ماه سوم بارداری و همه باید و نبایدهایش

مجله سیب سبز - نسرين خسروشاهي : حالا كه پا به ماه سوم بارداري‌تان گذاشته‌ايد، كم‌كم بايد خودتان را با شرايط بدني‌ و تغيير بزرگي كه در شما ايجاد شده سازگار كنيد.

در اين ماه نسبت به خيلي چيزها بايد اطمينان حاصل كنيد، مثلا اينكه جنين نقص ژنتيك نداشته باشد و پزشك بتواند صداي قلب او را بشنود. اين كارها و برخي مراقبت‌هاي ديگر را اگر به‌موقع و درست انجام دهيد، اين ماه را به سلامت به پايان مي‌رسانید. قرار است در اين مطلب با كمك دكتر نسرين زارع‌پور، متخصص زنان و زايمان به شما بگوييم در اين ماه چه كارهايي را بكنيد و مراقب چه مواردي باشيد.

بدن‌تان چه تغييري مي‌كند؟

در اين ماه حالت تهوع و خستگي شديد شما كاهش مي‌يابد اما اگر زياد بايستيد همچنان احساس ضعف مي‌كنيد. ترشحات واژن شما افزايش خواهد يافت و جريان خون نيز زياد خواهد بود، اما مهم‌ترين تغييرات اين ماه را شايد بتوان اين‌طور دسته‌بندي كرد:


- خطي عمودي روي شكم‌تان مي‌افتد كه در برخي موارد اذيت‌تان كرده و خارش ايجاد مي‌كند. اين منطقه از شكم‌تان را می‌توانید با روغن نارگيل مرطوب كنيد و به اين ترتيب هنگام كش آمدن شكم‌تان كمتر ايجاد خارش مي‌كند.

- تغييرات هورموني ممكن است منجر به خونريزي لثه‌هاي‌تان شود، بنابراين خوردن غذاهاي شيرين مي‌تواند اين موضوع را تشديد كند.

- در اين ماه درد كمر را بيشتر احساس مي‌كنيد. براي كاهش كمر درد اگر خواستيد چيزي را از زمين بلند كنيد، از زانو خم شويد و كفش تخت بپوشيد. ممكن است شب‌ها پشت پاهاي‌تان تير بكشد كه در اين صورت با مصرف مقدار كافي كلسيم، ورزش منظم و ماساژ مي‌توانيد اين دردها را كاهش دهيد.

- در اين ماه رگ‌هاي آبي در سينه‌تان مي‌بينيد كه جاي نگراني نيست چون به دليل افزايش ذخاير خوني اين اتفاق مي‌افتد.

- احتمالا در اين ماه شما نيم تا يك كيلوگرم اضافه‌وزن خواهيد داشت. اگر به دليل ويار نتوانستيد اين مقدار وزن اضافه كنيد نگران نباشيد فقط كافي است تغذيه‌تان مناسب باشد. شما بايد فقط ۳۰۰ تا ۵۰۰ كالري اضافي در روز مصرف كنيد و بيشتر از آن نياز نداريد.

- سردرد از آن مشكلاتي است كه مي‌تواند در طول بارداري اذيت‌تان كند با اين حال در ماه سوم بارداري باتوجه به عدم تعادل هورموني و افزايش جريان خون اين مشكل حادتر می‌شود. به جاي استفاده از قرص سردرد براي درمان بهتر است يك فنجان چاي گياهي تازه استفاده كنيد و كمي بخوابيد.

- رحم شما روي استخوان‌هاي لگني در حال بزرگ شدن است و پزشك مي‌تواند بخش بالايي رحم را در قسمت پايين شكم‌تان احساس كند.

- به جاي تهوع ممكن است سوزش معده را تجربه كنيد. در اين حالت سوزشي كه معمولا از پايين جناغ سينه شروع شده و تا حلق ادامه پيدا مي‌كند را احساس مي‌كنيد. اين حالت به دليل تغييرات هورموني و همچنين تغييرات بدني شما رخ مي‌دهد. در اين حالت، خوردن مقادير كم غذا و پرهيز از مصرف غذاهاي سرخ شده، چرب، تند و ادويه‌دار كه مشكل را شديدتر مي‌كنند، مي‌تواند كمك‌كننده باشد.

اين ماه ورزش لگني انجام دهيد

در اين ماه بايد به حركات لگني خود توجه داشته باشيد اما بايد بدانيد چه حركاتي را چه زماني و به چه شكل بايد انجام دهيد. عضلات لگني شما ستون مهره‌ها و لگن را محافظت مي‌كنند و در سلامت شكم‌تان نقش كليدي بازي مي‌كنند. در طول بارداري با اضافه شدن وزن و تغييرات تنفسي كه اتفاق مي‌افتد، اين عضلات ضعيف مي‌شوند و اين ضعف مي‌تواند باعث درد، بي‌اختياري (ترشح ادرار هنگام عطسه، سرفه و. . . ) و افتادگي لگن شود. ورزش‌هاي لگني در طول بارداري مي‌تواند زايمان راحت‌تر و بي‌عارضه‌تري براي‌تان به همراه داشته باشد. تمرين‌ها را به اين شكل انجام دهيد:

- با مثانه خالي بنشينيد و دراز بكشيد.

- وقتي عضلات لگني‌تان را رها مي‌كنيد دم انجام دهيد.

- بازدم كنيد و اين عضلات را براي ۵ ثانيه جمع كنيد.

- ۵ ثانيه استراحت كنيد و بعد چندبار ديگر اين كار را انجام دهيد و سعي كنيد انقباض عضلات را به ۱۰ ثانيه برسانيد و دوباره ۱۰ ثانيه استراحت كنيد.

بهتر است اين ورزش را سه‌بار در روز و هر بار ۱۰ دفعه انجام دهيد. توجه داشته باشيد كه اگر اين كار را براساس انقباض و انبساط و البته استراحت بين‌شان انجام ندهيد حتي ممكن است عضلات لگني ضعيف‌تر شوند، اما اگر ياد بگيريد چطور اين كار را انجام دهيد اين حركات آسان مي‌شوند.

مراقب عفونت دندان باشيد

احتمال عفونت دنداني در اين ماه زياد است. بسياري از خانم‌ها در طول بارداري متوجه ورم لثه مي‌شوند. اين موضوع به دليل تغييرات هورموني است كه به‌طور طبيعي بدن‌تان در برابر باكتري‌ها انجام مي‌دهد. بهداشت مناسب دهان و دندان در طول بارداري بسيار مهم است به‌خصوص كه تحقيقات اخير نشان داده است بيماري‌هاي لثه با زايمان زودرس در ارتباط است. با مسواك نرم در اين دوران دندان‌هاي‌تان را مسواك كرده و حتما از نخ دندان استفاده كنيد. حتما يك بار در طول بارداري‌تان سري به دندانپزشك بزنيد. خبر خوب اينكه بعد از به دنيا آمدن كوچولوي‌تان اين مشكل به راحتي برطرف مي‌شود. اگر اورژانس دنداني براي‌تان پيش آمد، مي‌توانيد اقدام درماني لازم را انجام دهيد اما راديولوژي در اين ماه خطرناك است و به هيچ عنوان توصيه نمي‌شود.

اتفاق‌هاي مهم ماه سوم

- در اين ماه بايد از حالت طاق‌باز خوابيدن تغيير وضعيت دهيد و به پهلوي چپ بخوابيد.

- در مراجعه به مطب پزشك وزن، فشار خون، وضعيت رحم و ضربان قلب جنين بايد بررسی شود.

- ميل جنسي شما در سه ماهه اول مي‌تواند كاهش پيدا كند اما اگر بعد از رابطه جنسي كمي خونريزي مشاهده كرديد، طبيعي است و نبايد نگران شوید.

- اگر در اين ماه سونوگرافي انجام داديد، از آنجا كه دستگاه تناسلي خارجي جنين تشكيل شده مي‌توانيد از جنسيت نوزادتان باخبر شويد.

- اين ماه شانس اين را داريد كه صداي ضربان قلب فرزندتان را با دستگاهي به نام داپلر بشنويد. معمولا اگر جنين در وضعيت مناسبي باشد، ضربان قلب بين هفته ۱۰ تا ۱۳ شنيده مي‌شود، بنابراين اگر اين بار كه به مطب پزشك رفتيد نتوانستيد صداي جنين را بشنويد نگران نشويد چون در ويزيت بعدي حتما اين صداي قشنگ را خواهيد شنيد.

- در اين ماه همچنان بايد اسيد فوليك مصرف كنيد.

شايد سونوگرافي دوم لازم باشد

اگر بارداري كم‌خطري داريد يك بار سونوگرافي در سه ماهه اول كفايت مي‌كند و سونوگرافي دوم بايد بين ۱۸ تا ۲۲ هفتگي اتفاق بيفتد، اما اگر خونريزي داشته باشيد يا بالاي ۳۵ سالگي باردار شده باشيد سونوگرافي كمك مي‌كند پزشك نگاه دقيق‌تري به اتفاقاتي كه درون رحم شما مي‌افتد، داشته باشد. در اين ماه مي‌توان با آزمايش‌هاي غربالگري كه شامل آزمايش خون و سونوگرافي است به مشكلات نقص ژنتيك جنين مانند سندرم داون پي برد.

اگر سابقه سقط جنين داشته باشيد شايد لازم باشد علاوه بر موارد موفق طول دهانه رحم هم در اين ماه بررسي شود. گفتيم در كمتر از ۸ هفته سقط جنين به دليل خصوصيات كروموزومي است اما در سقط ماه سوم جنين از نظر خصوصيات كروموزومي كاملا طبيعي است و علت مشخصي براي سقط در اين سن مطرح نشده است. تنها برخي متخصصان بعضی شرايط مانند وضعيت سلامت مادر يا سن بالاي او را در اين اتفاق محتمل مي‌دانند.


بخور نخورهاي ماه سوم

چه در اين سه ماه وزن‌تان اضافه شده باشد چه نه، تغييرات بدني شما منجر به اين شده كه رشد جنين را در رحم‌تان احساس كنيد. حالا بايد تمركزتان را روي رژيم غذايي مناسب بگذاريد نه اينكه مدام اضافه وزن پيدا كنيد. برخي خانم‌ها از اضافه وزن زياد وحشت دارند درحالي‌كه برخي ديگر از اين مي‌ترسند كه به اندازه كافي وزن‌شان زياد نشود. فرزند شما به مكمل‌هاي غذايي مناسب براي رشد سالم نياز دارد بنابراين اين موضوع را هدف‌تان قرار دهيد.

• غذاهاي غني از ويتامين ۶B كمك زيادي در بهبود خلق‌وخوي شما خواهند كرد. تركيب ميوه‌هاي خانواده مركبات، تخم‌مرغ، سبزي‌هاي برگ سبز و سيب‌زميني در رژيم غذايي، اين ويتامين را به بدن‌تان مي‌رسانند.

• اگر مي‌خواهيد خيال‌تان از بابت DNA ميوه‌ها و سبزي‌ها راحت باشد، بهتر است سراغ غذاهاي ارگانيك بروید.

• به جاي شيريني ، شكلات و. . . كه بيشتر چاق‌تان مي‌كند بیشتر غلات و كربوهيدرات‌هاي ساده مانند نان و سيب‌زميني را در اين ماه مصرف كنيد تا جنين انرژي كافي داشته باشد.

• آهن و فولات جزء عناصر مهم و كليدي براي پيشگيري از عقب‌ماندگي ذهني و فيزيكي جنين هستند بنابراين تا مي‌توانيد چغندر، بلغور، جودوسر، سبوس، لوبيا، گوشت، پرتقال و سبزي در رژيم‌تان بگنجانيد.

• محصولات كنسروي به دليل داشتن طعم‌دهنده‌هاي مصنوعي و مواد نگهدارنده نبايد مصرف شوند.