تبخال تناسلی؛ سهل الانتقال، صعب العلاج

هفته نامه سلامت: بسیاری از مجامع بهداشتی روی بیماری های مقاربتی از قبیل ایدز و هپاتیت متمرکز می شوند، در حالی که تبخال تناسلی از بیماری های مقاربتی شایع ویروسی است که روز به روز بر شمار مبتلایان به آن - که اغلب هم از اقشار جوان جامعه هستند - افزوده می شود.

دکتر حسین کرمی، فوق تخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی می گوید: «شاید علت بی توجهی مجامع بهداشتی به این بیماری، کشنده نبودن آن است اما تب خال تناسلی فقط یک تبخال ساده نیست زیرا با عودهای مکرر، تا آخر عمر در بدن فرد باقی می ماند و کیفیت زندگی را کاهش می دهد. تبخال تناسلی درمان قطعی ندارد و فقط می توان از ابتلا به آن پیشگیری کرد. بنابراین با اطلاع رسانی کامل در این خصوص می توان جلوی انتشار ویروس را از انسانی به انسان دیگر گرفت.»


ویروس تبخال تناسلی چگونه وارد بدن انسان می شود؟

- دو نوع ویروس تبخال در بدن انسان وجوددارد؛ نوع ۱ و ۲ (نام علمی HSV یا ویروس هرپس سیمپلکس ۱ و ۲ است). ویروس HSV نوع ۱ باعث بروز همانتبخال دهانی می شود که با سوزش، درد و قرمزی همراه است و با تماس نزدیک (مثلا روبوسی) به سادگی منتقل می شود ولی نوع ۲ باعث ابتلا به تبخال تناسلی می شود که راه انتقال آن رابطه جنسی با فرد مبتلاست.

تبخال تناسلی هم علائمی مانند تبخال دهانی دارد؟

- در ناحیه تناسلی، تبخال ها به شکل ضایعات تاولی آبکی شکل گروهی (۵-۴ تاول در کنار هم یا بیشتر) هستند. هنگامبروز تاول ها علائم جانبی دیگری مانند تب و لرز، درد استخوان ها و سوزش ناحیه تناسلی نیز در بیمار دیده می شود.

البته علائم جانبی معمولا در بیمارانی مشاهده می شودکه به تازگی ویروس وارد بدنشان شده است. بررسی های آزمایشگاهی نشان می دهد مایع موجود در تاول مملو از ویروس هرپس است که به سرعت می تواند پخش و باعث ابتلای انسان شود.

راه انتقالش رابطه جنسی است؟

- بله، تبخال تناسلی از طریق روابط جنسی از فرد بیمار به فرد سالم سرایت می کند. وقتی که بثورات به شکل تاول آبکی هستند. انتقال خیلی شدید است و تماس فرد سالم با مایع صددرصدباعث آلودگی او خواهدشد. این ویروس ها تا آخر عمر در بدن باقی می مانند؛ پس بهترین راه این است که جلوی ورود آنها به بدن گرفته شود.

یعنی درمان قطعی وجود ندارد؟

- نه، تاکنون روشی برای از بین بردن ویروس تبخال تناسلی پیدا نشده است. درمان ها فقط باعث سرکوب ویروس می شوند. قرص ها و پمادهای ضد ویروس هرپس در عرض ۷ تا ۱۰ روز بثورات را از بین می برند.

افراد مبتلا برای جلوگیری از عود چه باید بکنند؟

- باید تحت درمان نگهدارنده قرار گیرند؛ یعنی داروهای ضدویروس با دوز کم و ممداوم مصرف کنند. خوشبختانه بیماری تبخال تناسلی هیچ وقت به سرطان تبدیل نمی شود.

این بیماری زیاد عود می کند

آیا این بیماری عودکننده است؟

- بله، تبخال تناسلی با درمان یا بدون درمان فروکش می کنداما خاموشی علائم بیماری، به معنای درمان نیست چون ویروس همچنان در بدن باقی می ماند و تحت شرایط مطلوب برای از سرگیری فعالیت ویروس تضعیف سیستم ایمنی مانندس رماخوردگی، وارد شدن استرس به فرد حامل ویروس تبخال، شروع عادت ماهیانه در خانم ها و هرگونه تغییر در وضعیت روانی و جسمی است. عود ممکن است با همان شدت اولیه یا خفیف تر باشد و به ۸ بار در سال هم برسد.

چرا شیوع این ویروس در جوان ها زیاد شده است؟

- آمارها نشان می دهد تعداد جوانان مبتلا به ویروس تبخال تناسلی به شدت در حال افزایش است اما به طور کلی همه افرادی که بی بندوباری جنسی دارند به یکی از بیماری های منتقله از راه جنسی مبتلا هستند مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. اطلاع رسانی در این زمینه باید بیشتر انجام شود مخصوصا برای جوانان؛ چون اطلاع و ترس از بیماری حتما باعث جلوگیری و کاهش رفتارهای پرخطر خواهد شد. لازم است افراد آگاه باشند که استفاده از کاندوم خطر آلودگی به ویروس را کم می کند ولی از بین نمی برد چون ضایعات در ناحیه تناسلی پخش هستند.

نگاه متخصص پوست - طرز تشخیص تبخال تناسلی

دکتر سید مسعود داوودی

علائم بیماری تبخال تناسلی، بسیار واضح هستند و معمولا با توجه به نشانه های بالینی و از طریق معاینه می توان بیماری را به راحتی تشخیص داد؛ بنابراین برای تشخیص به انجام آزمایش خاصی نیاز نیست.

فقط در مواردی که قرار است مطالعات علمی و تحقیقاتی انجام شود، آزمایش کشت ویروس از چند بیمار درخواست می شود.

البته در بعضی از بیمارانی که علائم زیاد واضح نیست و به وجود ویروس مشکوک می شویم. برای اطمینان از مثبت بودن تبخال تناسلی آزمایشی به نام لانک تست انجام می گیرد. به این ترتیب که مقداری از ترشحات تاول به آزمایشگاه فرستاده می شود.

اگر سلول های حاوی ویروس دیده شد؛ تشخیص قطعی ویروس هرپس است. در هر حال کشت ویروس، کار آزمایشگاهی دشواری است و انجام آن هم معمول نیست.