به گوشواره تان حساسیت دارید؟

مجله سیب سبز - عذرا جوانمردی: می‌گویند ژنتیکی است و هیچ راه‌چاره‌ای ندارد. در چهار فصل سال بگردید همیشه چند نفری در محیط کار یا خانواده هستند که از حساسیت‌های مختلف شکوه می‌کنند و البته در مقاطعی از سال زندگی‌شان بدون دستمال کاغذی نمی‌گذرد. علائم انواع آلرژی تقریبا یکسان هستند؛ آبریزش چشم و بینی، عطسه و سرفه‌های پی‌درپی، بی‌حالی و عصبی بودن گرفتاری‌های کوچکی نیستند اما گاهی هم حساسیت‌ها خود را روی پوست بدن نشان می‌دهند و با خارش همراه شده یا ظاهری ناخوشایند را برای فرد مبتلا می‌سازند. دکتر مهدی میرزایی‌پور متخصص پوست، مو، زیبایی و مدیر گروه بیماری‌های پوست دانشگاه زاهدان با ما در مورد شش حساسیت شایع صحبت می‌کند و از راه‌های چاره سخن می‌گوید.

به گوشواره تان حساسیت دارید؟

در تمام دوره‌های تاریخ طلا مظهر قدرت و ثروت بوده و چه جنگ‌ها که به خاطرش در نگرفته است! کمتر کسی پیدا می‌شود که از طلا خوشش نیاد؛ مگر کسانی که به آن حساسیت دارند! واقعیت این است که طلا می‌تواند به درمان بعضی بیماری‌ها مثل آرتریت روماتوئید و آسم کمک کند اما گویا به همه روی خوش نشان نمی‌دهد و در بعضی افراد باعث بروز حساسیت می‌شود. طبیعت بدن کسانی که به طلا حساسیت دارند، نسبت به تماس با این فلز واکنش نشان می‌دهد. درنتیجه نوعی التهاب پوستی به اسم درماتیت تماسی به وجود می‌آید. تغییر رنگ بخشی از پوست که با فلز تماس داشته از ابتدایی‌ترین نشانه‌های آلرژی به طلاست. معمولا این بخش بسیار می‌خارد و قرمز می‌شود. در ظاهر این طور به نظر می‌آید که پوست دچار سوختگی شده است.
 
چرا به طلا حساسیت دارید؟

حتما می‌دانید طلای زینتی، خالص نیست. برای اینکه از حالت نرمی اولیه دربیاید، با آلیاژهای دیگری مثل نیکل و کبالت و کروم ترکیب می‌شود. نیکل حساسیت‌زا‌ترین فلز است و حتی وقتی در ساخت سگک کمربند هم از آن استفاده می‌شود، آلرژی به وجود می‌آید. به‌طور کلی بنا به اینکه چه مقدار نیکل در ساختمان طلا باشد، می‌تواند حساسیت بیشتر یا کمتری ایجاد کند.

با حساسیت‌تان چه کنید؟

این طور که از شواهد پیداست، طلای زرد و طلای سفید به یک اندازه حساسیت‌زا هستند. فلزاتی که با طلا ترکیب می‌شوند باعث و بانی آلرژی محسوب می‌شوند. از طرفی هرچه عیار طلا بالاتر باشد، میزان آلیاژهای ترکیبی با آن کمتر خواهد بود و احتمال ابتلا به آلرژی خود به خود کم می‌شود. طلا با عیارهای 17، 18 و 24 در بازار به فروش می‌رسد. بنابراین اگر بتوانید بیشتر از مقدار معمول هزینه کنید و طلای با عیار 24 بخرید، دست کم میزان آلرژی را به حداقل می‌رسانید.

به ساعت‌تان حساسیت دارید؟

سال‌ها پیش استفاده از بدلیجات کسر شان محسوب می‌شد و اگر کسی استطاعت خرید طلا و جواهر را نداشت، با شرایط می‌ساخت و ننگ بدل انداختن را به جان نمی‌خرید. به مرور فرهنگ به کار بردن بدلیجات تزئینی جا افتاد و امروزه مردم با خیال راحت انواع بدلیجات را به دست و سر و گردن می‌آویزند. اما هنوز عده کمی به دلایل غیرفرهنگی نمی‌توانند از بدلیجات استفاده کنند و حتی پوست‌شان به بند فلزی ساعت هم واکنش نشان می‌دهد چون پوست‌شان به بدلیجات حساس است.

بعضی‌ها حتی اگر فقط چند دقیقه پوست‌شان با بدل تماس برقرار کند، دچار حساسیت‌های پوستی شدیدی می‌شوند. به این شکل که یک بخش به‌خصوص از پوست رنگ سیاه یا قرمز یا سبز به خود می‌گیرد و شدیدا می‌خارد. این خارش‌ها معمولا با شست‌وشو برطرف نمی‌شوند و تا چند روز شخص را درگیر خود می‌کند.

چرا به بدلیجات حساسیت دارید؟

بدلیجات را از فلزهای متنوعی می‌سازند و ممکن نیست همه انواع با همه پوست‌ها سازگاری داشته باشد. مس و برنج و استیل فلزاتی هستند که در ساخت بدل‌ها از آنها به وفور استفاده می‌شود. در مورد مس و برنج اقوال متعددی بر سر زبان‌هاست. از جمله اینکه برای سلامت مفید است و خواص مفیدشان را به بدن منتقل می‌کنند و. . . . اگر به بدلیجات آلرژیک شدید دارید، باید بلافاصله به وجود نیکل در ساختمان آن شک کنید. نیکل یک فلز حساسیت‌زاست و برای یک فرد حساس حتی درصد بسیار ناچیزی از آن هم می‌تواند باعث بروز نشانه‌های آلرژی شود.

با حساسیت‌تان چه کنید؟

- اگر به بدلیجات علاقه‌مند هستید و دل‌تان نمی‌خواهد آنها را کنار بگذارید، باید یکسری نکات ساده را رعایت کنید. چنانچه بعد از انجام این کارها باز هم حساسیت پابرجا بود، عطای بدل را به لقایش ببخشید.

- بدلیجاتی که از استیل ساخته می‌شوند، معمولا و بر اساس تجربه کمتر آلرژی پوستی ایجاد می‌کنند. بنابراین می‌توانید در زمان خرید سراغ استیل‌ها بروید.

- هر نوع رطوبتی شرایط را برای فعل و انفعالات شیمیایی بین پوست و فلز فراهم می‌کند. اگر پوست‌تان خیس است، ابتدا خشکش کنید بعد بدل بیندازید. عرق بدن اوضاع را بدتر می‌کند. به ویژه اگر تابستان باشد. مادامی که از بدل استفاده می‌کنید، پوست‌تان باید خشک باشد.

- بعضی برای رفع مشکل پیشنهاد می‌کنند محل تماس بدل با پوست را با لاک ناخن بپوشانید. هیچ وقت به این توصیه عمل نکنید چون ممکن است برای کوتاه مدت حساسیت‌تان را کم کند اما به مرور خودش به مشکل تازه‌ای تبدیل خواهد شد. مواد شیمیایی به کار رفته در لاک خود به تنهایی و به اندازه کافی برای پوست خطرناک است. اگر می‌خواهید وضعیت حساسیت‌تان بدتر نشود، لاک نزنید. به جای آن می‌توانید از برق ناخن به صورت محدود استفاده کنید.
 
به لوازم آرایشی حساسیت دارید؟

ایران بعد از عربستان بزرگ‌ترین واردکننده محصولات آرایشی شناخته شده است. این آمار سطح گسترده استفاده مردم از محصولات آرایشی را به خوبی نشان می‌دهد. استفاده زیاد از اقلام آرایشی همیشه هم به زیباتر شدن نمی‌انجامد. بعضی خانم‌ها به انواع مواد به کار رفته در این محصولات آلرژیک هستند و با مشکلات سلامت دست و پنجه نرم می‌کنند. این شکل از حساسیت علائم و نشانه‌های متفاوتی دارد.

بنا به اینکه کدام بخش از بدن آرایش شود، آلرژی تظاهرات بیرونی متفاوتی خواهد داشت. در آرایش چشم، حساسیت با سرخی و التهاب و آبریزش چشم همراه است. در پوست، قرمزی و التهاب و خارش از علائم آلرژی هستند. گاهی کهیر‌های پوستی خبر از ظهور آلرژی می‌دهند و گاهی لکه‌های تیره. در برخی نواحی پوست مثل پوست نواحی اطراف لب یا قسمت پیشانی، پوسته پوسته‌شدگی و التهاب و سرخی پوست نشانه آلرژی به مواد آرایشی بوده است.

چرا به کرم پودر حساسیت دارید؟

در ساخت لوازم آرایشی مواد خاصی مثل ترکیب بنزن به کار می‌رود که زمینه ابتلا به آلرژی را فراهم می‌کنند. به همین دلیل دیده می‌شود که گاهی حتی ضد آفتاب که یک محصول آرایشی بهداشتی محسوب می‌شود هم باعث بروز حساسیت شده است. اینجا مساله سازگاری هم مطرح می‌شود. ممکن است یک ماده روی دو نفر اثرات مختلفی بگذارد. مثلا در یکی باعث آلرژی بشود و در دیگری هیچ عارضه‌ای به‌وجود نیاورد.

با حساسیت‌تان چه کنید؟

اگر حساسیت در ناحیه چشم ایجاد شود و خفیف باشد، پماد چشمی بتامتازون التهاب چشم را بهبود می‌بخشد ولی اگر التهاب شدید باشد بهتر است به پزشک مراجعه شود. پزشک متخصص بر حسب شدت و ضعف حساسیت و التهاب ناشی از آن مومتازون و هیدروکورتیزون را به میزان لازم تجویز می‌کند.

- اما برای اطمینان از اینکه منشاء حساسیت آلودگی نیست، رعایت یک سری نکات بهداشتی کمک‌تان می‌کند.

- لوازم آرایشی را به شکل دسته جمعی استفاده نکنید. رفاقت و نداری با یکدیگر را کنار بگذارید. آلودگی به همین راحتی و با این روش می‌تواند مدت‌ها گرفتارتان کند.

- فقط مواد آرایشی مورد تایید وزارت بهداشت را مصرف کنید.

- بعضی محصولات مخصوص ناحیه حساسی مثل چشم هستند. در مورد این اقلام بیشتر مراقبت کنید. مداد، سایه و ریمل چشم‌تان حتما بهداشتی و مرغوب باشد. اگر هم حتی به برندهای تایید شده حساسیت نشان می‌دهید، سراغ لوازم آرایشی ارگانیک بروید.

- لوازم آرایشی کهنه را به یادگار نگه ندارید. به تاریخ‌های انقضا خوب توجه کنید. قبل از اینکه لوازم آرایشی‌تان بو بگیرد، دور بریزیدشان.

- محل نگهداری از لوازم آرایشی باید تمیز باشد. این‌گونه محصولات را دور از تابش نور خورشید نگه دارید.

به پاییز حساسیت دارید؟

معمولا با شروع فصل‌های بهار و پاییز حساسیت‌های فصلی شدت می‌گیرند و هر کجا که بروید عده‌ای را می‌بینید که جعبه دستمال کاغذی به‌دست به کار و زندگی روزمره‌شان می‌رسند. آبریزش چشم و بینی و عطسه‌های مکرر شخص را کلافه و عصبی می‌کند. در برخی موارد هیچ درمانی جواب نمی‌دهد و همین امر ناراحتی‌ها و مشکلات مبتلا به حساسیت را چند برابر می‌کند.
 
چرا به فصل حساسیت دارید؟

زیبایی هر فصلی در تغییر رنگ و شکل گل‌ها و گیاهان و طبیعت خلاصه می‌شود اما این تغییرات همیشه و برای همه جذاب نیستند. در هر فصل گرده گیاهان که در هوا منتشر می‌شود، افراد مستعد آلرژی حساسیت فصلی‌شان آغاز می‌شود. البته نباید حساسیت فصلی را با حساسیت ناشی از آلودگی هوا یکی تلقی کرد. فرق این دو مقوله در این است که حساسیت فصلی هر سال در موعد مشخصی شروع و تمام می‌شود اما حساسیت به آلودگی هوا در یک مقطع زمانی خاص اتفاق می‌افتد و لزوما تکرار نمی‌شود.

با حساسیت‌تان چه کنید؟

موثرترین راهکار مقابله‌ با حساسیت فصلی این است که هر سال کمی مانده به شروع آلرژی، آنتی‌هیستامین مصرف کنید. اما بهتر است برای تشخیص شدت، ضعف و به دنبال آن دوز مصرف با پزشک مشورت کنید.

به حیوان خانگی‌تان حساسیت دارید؟

موی حیوانات حاوی مواد حساسیت‌زایی است که از بین رفتنی نیستند. این مواد همچنین باعث ورم کردن طناب‌های صوتی و گرفتگی یا تغییر صدا می‌شود. بزرگ‌تر‌ها قبلا در محیط‌های آلوده به میکروب‌های طبیعی قرار گرفته‌اند و بدن‌شان اینها را می‌شناسد ولی در مورد بچه‌های امروز، به‌شدت واکنش نشان می‌دهد. برای کسانی که بدن‌شان نسبت به موی حیوانات به خصوص موی گربه حساسیت نشان می‌دهد، بهترین راهکار اجتناب از گربه‌هاست.