مزاج بدن تان باید دستتان باشد!

شناسايي مزاج و پرداختن به آن در طول زندگي يكي از مهم‌ترين و كاربردي‌ترين شيوه‌ها براي حفظ سلامت، تندرستي و نشاط عمومي بدن است. شناسايي ويژگي‌ها و خصوصيات بدني و پرداختن به آن‌ها نقش بزرگي در عملكرد صحيح و مناسب اندام‌ها و اعضاي دروني بدن دارد. مصرف مواد‌غذايي مناسب و همسو با مزاج و طبع افراد كمك مي‌كند تا ما در زندگي كمتر با اختلال‌ها، بيماري‌ها و تنش‌هاي جسمي و روحي روبه‌رو شويم. با مطالعه اين مطلب و بررسي چارت‌هايي كه در اين شماره و شماره‌هاي بعدي در همين صفحات منتشر خواهد شد، مي‌توانيد تا حدود زيادي با نوع مزاج و طبع خود آشنا شويد. اگرچه براي شناسايي دقيق‌تر و مطمئن‌تر مزاج و طبع بدن توصيه مي‌كنيم با يك متخصص طب سنتي در اين زمينه مشورت كنيد.


به‌منظور شناسايي نوع مزاج خود اين جدول را تكميل كرده و نتايج به دست آمده از آن را براي اضافه كردن به جدول بعدي مزاج‌شناسي حفظ كنيد. هريك از 13 موردي كه در پايين صفحه توضيح داده شده را براي مشخص كنيد و در جدول روبه‌رو علامت بزنيد.

• گرم و خشک
• گرم و تر
• سرد و خشک
• گرم
• تر

براي شناسايي مزاج لازم است تا 10 خصوصيت و ويژگي در بدن افراد مورد بررسي و مطالعه قرار گيرد. براي اين منظور بررسي ميزان گوشت و چربي بدن، بررسي ويژگي محل لمس شده در بدن از قبيل نرمي و سفتي، رنگ پوست، ويژگي‌هاي مو، شكل و خصوصيات اعضا، چگونگي خواب و بيداري، كيفيت و خصوصيات فضولات بدن، فعل و انفعالات حركتي همگي از جمله مواردي است كه براي تشخيص مزاج و طبع جبلي افراد مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اگرچه تك تك اندام و اعضاي بدن نيز علاوه بر مزاج جبلي كه حاكم بر بدن است مزاجي جداگانه دارند و گاهي ممكن است با غلبه يكي از اخلاط بدن در يكي از اندام‌ها روبه‌رو شوند و اين مسئله اختلال‌هايي در عملكرد آن‌ها پديد آورد. با مطالعه هر يك از سرفصل‌هايي كه در اين شماره و شماره‌هاي بعدي سيب سبز ارائه مي‌شود و با جمع زدن علامت‌هايي كه در مقابل هر يك از انواع مزاجي مي‌زنيد، تا حدود زيادي مي‌توانيد نوع مزاج خود را تشخيص دهيد.



يكي از شيوه‌هاي پي بردن به گرمي يا سردي مزاج كه يكي از مراحل تشخيص نهايي نوع مزاج محسوب مي‌شود، لمس كردن بدن است. با لمس بدن توسط فردي كه مزاج معتدل داشته باشد مي‌توان به نتايج جالبي رسيد.

۱- اگر هنگام لمس كردن بدن فردي، گرمي احساس كنيم. اين فرد داراي يكي از ويژگي‌هاي افراد گرم مزاج است.

۲- اگر با لمس بدن فردي، سردي احساس كنيم. او داراي يكي از ويژگي‌هاي افراد سرد مزاج است.



بررسي ميزان خواب افراد در كنار كيفيت و كميت آن يكي ديگر از فاكتورهايي است كه درمانگران طب سنتي براي بررسي و شناسايي نوع مزاج افراد از آن بهره‌مند مي‌شوند. توجه به كيفيت و كميت خواب در زندگي روزمره يكي از مهم‌ترين علائم براي شناسايي مزاج است.

3- افرادي كه زياد مي‌خوابند، يعني ساعت خواب آن‌ها از 8 ساعت بيشتر است داراي سردي و رطوبت مزاج هستند.

4- افرادي كه كمتر از 8 ساعت مي‌خوابند و ميزان بيداري آن‌ها در طول روز زياد است داراي گرمي و خشكي مزاج هستند.



با بررسي نرمي و سفتي بدن در كنار سردي و گرمي آن مي‌توان ويژگي‌ها و خصوصيات بيشتري را براي تشخيص نوع مزاج هر فرد كشف كرد و با كنار هم قرار دادن اين جزئيات به يك نتيجه نهايي رسيد.

۵- فردي كه هنگام لمس بدنش علاوه بر گرما، نرمي نيز احساس شد او علاوه بر گرمي مزاج داراي رطوبت نيز هست. پس او يكي از علائم مزاج گرم و مرطوب را دارد.

۶- فردي كه با لمس كردن بدنش در كنار گرما، خشكي نيز احساس شد او علاوه بر گرمي مزاج داراي خشكي نيز هست. پس او يكي از علائم مزاج گرم و خشك را دارد.

۷- اگر پس از لمس بدن فردي علاوه بر سردي، نرمي نيز احساس كرديد او علاوه بر سردي مزاج داراي تري نيز هست. پس او يكي از علائم مزاج سرد و مرطوب را دارد.

۸- و در نهايت اگر پس از لمس بدن فردي علاوه بر سردي با سختي و سفتي روبه‌رو شديد او علاوه بر مزاج سرد، خشكي مزاج نيز دارد. پس او يكي از ويژگي‌هاي مزاج سرد و خشك را دارد.



با مشاهده رنگ پوست نيز مي‌توان يكي ديگر از علائم تشخيص مزاج را مورد بررسي قرار داد. درمانگران طب سنتي براي شناسايي نوع مزاج علاوه بر رنگ پوست به رنگ چشم‌ها و سطح زبان نيز براي شناسايي نوع مزاج افراد توجه مي‌كنند. با وجود اين براي شناسايي اوليه نوع مزاج، بررسي وضعيت و رنگ پوست يكي از مهم‌ترين ويژگي‌ها براي تشخيص نوع مزاج است.

9- اگر فردي پوست سفيد رنگ داشته باشد؛ اين رنگ يكي از علائم كم خوني و سردي مزاج است.

10- درصورتي كه رنگ پوست فردي قرمز يا مايل به قرمز باشد؛ اين مسئله نشان‌دهنده پرخوني او و گرمي مزاج اوست.

11- درصورتي كه پوست فردي زرد رنگ يا مايل به زرد بود؛ اين مسئله نشان از غلبه صفرا در بدن او و همينطور از نشانه‌هاي گرمي و خشكي مزاج است.

12- اگر رنگ فردي تيره، كدر و به‌اصطلاح بادنجاني رنگ بود، اين مسئله نشانه غلبه سودا بر مزاج او و يكي از نشانه‌هاي خشكي و سردي مزاج اوست.

13- اگر رنگ پوست فردي از سفيدي مايل به رنگ گچي بود يا گچي رنگ بود، اين مسئله نشان‌دهنده غلبه بلغم در مزاج او و يكي از علائم بروز مزاج سرد و مرطوب در اوست.