فیلم: چرا شکستن قولنج انگشتانتان صدا می دهد؟

وب سایت گمانه: بسته به این‌که از چه کسی می‌پرسید، صدای ترق و تروق ناشی از شکستن قولنج مفاصل یا صدای تسکین دلپذیر است. چرا خم کردن مفاصلتان در یک حالت به خصوص باعث تولید چنین صدایی می‌شود؟ دانشمندان چندین توضیح ارائه داده‌اند. از جمله کشش سریع رباط‌ها و در موارد شدیدتر، خود استخوان‌ها به هم ساییده می‌شوند. اما عمومی‌ترین توضیح برای این سوال که چرا مفاصل کشیده شده صدایی شبیه ترکیدن حباب می‌دهند این است که در واقع درونشان حباب است. شکستن قولنج مفاصل انگشتانتان از همه راحت‌تر است اما بسیاری افراد قولنج مفاصل بین مهره‌های کمر و گردن و حتی مفصل ران، مچ دست، کتف و … را نیز می‌شکنند. همه این مفصل‌ها، مفاصل زلالی (یا مفاصل سینوویال) هستند که از بقیه‌ی مفاصل بدنتان انعطاف پذیرترند. فضای بین دو استخوان از یک ماده چسبناک به نام مایع مفصلی پر شده است. مایع مفصلی دارای مولکول‌های بلند و لغزنده‌ای مانند اسید هیالورونیک (هیالورونان) و پروتئین‌های گلیکوزیل شده است. ساختار مایع مفصلی کمابیش همان زرده تخم‌مرغ است و هدف اصلی آن این است که نقش ضربه‌گیر را برای استخوان‌ها بازی کند و کمک کند که استخوان‌ها راحت‌تر بر روی هم بلغزند.

در مایع مفصلی سلول‌های بیگانه خوار (فاگوسیت‌ها) نیز حضور دارند و به نظافت هرگونه خرده استخوان یا غضروفی که در مفصل ایجاد شوند کمک می‌کنند اما مایع مفصلی از آن جهت برای ایجاد صدای ترق تروق در هنگام شکستن قولنج مفاصل اهمیت دارد که مانند همه سیالات درون بدنتان مقادیر زیادی مولکول‌های گاز حل شده درون خود دارد. افرادی که قولنج مفاصلشان را می‌شکنند می‌دانند که برای ایجاد چنین صدای رضایت بخشی می‌بایست مفصل را بیش از حالت معمول بکشند. مثلاً با خم کردن انگشتان به سمت عقب. زمانی که چنین کاری انجام می‌دهید، استخوان‌ها از هم فاصله می‌گیرند، فضای بین استخوان‌ها بیشتر شده اما میزان مایع مفصلی ثابت باقی می‌ماند که باعث ایجاد ناحیه کم فشار شده و گازهای محلول را از مایع مفصلی بیرون می‌کشد. درست مانند کربن‌دی‌اکسید که هنگام باز کردن سر نوشابه‌های گازدار به صورت کف از آن خارج می‌شود.

درون مفصل، گازهای خارج شده با ایجاد یک صدای تَرَق، تشکیل حباب می‌دهند. اما این حباب زیاد دوام نمی‌آورد مایع پیرامون آن بر رویش فشار آورده تا این‌که در نهایت فرو می‌پاشد. گازهای حباب در سراسر حفره مفصلی پراکنده شده و به آرامی در طول حدوداً بیست دقیقه دوباره در مایع مفصلی حل می‌شوند. به همین علت است که مدتی طول می‌کشد که بتوانید قولنج همان مفصل را دوباره بشکنید. برخی دانشمندان معتقدند که در واقع دو بار صدای تَرَق ایجاد می‌شود، بار اول زمانیست که حباب تشکیل می‌شود، و بار دوم وقتیست که می‌ترکد. شکستن قولنج مفصل به طور موقت آن مفصل را بزرگ‌تر می‌کند. شاید به همین دلیل باشد که افرادی که قولنج مفاصل انگشتان دست، گردن و کمر خود را می‌شکنند می‌گویند که این کار باعث ایجاد حس آزادی و انعطاف پذیری بیشتر در مفاصلشان می‌شود. با این حال ممکن است از یک خویشاوند نگران یا همکار آزرده خاطر شنیده باشید که شکستن قولنج مفاصل باعث ایجاد آرتروز خواهد شد.

دکتری به نام دونالد آنگر هم این را شنید و مصمم شد که نادرستی هشدارهای مادرش را اثبات کند او به مدت پنجاه سال به طور مداوم قولنج مفاصل انگشتان دست چپ خود را شکست ولی برای دست راست خود چنین کاری نکرد. بعد از ۳۶۵۰۰ بار شکستن قولنج انگشتان دست چپش، هیچ کدام از دست‌هایش آرتروز نداشتند. برای انجام چنین عمل فداکارانه در راه علم دکتر آنگر برنده جایزه ایگ‌نوبل شد. جایزه ایگ‌نوبل نقیضه‌ی جایزه نوبل برای قدردانی از کمالات علمی جنون آمیز اما به طور عجیب جالب است. دکتر آنگر چنین نوشت که نتایج او می‌بایست تحقیقات بیشتری را در مورد باورهای والدین برانگیزد، مانند اهمیت خوردن اسفناج و مانند شکستن قولنج انگشتان دست.

مطالعه‌ای نشان می‌دهد که همه آن مفصل کشیدن‌ها و حباب ترکیدن‌ها ممکن است باعث تورم دست‌هایتان شود و قدرت پنجه‌هایتان را کم کند اما به نظر می‌رسد بزرگ‌ترین خطر اثبات شده‌ی این کار، آزردن افراد پیرامونتان باشد.