اين نشانه‌هاي ظاهري در بيني‌تان را ناديده نگيريد

مجله سیب سبز - نسرين خسروشاهي: براي برخي افراد بيني در حدي مهم است كه زیباتر شدن آن به قيمت چندين ميليون تومان هزينه كردن و چند هفته درد كشيدن،می‌ارزد. براي آنها اهميت بيني تنها در كوچك‌تر كردن و زيباتر كردنش خلاصه مي‌شود اما همين عضوي كه اين روزها ايرانيان بيشتر از ديگر كشورهاي منطقه به جراحي كردنش تمايل نشان مي‌دهند، گاهي مي‌تواند پيش‌بيني كننده طول عمرتان باشد و خطر مرگي كه به شما نزديك شده را هشدار دهد.

خارش، خشكي يا خون‌دماغ از شايع‌ترين علامت‌هايي است كه با بروز آنها بايد حواس‌تان را جمع كنيد و در پي علت‌يابي و رفع مشكل اصلي بربياييد. متخصصان مي‌گويند هيچ عضوي از بدن بي‌دليل كاركرد طبيعي و درست خود را از دست نمي‌دهد بنابراين به هر تغييري بايد توجه كرد. دراین مطلب علائمی كه مي‌توانند از بيمار بودن‌تان خبر دهند را با هم بررسي و راهكارهايي كه براي رفع هر كدام از علائم بايد به آنها توجه كنيد را مرور مي‌كنيم.

وقتي خونريزي مي‌كند

خون‌دماغ مي‌تواند ترسناك به نظر برسد، اما خوشبختانه بيشتر خون‌دماغ‌ها جدي نيستند و به راحتي قابل برطرف شدن هستند. خونريزي بيني بسته به اينكه خونریزی از قسمت جلويي بيني اتفاق افتاده باشد يا قسمت خلفي و پشت بيني، می‌تواند منشا‌هاي متفاوتي داشته باشد.

خونریزی قدامي بيش از 90 درصد تمام خون‌دماغ‌ها را تشكيل مي‌دهد. خونريزي معمولا از يك رگ خوني در بخش جلوي بيني شروع مي‌شود. نگران نباشيد اين نوع خون دماغ به راحتي قابل كنترل است و حتي در خانه مي‌توان خونريزي را متوقف كرد.

خون‌ دماغ خلفي كمتر از خون دماغ جلويي اتفاق مي‌افتد. اين نوع خونريزي بيشتر در افراد مسن رخ مي‌دهد و معمولا از عروقي در بخش پشت بيني شروع مي‌شود. اين خونريزي پيچيده‌تر بوده و نياز به مداخله متخصص گوش و حلق و بيني دارد. خون دماغ‌ها در طول ماه‌هاي زمستان و در آب و هواي سرد و خشك بيشتر مي‌شود. اگرچه اين اتفاق در هر سني ممكن است رخ دهد اما بيشتر در كودكان دو تا 10 ساله و بزرگسالان 50 تا 80 ساله ديده مي‌شود.

علت چيست؟

خونريزي بيني علل متعددي دارد كه بسته به آن نوع مداخلات نيز تفاوت مي‌كند:

وقتي ضربه مي‌خورد: بيشتر اوقات ضربه به بيني باعث خون‌دماغ مي‌شود. ضربه‌ به قسمت بيروني دماغ يا ضربه‌اي كه به دليل تحريك مكرر در اثر سرما به داخل بینی وارد شود، مي‌تواند باعث اين موضوع شود.

داروهايي كه باعث خونریزی می‌شوند: بيماري‌هاي زمينه‌اي مانند ناتواني در انعقاد خون ممكن است به خونريزي كمك كنند. اين اتفاق معمولا در اثر استفاده از مواد رقيق‌كننده خون مانند وارفارين يا آسپرين ايجاد می‌شود.

بيماري‌هاي كبد: اين بيماري‌ها مي‌توانند انعقاد درست خون را تحت تاثير قرار دهند. البته رگ‌هاي غيرطبيعي و وجود سرطان در بيني نيز از علل نادر خون‌دماغ هستند.

فشار خون بالا: وقتي فشار خون بالاست مي‌تواند منجر به خونريزي از بخش پشتي بيني شود اما تنها دليل بروز آن نيست.

انحراف تيغه وسط بيني: خونريزي بيني از علائم شايع انحراف تيغه وسط بيني است. وقتي تيغه بين دو مجراي بيني كج شود يا از محل خودش در بيايد، اين انحراف رخ مي‌دهد. انحراف تيغه بيني باعث بسته شدن كانال بيني مي‌شود و حتي باعث مي‌شود مواد خارجي وارد بيني شوند كه منجر به عفونت يا آسيب بيني مي‌شوند. اگر بيني شما از زمان تولد، كج بوده يا در اثر شكستگي كج شده و تيغه آن را با عمل جراحي صاف نكرده‌ايد، بيشتر مستعد ابتلا به خون دماغ خواهيد بود.

سخت شدن سرخرگ‌ها: چربي خون بالا باعث تجمع و رسوب چربي‌ها و كلسترول در سرخرگ‌ها شده و سفت و سخت شدن ديوار آنها را موجب مي‌شود. تصلب شرايين و سخت شدن سرخرگ‌ها در بيني باعث خونريزي آن مي‌شود. گاهي ناراحتي‌هاي دريچه ميترال قلب هم با خونريزي بيني همراه است.

كمبود كلسيم در بدن: اگر به تازگي خيلي خون‌دماغ مي‌شويد، مي‌تواند نشان‌دهنده كمبود كلسيم در بدن شما باشد.

تومورها: وجود تومور در حفره بيني، چه خوش‌خيم (غيرسرطاني) و چه بدخيم (سرطاني) باشد باعث خونريزي بيني مي‌شود.

چه علايمي دارد؟

خونريزي معمولا تنها از يكي از سوراخ‌هاي بيني رخ مي‌دهد. اگر خونريزي شديد باشد و سوراخ بيني كه خون مي‌آيد مسدود شود، ممكن است خونريزي به سوراخ ديگر هم سرايت كند. خون همچنين مي‌تواند دوباره به گلو و معده رفته و حتي باعث استفراغ خون شود. علائم از دست دادن بيش از حد خون شامل سرگيجه، گيجي و غش است.

چه وقت خونريزي جدي مي‌شود؟

- وقتي چند بار از يك نقطه مشخص از بيني خون بيايد.

- اگر خونريزي اضافي از جاهاي ديگري به‌جز بيني ازجمله ادرار و مدفوع داشته باشيد.

- اگر كوفتگي شديد داشته باشيد.

- اگر داروهاي رقيق‌كننده خون مانند آسپرين يا وارفارين استفاده مي‌كنيد.

- اگر بيماري زمينه‌اي مانند بيماري‌هاي كبدي، كليوي يا هموفيلي داشته باشيد که در انعقاد خون مشكل داشته باشيد.

- اگر به تازگي شيمي‌درماني كرده‌ايد.

چه زمان به بيمارستان برويد؟

- اگر با گرفتن بيني همچنان به مدت 10 دقيقه خونريزي داشتيد.

- اگر خونريزي تكرار شد.

- اگر احساس سرگيجه داشتيد.

- اگر مشكل تنفس سريع داشتيد.

- اگر هنگام سرفه كردن خون استفراغ مي‌كنيد.


دماغ‌تان را آزمايش كنيد

براي بررسي، پزشك سوراخ بيني را با پنبه پر مي‌كند تا باعث انقباض عروق خوني شود. اين كار تورم را كاهش داده و اجازه مي‌دهد دكتر راحت‌تر بيني را بررسي كند. تشخيص خون‌دماغ خلفي زماني است كه تلاش براي كنترل خونريزي بي‌نتيجه باشد.

چطور خون را بند بياوريد؟

مهم‌ترين درماني كه خيلي‌ها با آن آشنا هستند استفاده از يخ است. يخ با كاهش التهاب خونريزي را كاهش می‌دهد. يكي از درمان‌هاي خانگي خون دماغ اين است كه روي يك پارچه كمي سركه سفيد بريزيد و آن را در سوراخ بيني قرار دهيد. اين كار ديوار رگ‌هاي خوني را مستحكم مي‌كند. اما به‌طورکلی نوشیدن چاي سبز، آب پرتقال و مصرف پرتقال مي‌تواند براي لخته شدن خون مناسب باشد. ويتامين C به شكل‌گيري كلاژن كمك كرده و يك پوشش مرطوب در بيني ايجاد مي‌كند.

وقتي بيني خشك مي‌شود

روزانه ۵۰۰ تا ۷۰۰ ميلي‌ليتر خلط از بيني و سينوس‌ به حلق می‌ریزد.

علت چيست؟

• آب و هواي خشك: در شرايط بسيار گرم و خشك با رطوبت كم و تهويه نامطبوع بيني مي‌تواند خشك شود. خشكي بيني اثر مشترك برخي از داروها مانند آنتي‌هيستامين‌ها و ضد احتقان‌هاست.

• التهاب قرنيه و ملتحمه: در خشكي بيني التهاب خشك قرنيه و ملتحمه چشم نه‌تنها بيني بلكه دهان و چشم‌ها نيز خشك مي‌شوند.

• عفونت بيني: زماني كه بيني و البته سينوس‌ها مكرر دچار عفونت شوند، به تدريج سلول‌هاي مترشحه مخاط بيني تخريب شده و بيني دچار خشكي مي‌شود.

با خشكي بيني چه كار كنيد

اول مصرف آنتي‌هيستامين‌ها و ضداحتقان‌ها را با مشورت پزشك قطع كنيد. دومين گام افزايش مصرف مايعات براي توليد مخاط است. اگر با وجود اقدام‌هاي اوليه هنوز بيني‌ خشك باشد توصيه مي‌شود از اسپري‌هاي بيني نمكي استفاده شود تا محيط بيني را مرطوب نگه دارد.

وقتي بيني مي‌خارد

اولين چيزي كه معمولا بعد از خارش بيني اتفاق مي‌افتد عطسه است. عطسه در واقع يك پيام عصبي است. خارش بيني دو دليل بسيار شايع دارد، يكي سرماخوردگي و دیگری عفونت شايع ويروسي.

علت چيست؟

رينيت آلرژيك: اگر خارش بيني مزمن و همراه با احتقان بيني، عطسه، ترشح اشك و آبريزش بيني است احتمالا شما مبتلا به رينيت آلرژيك هستيد. استفاده از عسل، پروبيوتيك‌ها و اكيناسه مي‌تواند در اين مورد چاره‌ساز باشد.

انگل‌هاي روده‌اي: تخمين زده مي‌شود كه چهار نفر از پنج نفر انگل روده دارند كه مي‌تواند از خاك، آب آلوده يا مواد غذايي ايجاد شود. يكي از مهم‌ترين علائم انگل روده خارش بيني است .

حساسيت‌هاي غذايي: اگر شما حساسيت به غذاي خاصي داشته باشيد، سيستم ايمني بدن شما هر بار كه آن غذا را مي‌خوريد مقدار زيادي هيستامين توليد مي‌كند كه اين ممكن است باعث خارش بيني، خارش پوست و بثورات شود؛ مصرف غذاهايي مانند سس سويا، ماهي، صدف، گوجه فرنگي و پيتزا این نشانه‌ها را به‌همراه دارد.

عدم تحمل گلوتن: اگر خارش و ترشحات بيني، اسهال مزمن، يبوست، كاهش وزن ناگهاني و درد عضلاني را ديديد بهتر است گلوتن را به مدت يك ماه به‌طور كامل از رژيم غذايي‌تان حذف كنيد سپس كم‌كم اين غذاها را امتحان كنيد اگر علائم برگشت، شما جزو ميليون‌ها نفري هستيد كه مبتلا به عدم تحمل گلوتن هستند.

خشكي پوست: پوست خشك به علت رطوبت كم، كم آبي يا بيماري خودايمني مي‌تواند تحريك‌كننده خارش بيني باشد. اين مشكل را به راحتي مي‌توان با استفاده از يك مرطوب‌كننده يا روغن نارگيل طبيعي حل كرد.

اختلالات پوستي: اين اختلالات موجب خارش مزمن بيني هم مي‌شود. پسوريازيس و اگزما مي‌تواند خارش وحشتناك درون بيني ايجاد كند و چاي اكيناسه مي‌تواند به كاهش اين خارش كمك كند. چاي بابونه هم داراي خواص ضدآلرژي قوي است و مي‌تواند كمك‌كننده باشد.

چطور خارش را درمان كنيد

سعي كنيد بيني را عاري از موكوس كنيد. مصرف آنتي‌هيستامين درصورتي‌كه علت خارش حساسيت باشد، موثر است اما اگر علت خارش سرماخوردگي باشد معمولا توصيه مي‌شود هيچ اقدامي صورت نگيرد تا سرماخوردگي بهبود پيدا كند.