريافت درمان شده باشد.پزشک معالج براي تشخيص صحيح سينوزيت طول مدت علايم، خروج ترشحات چرکي از مجاري سينوس ها و علايمي از اين قبيل را مورد بررسي قرار مي دهد و در ۳ مرحله درمان را آغاز مي کند. در مرحله اول رفع عوامل زمينه ساز در نظر گرفته مي شود. به عنوان مثال علاوه بر عفونت هاي مکرر ويروسي، ابتلا به اختلال حرکت مژک ها و تغليظ ترشحات ممکن است زمينه ساز سينوزيت باشد و پزشک بايد اين عوامل را شناسايي کند. براي کساني که آلرژي دارند نيز کنترل آلرژن ها بسيار مهم است تا درمان سينوزيت به طور کامل انجام شود. به هر حال در بيشتر موارد مبتلايان به سينوزيت به جراحي نياز پيدا نمي کنند و درمان طبي مشکل آن ها را حل مي کند. در واقع جراحي فقط در صورتي پيشنهاد مي شود که فرد به درمان طبي پاسخ ندهد و به سمت عوارض پيش برود. از اين رو اين تصور که جراحي در درمان سينوزيت تاثير ندارد، نادرست است زيرا اگر بيمار به درستي انتخاب شده باشد و جراحي با حذف عوامل زمينه ساز انجام شود، بهترين انتخاب براي کمک به بيمار است. اما درمان روتين سينوزيت، درمان طبي است زيرا در بسياري از موارد درمان جراحي کمکي براي تاثير بخشيدن به درمان طبي است نه اين که جايگزين آن شود. درمان عفونت هاي حاد سينوس ها صددرصد دارويي است، عفونت هاي حاد مکرر نيز با دارو رفع مي شود و سپس پزشک تلاش مي کند علت تکرار عفونت ها را پيدا کند. مثلا انسداد تيغه ناحيه بيني که روي سينوس ها فشار مي آورد، ممکن است باعث تکرار عفونت سينوس شود.

در موارد سينوزيت حاد، درمان طبي ۲ تا ۳ برابر بيشتر طول مي کشد و به بيمار استروئيدهاي داخل بيني تجويز مي شود تا التهاب بيني کاهش پيدا کند. در مواردي که عفونت بيمار با اين روش ها کنترل نشود و دچار عوارض شود پزشک آندوسکوپي اوليه براي بررسي سينوس ها را انجام مي دهد و پس از انجام درمان هاي طبي، دوباره آندوسکوپي تکرار مي شود تا پزشک به اين نتيجه برسد که آيا بيمار به جراحي نياز دارد يا خير. در بعضي از موارد ممکن است عفونت به آسيب هاي چشمي منجر شود که در چنين شرايطي بايد از درمان هاي طبي و جراحي استفاده کرد تا فرد به اين عوارض دچار نشود.