مــزاج بدن شما چيست؟ (۳)

برترین ها: در ۳ شماره گذشته با ارائه پرسش‌هايي تلاش كرديم تا با بررسي كيفيت و ويژگي‌هاي فردي تا حد زيادي به شناسايي نوع مزاج‌مان بپردازيم. براي اين منظور، علاوه بر بررسي نرمي‌و‌سفتي بدن به رنگ پوست، مو، چشم و فضولات بدن توجه كرديم. كيفيت خواب و حركات و واكنش‌هاي بدن را مرور كرديم و با كمك داده‌هاي اوليه توانستيم غلبه سردي، گرمي، تري، خشكي و ميزان آن را در بدن تخمين بزنيم، اگر‌چه بر اين باوريم كه شناسايي دقيق مزاج و طبيعت هر فرد و بررسي مزاج تك‌تك اندام‌ها نيازمند دانش و تجربه درمانگران و متخصصان طب سنتي است اما با وجود اين، تلاش ما اين است كه مخاطب خود را با انواع مزاج‌ها و ويژگي‌هاي آن‌ها آشنا كنيم و به اين‌ترتيب به آن‌ها آموزش دهيم كه با اصلاح رژيم و تصحيح برنامه‌غذايي و قرار‌دادن مواد خوراكي مفيد و مناسب در سبد غذايي اعضاي خانواده چگونه مي‌توانيم به حفظ سلامت و تندرستي آن‌ها در دراز‌مدت كمك كنيم. در اين بخش از مطلب مزاج‌شناسي، به بررسي ويژگي افرادي‌كه در جدول مزاج‌ها عدد گزينه «گرم و خشك» در آن‌ها زياد است، مي‌پردازيم.



در طب سنتي ايران تدابير و نكات ارزشمندي براي كنترل مزاج صفراوي و حفظ سلامت و تندرستي افراد وجود دارد كه برخي از ساده‌ترين آن‌ها را كه در منزل قابل پيگيري است، مرور مي‌كنيم.

• سعي كنيد به جاي استفاده از غذاهاي سرخ‌كردني، بيشتر از غذاهاي خورشي و پرقوت در برنامه غذايي خود استفاده كنيد.

• نوشيدن عرق‌هاي گياهي كاسني، شاه‌تره و سفرزه به‌ويژه در روزهاي گرم به كنترل و كاهش ميزان حرارت دروني افراد صفراوي كمك مي‌كند.

• اين افراد درصورتي كه صورت‌هاي لاغري دارند بهتر است با روغن زيتون خالص هر شب صورت خود را ماساژ دهند.

• افراد صفراوي معمولا پس از بيدار شدن علاقه زيادي به نوشيدن آب سرد دارند كه نوشيدن اين آب چه در فصل زمستان و چه تابستان اشتباه است. بهتر است در اين مواقع از آب معمولي استفاده كنند.

• بهتر است از خوردن انواع شكلات‌ها و كاكائوها و خوراكي‌هاي فرآوري شده پرهيز كنيد.

• در هفته 3 تا 4 بار شربت سكنجبين ميل كنيد. نوشيدن اين شربت روزي يك تا 2‌ ليوان توصيه مي‌شود.

• از مصرف نوشيدني‌هاي كارخانه‌اي مثل نوشابه، سانديس و ديگر نوشيدني‌ها پرهيز كنيد و تا حد امكان نوشيدني‌ها را به‌صورت طبيعي و در منزل تهيه و ميل كنيد.

افرادي كه مزاج گرم و خشك دارند عموما افرادي لاغر‌اندام هستند كه رنگ چهره آن‌ها مايل به زردي است. گاهي ممكن است، سفيدي چشم اين افراد نيز به زردي مايل باشد. اغلب افرادي كه مزاج گرم و خشك دارند، پوست بدن‌شان نيز گرم و خشك است و تمامي اين ويژگي‌ها به‌دليل غلبه صفرا بر بدن اين افراد است. افراد صفراوي كمتر توان تحمل آب‌و‌هواي مناطق گرمسيري را دارند و ترجيح مي‌دهند، به مناطق خنك و كوهستاني سفر كنند. حتي در خانه خود سعي مي‌كنند، فضايي معتدل و خنك براي خود فراهم كنند از اين‌رو اين افراد به هيچ‌وجه تحمل فصل تابستان را نداشته و از آن بيزارند.



اگر به افرادي كه مزاج گرم و خشك دارند نگاه كنيد خواهيد ديد اين گروه در مقايسه با ديگران ميل بيشتري به خوردن سالاد به‌ويژه سالاد فصل، كاهو و خيار دارند و در مقابل كمتر به خوراكي‌ها و موادغذايي شيرين از قبيل شيريني، شله‌زرد و غذاهايي از اين دست تمايل نشان مي‌دهند. مصرف خوراكي‌هايي نظير آب دوغ خيار، خوردن ميان وعده خيار و گوجه، سالاد كاهو با آبليمو يا آبغوره از جمله بهترين روش‌هاي كنترل صفرا در بدن اين افراد است. ماهي، ماست، لبنيات، مركبات، ماء الشعير، آبغوره و آبليمو از جمله مفيدترين موادغذايي است كه بايد در سبد غذايي اين افراد وجود داشته باشد.



افرادي كه مزاج گرم و خشك دارند غالبا بدني لاغر دارند. اين افراد براي كنترل لاغري بايد در برنامه غذايي خود از غذاهاي سالم استفاده كنند و تا حد امكان از مصرف غذاهاي آماده، غذاهاي نيم پخته، غذاهاي كنسروي پرهيز كنند. حذف غذاهايي مانند سوسيس و كالباس و فرآورده‌هايي از اين دست به اين گروه كمك مي‌كند تا با جايگزين كردن مواد‌غذايي سالم به مهار لاغري پرداخته و با دستورهاي غذايي سلامت كه از درمانگران طب سنتي دريافت مي‌كنند براي به‌دست آوردن وزن ايده‌آل اقدام كنند.



اين گروه از جمله افرادي هستند كه به وقت مشكلات، زود خشمگين و عصباني مي‌شوند اما سرعت آرام شدن آن‌ها نيز زياد است. در حقيقت فرآيند برفروختگي و آرامش در آن‌ها به سرعت اتفاق مي‌افتد؛ از طرفي اين گروه چه مرد و چه زن جزو افراد پر‌جنب و جوشي هستند كه انرژي زيادي براي انجام فعاليت‌هاي روزانه خود دارند و براي اين كار برنامه‌ريزي دقيق و هوشمندانه‌اي دارند.



افرادي كه طبيعت گرم و خشك دارند يا غلبه صفرا در بدن آن‌ها وجود دارد بهتر است از مصرف غذاها و خوراكي‌هاي با طبع گرم مانند خورش فسنجان و غذاهاي پرادويه اجتناب كنند؛ مصرف غذاهايي با طبع گرم، غذاهاي تند و پر ادويه موجب افزايش حرارت دروني آن‌ها و حرارت كبد مي‌شود؛ به اين ترتيب با مصرف غذاهاي گرم و ايجاد حرارت در اندام كبد بيشتر غذا به صفرا تبديل مي‌شود و اين مسئله موجب بروز خشم و عصبانيت در آن‌ها مي‌شود. نوشيدن شربت خنك يا آب هندوانه يا خوردن آن بهترين روش براي كنترل حرارت دروني افرادي كه طبع گرم و خشك دارند، است.