بخور نخورهای اصلی در حساسیت فصلی

هفته نامه سلامت:

دکتر رضا راست منش، متخصص تغذیه و عضو هیات علمی انستیتو تحقیقات تغذیه کشور و دانشگاه شهید بهشتی:

یکی از مشکلات شایعی که در فصل بهار برای برخی افراد پیش می آید، ابتلا به آلرژی بهاره به دلیل آغاز گرده افشانی گل ها و گیاهان است. بهتر است این افراد در فصل بهار، رژیم غذایی مناسبی داشته باشند که کمترین موارد حساسیت را برای آنها ایجاد کند یا باعث پیشگیری از تشدید حساسیت شود.

نکته دیگری که درباره رژیم غذایی بهاره مطرح است، کمبود میوه ها و متنوع نبودن آنها در این فصل است. در این مطلب، بهترین و کم عارضه ترین رژیم غذایی برای فصل بهار بررسی خواهد شد.

وقتی از رژیم بهاره صحبت می کنیم، منظور تغییر رژیم غذایی در فصل گرده افشانی گل ها و گیاهان است که ممکن است در برخی نقاط کشور با توجه به اقلیم آنها از اواخر زمستان شروع شود.

در برخی از نقاط دیگر کشور چهار فصل ما این رژیم از اواسط بهار آغاز می شود. حساسیت به گرده افشانی می تواند با پیروی از رژیم غذایی حساسیت زا و نامناسب، تشدید شود؛ مثلا مصرف گروهی از ریزمغذی ها و مواد غذایی مانند ویتامین E و روغن ماهی باعث تحریک و تشدید حساسیت فصلی می شود.


ممنوعیت ویتامین E و روغن ماهی

ویتامین E و روغن ماهی خواص زیادی برای بدن دارند و می توانند به حفظ و ارتقای سلامت کمک کنند اما مصرف خودسرانه آنها الگوی تولید برخی از پیش واسطه های التهابی را در بدنه تغییر می دهد.

در این صورت، استعداد دیدن برای رویارویی با غذاها و واکنش نشان دادن در برابر آنها هم تغییر خواهد کرد. پیش واسطه های التهابی در بدن افراد مبتلا به حساسیت که خودسرانه از ویتامین E و روغن ماهی استفاده می کنند، تغییر می کند و تا بدن بخواهد خود را با این تغییرات تطبیق بدهد، مدتی طول می کشد.

در این مدت، ح-ساسیت غذایی در کنار حساسیت فصلی ایجاد خواهد شد. حتی در مواردی ممکن است فرد به آلرژی هم مبتلا بناشداما به دلیل این مصرف خودسرانه در فصل بهار دچار حساسیت غذایی شود و آن را به فصل گرده افشانی نسبت دهد.

به طور کلی، نمی توانیم رد پای تمام مواد و ترکیب های غذایی حساسیت زا را در برنامه غذایی خود پیدا و آنها را حذف کنیم اما اگر فردی به تجربه متوجه شد به یک ماده غذایی خاص حساسیت دارد، باید از مصرف آن پرهیز کند.


شناسایی حساسیت زاها

برخی افراد، آگاهی چندانی درباره مواد غذایی حساسیت زا ندارند تا با حذف موقت آنها از رژیم بهاره، جلوی ایجاد یا تشدید حساسیت را بگیرند. اگر بخواهیم شایع ترین این مواد غذایی را نام ببریم، باید از خربزه که دارای هیستامین بالایی است و می تواند باعث خارش گلو در برخی از افراد شود، شروع کنیم.

مصرف گردو هم می تواند تورم لب، حساسیت و خون مردگی های ریز حفره دهان را برای گروهی از افراد در پی داشته باشد.

افراد مبتلا به حساسیت های خوراکی، تماسی یا استنشاقی باید در فصل بهار در مصرف خوراکی های حساسیت زایی مانند کیوی، گوجه فرنگی، بادام زمینی، انگورهای دارای رنگدانه بنفش (معروف به انگور شاهی) و سبزی های کرکی (مانند گزنه و برخی گونه های پونه) هم محتاط باشند، ضمن اینکه باید تا فروکش کردن حساسیت ناشی از گرده افشانی تا حد ممکن دور مصرف بادمجان، مخصوصا بادمجان های پردانه را که سولانین بیشتری دارند، خط بکشند.


پیشگیری از تداخل حساسیت زاها

یکی از عواملی که باعث ایجاد یا تشدید حساسیت در فصل بهار می شود، تداخل چند ماده حساسیت زا به طور همزمان در این فصل است. به عبارت ساده تر، اگر مجبور به خروج از خانه در روزها و ساعت های گرده افشانی هستیم، باید بعد از برگشتن به خانه، مواد غذایی که حساسیت زا نیستند، استفاده کنیم نه اینکه بعد از رسیدن به منزل مواد غذایی حساسیت زا مانند کیوی یا گوجه فرنگی بخوریم.


راه حل کمبود میوه ها در بهار

برخی افراد از کم بودن تنوع میوه ها در فصل بهار شکایت می کنند و بر این باورند که این موضوع باعث کاهش دریافت ریزمغذی ها می شود. هر چند میوه ها دارای طعم ها و رنگ های مختلفی هستند و می توانند ذائقه های متفاوت را تامین کنند اما انواع ویتامین ها و مواد معدنی تقریبا در تمام میوه ها وجود دارد و میوه هایی خاص، دارای انواع خاصی از ویتامین ها نیستند و کمیابی یا گرانی یک میوه به هیچ عنوان دلیلی بر غنی تر بودن آن از نظر وجود ریزمغذی های مختلف نیست.

بنابراین می توانید در فصل بهار و تا پیش از ورود میوه های جدید به بازار، از میوه های چهارفصلی مانند سیب، کیوی، موز و ... استفاده کنید و سبزی ها و صیفی ها را هم به اندازه کافی در برنامه غذایی روزانه خود بگنجانید تا مشکلی از نظر دریافت ریزمغذی ها در این فصل برایتان پیش نیاید.