نکات ایمنی و سلامت در سفر برای خانم‌های باردار

برترین ها: مسافرت با کودک، کار سخت و پر دردسری است، تصور بیماری‌های کودک و این‌که مدام مادر باید حواسش به کودک باشد و ممکن است نتواند از مسافرت لذت ببرد، باعث می‌شود بسیاری از مادران در چند سال اول زندگی کودک‌شان چندان به سفر فکر نکنند. اما خیلی از مادر‌ها، بیشتر از آن‌که نگران کودکی که به دنیا آمده است باشند، نگران جنینی هستند که در شکم دارند. سفر کردن برای مادر باردار کار پراسترسی است؛ آنقدر که خیلی از این مادران تصمیم می‌گيرند سفر کردن را تا چند سال به تاخیر بیندازند. اما می‌توان با رعایت بعضی نکات زیر در هنگام سفر از سلامت مادر و جنین مراقبت کرد.

به طور کلی می‌توان گفت مطمئن‌ترین زمان سفر برای یک خانم باردار در صورت نداشتن مشکل زمینه‌ای، سه ماهه دوم بارداری‌اش است. زمانی که جنین تقریبا شکل گرفته اما هنوز اندازه‌اش کوچک است و مشکلات سقط زودهنگام سه ماهه اول یا افزایش وزن و مشکلات دیگر سه ماهه آخر هم وجود ندارد. برای مسافرت بهتر است حتما با پزشک متخصص زنان مشورت کنید. اگر حاملگی پرخطر از جمله سابقه ناباروری، سقط‌های مکرر و مشکلاتی از این قبیل داشته‌ايد، حتما مراقبت‌های پزشکی لازم را در نظر بگیرید و برای اقدامات احتمالی خود و اطرافیان‌تان را آماده کنید و اطلاعات لازم را از پزشک و همچنین مقصد سفرتان تهیه کنید.



به خانم‌های دارای حاملگی پرخطر توصیه می‌شود از مسافرت اجتناب کنند. حاملگی پرخطر معمولا به دليل مشکلات گردن رحم، خونریزی از واژن، حاملگی چندقلویی، دیابت حاملگی، فشار خون حاملگی، سابقه مشکلات جفت در بارداری فعلی یا بارداری‌های قبلی، سابقه سقط، سابقه حاملگی خارج رحمی و سابقه زایمان پیش از موعد به وجود می‌آید. اگر سن مادر بالای ۳۵ سال است یا این اولین بارداری‌اش است بهتر است در مدت بارداری از رفتن به سفر خودداری کند. هرکدام از مشکلات فوق ممکن است نیاز به مراجعه فوری به اورژانس و پزشک متخصص زنان مخصوص خود مادر را دارد. در صورتی که این اتفاقات در زمان سفر رخ بدهند ممکن است حتی جان مادر و جنین به خطر بيفتد.



پیشگیری از بیماری‌های اپیدمیک یا اندمیک مناطق خاص، طبق دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت به همه افرادی که قصد مسافرت به آن مناطق را دارند، توصیه می‌شود؛ پیشگیری‌ها و ایمن‌سازی‌هایی مانند تزریق واکسن تیفوئید یا سرخک و اوریون یا خوردن قرص‌های مالاریا. در این حالت بهتر است خانم‌های باردار از سفر به این نقاط صرف نظر کنند چون تزریق واکسن‌های حاوی ویروس‌های زنده مانند آنچه نام برده شد به خانم‌های حامله توصیه نمی‌شود و ابتلا به بیماری مالاریا هم ممکن است باعث سقط یا به دنیا آوردن نوزاد مرده شود. در عین حال مصرف بعضی از داروهای ضد مالاریا هم برای جنین عوارضی را به دنبال خواهد داشت. در بین داروهای ضد مالاریا هم تنها می‌توان داروی کلروکین را با احتیاط به فرد باردار داد و داروهای دیگر در زمان بارداری ممنوعیت مصرف دارد.



در بارداري قبل از مسافرت با هواپیما حتما باید با پزشک‌تان مشورت کنید. از او بپرسید که پرواز با هواپیما خطری را متوجه شما یا جنین‌تان می‌کند یا خیر و آیا شما شرایط سفر را دارید؟ به عنوان مثال به خانم دارای دیابت حاملگی یا جنین‌های چند قلو توصیه نمی‌شود با هواپیما سفر کنند. خانم‌هایی هم که سابقه آمبولی‌های وریدی یا مشکلات عروقی در پا دارند نباید با هواپیما سفر کنند.

• سفرهای هوایی می‌تواند باعث زایمان زودرس شودT این اتفاق به خصوص در 6 هفته آخر حامگی احتمال بیشتری دارد.
  
  
• ممکن است پرواز با هواپیما در مادران باردار تنگی نفس و استرس ایجاد کند که این استرس کاملا به جنین منتقل می‌شود و می‌تواند باعث کمبود اکسیژن برای جنین هم بشود.
  
  
• بعضی از خطوط هوایی به هیچ وجه اجازه سفر به خانم‌های باردار را نمی‌دهند. بعضی از خطوط هوایی هم برای سفر از شما درخواست تایید پزشک‌تان را دارند. قبل از تهیه بلیت در این مورد تحقیق کنید.
  
  
• اگر تصمیم به مسافرت خارج از کشور را دارید، در نظر داشته باشید که بعضی از بیمه‌های خارجی که معمولا مسافران را تحت پوشش قرار می‌دهند، در مورد خانم‌های باردار محدودیت دارند.
  
  
• اگر بلیت درجه یک تهیه نمی‌کنید و قرار است مدت زیادی در پرواز باشید موقع تهیه بلیت یا دریافت کارت پرواز به خدمه پروازدر مورد وضعیت‌تان اطلاع دهید تا به شما صندلی ردیف اول یا صندلی کنار درهای خروج اضطراری را بدهند تا فضای دراز کردن پا را داشته باشید و به شکم‌تان کمتر فشار بیاید.
  
  
• صندلی کنار راهرو هم به شما اجاز می‌دهد برای رفتن به توالت (که ممکن است به طور مکرر پیش بیاید) مشکل کمتری داشته باشید.

خانم‌ها اغلب هنگام بارداری در انجام همه کار‌ها جانب احتیاط را دارند اما شاید نسبت به خطرات بعضی کار‌ها به خصوص در سفر آگاه نباشند.

شنا کردن در دریا به خصوص ایستادن در کنار ساحل و در برابر امواج ممکن است به خاطر ضربه‌ها و فشار آب باعث آسیب جنین شود. غواصی هم علاوه بر خطرات فوق مشکل تغییر فشار هوا و گازهای خونی را هم دارد که جنین را تحت فشار قرار می‌دهد.

سونای بخار و وان‌های حمام آب گرم از امکاناتی است که بسياري از هتل‌ها در اختیار مسافران قرار می‌دهند اما متاسفانه خانم‌های باردار باید از این خدمات رایگان چشم‌پوشی کنند. استخرهای آب گرم مثل آنچه در شهرهایی مانند سرعین و اردبیل وجود دارد هم می‌تواند برای مادران باردار خطرناک باشد.

در ارتفاعات بالا‌تر از 3 هزار متر به علت تغییر فشار هوا و کاهش اکسيژن هوا ممکن است هم مشکل تنگی نفس مادر تشدید شود و هم جنین در خون کم اکسیژن تحت فشار قرار بگیرد. خانم‌های باردار هم بیشتر در معرض بیماری ارتفاع هستند و به همین دلیل بهتر است از سفر به این مناطق خودداری کنند.

• کمربند ایمنی را زیر شکم‌تان و روی ران‌تان ببندید

به طور طبیعی تهویه ریوی خانم‌های باردار کمی با مشکل مواجه است چه برسد به تنفس در هوای کم فشار کابین هواپیما؛ به همین دلیل احتمال غلیظ شدن خون و ایجاد لخته در عروق پا‌ها وجود دارد. برای جلوگیری از این مشکل سعی کنید هنگام پرواز جوراب واریس بپوشید و حین پرواز هم هرازگاهي پاهای خود را صاف کنید و کمی ورزش دهید.

در هواپیما به اندازه کافی آب بنوشید و پاهای خود را حرکت دهید. در مادران باردار غلظت خون کمی بالا‌تر است و این به همراه اضافه وزن بارداری و عدم تحرک در زمان پرواز می‌تواند باعث ترومبو آمبولی شود. به همین دلیل تا آنجا که می‌توانید مایعات مصرف کنید و نگران دستشویی رفتن نباشید؛ دهیدراسیون (از دست دادن مایع بدن) از خطراتی است که مادران باردار را به خصوص در زمان پرواز تهدید می‌کند. مصرف مایع از ایجاد لخته‌های خون در عروق عمقی پا هم جلوگیری می‌کند.

سعی کنید زیاد در راهروهای هواپیما راه نروید؛ تکان‌های ناگهانی و اتفاقات غیرمنتظره می‌تواند باعث زمین افتادن شما شود. راه رفتن را با احتیاط و فقط در موارد ضروری انجام دهید.

خیلی از خانم‌ها هنگام بارداری دچار کم خونی خفیفی هستند. اگر حين پرواز دچار تنگی نفس شدید یا چشمان‌تان سیاهی رفت از خدمه پرواز بخواهید برای‌تان ماسک اکسیژن تهیه کنند.

• جعبه دارو و کمک‌های اولیه

حتما با پزشک‌تان مشورت کنید که چه داروهایی و چه وسایل پزشکی را باید همراه داشته باشید. حواس‌تان باشد که این وسایل همیشه در دسترس‌تان باشد و آن را در انتهای چمدان لباس‌ها بسته‌بندی نکنید. حداقل داروها و وسایل لازم می‌توانند موارد زیر باشند:

داروهایي برای مقابله با مشکلات رایج حاملگی مثل سوزش سردل، ريفلاکس، برفک دهان، یبوست و همورویید. به همین دلیل داروهایی مثل رانیتیدين و اومپرازول، پماد آنتی همورویید و داروهای ضد قارچ مانند نیستاتین را همراه داشته باشید.

• داروهای ضد اسهال و پودرهای خوراکی ضد اسهال را همراه داشته باشید.
• قرص‌ها و داروهای مولتی ویتامین
• گلوکومتر برای آزمایش قند خون در صورت احتمال ابتلا به دیابت حاملگی