ايـن وحشــت از كجاســت؟

برترین ها: اختلال خواب معمولا در كودكان ۳ تا ۱۲ سال اتفاق مي‌افتد اما اوج آن در كودكان ۵/۳ ساله است. خواب به ۲ قسمت تقسيم مي‌شود: قسمت REM كه با حركات سريع چشم همراه است و قسمت non-REM كه قسمت حركات غير سريع چشم محسوب مي‌شود. فاز حركات غيرسريع چشم خود به ۴ مرحله تقسيم مي‌شود. اختلال خواب هم در مرحله سوم تا چهارم از فاز حركات غير سريع چشم اتفاق مي‌افتد كه معمولا ۹۰ دقيقه بعد از اين‌كه كودك به خواب مي‌رود ايجاد مي‌شود. وحشت شبانه معمولا در فاز حركات سريع چشم اتفاق مي‌افتد. وحشت شبانه با دوره‌هاي مداوم عود گريه شديد هنگام خواب و سخت بيدار كردن كودك همراه است. در هر حال وحشت شبانه چيزي است كه مي‌تواند در زندگي خانوادگي اخلال ايجاد كند. حدود يك تا ۶ درصد كودكان وحشت شبانه را تجربه مي‌كنند و دختران و پسران به يك نسبت با آن دست به گريبان هستند. در اين ميان به‌نظر مي‌رسد، كودكان مختلف از نژادهاي گوناگون نيز به يك نسبت با اين مسئله درگير باشند اما اين اختلال معمولا در دوران بلوغ برطرف مي‌شود.



علاوه بر عود مكرر گريه‌هاي شديد و ترس هنگام خواب و سخت بيدار كردن كودك، كودكاني كه وحشت شبانه دارند برخي علائم ديگر را هم تجربه مي‌كنند:

• افزايش ضربان قلب
• افزايش تنفس
• تعريق زياد



مسائل خانوادگي و والدين در اين زمينه بسيار حائز اهميت است اما علاوه بر آن، ‌خستگي و مسافرت‌هاي طولاني كه ريتم خواب كودك را به هم مي‌زند، افسردگي و مصرف برخي داروها مي‌تواند وحشت شبانه را در پي داشته باشد. اگر همه شرايط روحي كودك مساعد باشد، شرايط جسماني مثل پايين آمدن قند خون، تب، اختلالات گوارشي و.... مي‌توانند علل زمينه‌ساز باشند.وحشت شبانه مي‌تواند به دلايل مختلف ديگر نيز ايجاد شود كه از ميان آن‌ها مي‌توان به حوادث استرس‌زا در زندگي، تب و داروهايي كه بر سيستم عصبي مركزي (مغز) اثر مي‌گذارند، اشاره كرد.



برخلاف كابوس‌ها بيشتر كودكان پس از قسمت وحشت شبانه خوابي را كه ديده‌اند به ياد نياورده و معمولا صبح روز بعد هم چيزي از اين وحشت به خاطر نمي‌آورند. وحشت شبانه اغلب 2 ساعت بعد از خوابيدن ايجاد مي‌شود. پيش از ايجاد اين حالت كودك به تدريج و به صورت پيشرونده دچار بي‌قراري مي‌شود. در خلال وحشت شبانه كودك بيدار و وحشت‌زده به‌نظر مي‌رسد و ممكن است فرياد بزند يا ناله كند. لازم به ذكر است كه كودك در اين حالت بيدار نيست و به راحتي نيز بيدار نمي‌شود و به محرك‌ها هم پاسخي نمي‌دهد. كودك به هيچ عنوان نسبت به حضور پدر و مادر آگاه نيست و معمولا صحبت نمي‌كند. در اغلب موارد اين حالت يكي، 2 دقيقه طول مي‌كشد اما حتي امكان دارد تا30 دقيقه هم ادامه داشته باشد تا كودك آرامش خود را بازيابد و بتواند دوباره بخوابد.



اختلال خواب يكي از نگراني‌هاي مكرر پدر و مادر در طول سال اول زندگي كودك است. نيمي از كودكان دچار اختلال خواب نياز به كمك پزشك دارند. كودكان كمتر از ۵/۳ سال دست‌كم يك شب در هفته با اين مشكل مواجه هستند. اگر به‌نظر مي‌رسد فرزند شما وحشت شبانه دارد بايد توسط متخصص اطفال ارزيابي شود. در طول اين ارزيابي متخصص اطفال ممكن است قادر به تشخيص موارد ديگري از اختلال باشد كه احتمال دارد وحشت شبانه را ايجاد كند. پزشك ممكن است براي مدتي كوتاه داروهاي خواب‌آور براي كودك تجويز كند تا عمق خواب كودك تغيير كند.

متاسفانه هيچ درمان قطعي براي وحشت شبانه وجود ندارد اما در درجه اول بايد خانواده در مورد اين نوع اختلال آموزش ببيند. در موارد شديد بيماري‌ مي‌توان براي كودك داروهاي ضدافسردگي از قبيل ايمي‌پرامين تجويز كرد.



بهتر است اتاق كودك را براي جلوگيري از آسيب احتمالي ايمن كنيد. تمام عواملي كه اختلال خواب را ايجاد مي‌كنند از بين ببريد. يك برنامه منظم خواب و بيداري براي كودك قرار دهيد.

مراقبت و پيگيري مكرر خانواده و حمايت و جلب اطمينان كودك به كاهش نگراني‌هاي آن‌ها كمك مي‌كند.

براي پيشگيري بهتر است سطح تحمل روزانه فرزندتان را درك كنيد و وقت او را با برنامه‌هاي پرمشغله و فشرده پر نكنيد. به الگوهاي خواب فرزندتان توجه كنيد و روالي براي برنامه خواب او در نظر بگيريد. اگر كودك يك روز پرمشغله داشته باشد، والدين بايد يك چرت يا خواب نيمروزي در طول روز براي او در نظر بگيرند يا كودك را كمي زودتر از شب‌هاي قبل به تختخوابش بفرستند. سعي كنيد كودك را قبل از خواب به حمام بفرستيد تا بدنش به آرامش برسد و از انگيزه‌ها و افكار وحشت‌آور خلاصي يابد. امكان يك‌ساعت خواب راحت و با آرامش را براي او فراهم كنيد. پخش موزيك ملايم، آوردن يك عروسك دلخواه يا انجام تفريح مورد علاقه او مي‌تواند به خواب آرام او كمك كند.

با توجه به اين‌كه كودك‌تان وحشت شبانه را روز بعد به ياد نخواهد آورد، در مورد آن با او بحث نكنيد. با خواهر يا برادر او نيز صحبت كنيد كه در مورد اين حادثه با او بحث نكنند و اين موضوع را در ذهن او بزرگ جلوه ندهند. خودتان هم نگران نشويد؛ ديدن وحشت‌هاي شبانه، اضطراب‌آور است اما معمولا از لحاظ جسمي و عاطفي مشكلي براي كودك‌تان پيش نمي‌آيد. ممكن است كودكي همراه وحشت شبانه، خوابگردي نيز داشته باشد اين مسئله دليل يك مشكل حاد و جدي نيست اما مي‌تواند خطرناك باشد. اين حالت هنگامي اتفاق مي‌افتد كه كودك به خواب عميق فرو رفته است. بنابراين حتي اگر كودك‌تان شما را بيدار هم بكند، نمي‌توانيد با او ارتباط برقرار كنيد. نگراني اصلي، سلامت و امنيت كودك شماست. مطمئن باشيد كه پنجره‌ها و درهاي خروجي را بسته‌ايد و آن‌ها را قفل كرده‌ايد.