روزه داری و دردسر بیماری های زنانه

مجله زندگی ایده آل:

دكتر الهام‌السادات هاشمیان، متخصص زنان و زایمان: بسیاری از خانم‌ها دوست دارند با آگاهی كامل در ایام ماه مبارك رمضان روزه بگیرند و بدانند كه آیا روزه‌داری منجر به تشدید یا ایجاد بیماری‌های زنانه می‌شود یا نه؟ اگر در مواردی باعث تشدید بیماری می‌شود چه كارهایی نباید بكنند؟ همان‌طور كه خودتان هم می‌دانید بیماری‌هایی كه در ایام روزه‌داری تشدید می‌شوند بیشتر مربوط به مشكلات كلیوی، سیستم داخلی بدن، تیروئید و. . . است. اما شاید برای شما هم جالب باشد كه بدانید روزه‌داری ممكن است به ندرت باعث اختلال در نظم قاعدگی بشود.

برای آگاهی از بیماری‌های زنانه‌ای كه در ایام روزه داری تشدید می‌شوند سراغ دكتر الهام‌السادات هاشمیان، جراح و متخصص زنان رفتیم. او در این گفت‌وگو به شما می‌گوید چه بیماری‌ها و مشكلات زنانه‌ای در ایام روزه داری تشدید می‌شوند و البته خانم‌های باردار باید چه نكاتی را رعایت كنند.

شایع‌ترین اختلالی كه در ایام روزه‌داری به وجود می‌آید، چیست؟

شایع‌ترین اختلال در ایام ماه مبارك رمضان بی‌نظمی در قاعدگی است. روزه داری در برخی از خانم‌ها به دلیل ایجاد استرس و همچنین در افرادی كه از نظر جسمی ضعیف هستند ممكن است باعث نامنظم شدن قاعدگی شود؛ بنابراین چون تخمدان‌ها از مغز دستور می‌گیرند، در نتیجه هر نوع استرسی می‌تواند منجر به بر هم خوردن سیكل‌های قاعدگی شود. موردی كه بسیار شایع است دخالت‌هایی است كه خود افراد انجام می‌دهند؛ برخی از خانم‌ها برای اینكه بتوانند تمام 30 روز ماه مبارك رمضان را روزه بگیرند و در ایام روزه‌داری دچار قاعدگی نشوند بدون مشورت با پزشك اقدام به مصرف قرص‌های ضدبارداری می‌كنند.


اگر مصرف این قرص‌ها با فاصله كمی بعد از شروع خونریزی قاعدگی شروع شود، در اغلب موارد موثر نیست و خانم‌ها در زمان غیر قاعدگی ممكن است لكه‌بینی داشته باشند. زمان مصرف درست این قرص‌ها، روز هفتم قاعدگی قبلی است. مصرف این قرص‌ها برای كسانی كه در گذشته تجربه مصرف ندارد توصیه نمی‌شود. این قرص‌ها در بدن افراد تاثیر متفاوتی می‌گذارند. برخی از خانم‌ها حتی در زمان مصرف قرص هم لكه‌بینی دارند؛ بنابراین ممكن است مصرف سرخود قرص مشكلات پیش‌بینی نشده‌ای را ایجاد كند و وضعیت جسمی‌ خانم ها را به هم بریزد.

خانم‌هایی كه نوزادی شیرخوار دارند می‌توانند روزه بگیرند؟

روزه داری در ایام شیردهی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود؛ به ویژه شش تا ۱۲ ماهگی نوزاد. اگر نوزاد وابسته به شیر مادر است و تنها از شیر مادر تغذیه می‌كند بهتر است مادر از روزه گرفتن اجتناب كند چون باعث كاهش تولید شیر می‌شود و مشكلاتی مثل كمبود ویتامین، آهن و مواد معدنی برای مادر و نوزاد ایجاد می‌كند. تولید شیر، كاملا وابسته به تغذیه صحیح مادر است و روزه‌داری به خصوص در ماه‌های گرم تابستان كه ساعت تشنگی و پرهیز از غذا طولانی است حتما در تولید شیر اختلال ایجاد می‌كند. تاكید می‌كنم در شش تا ۱۲ ماهگی که نوزاد به شیر مادر نیاز كامل دارد، خانم‌ها روزه نگیرند.

آیا برای خانم‌های یائسه اختلالی در روند روزه‌داری ایجاد می‌شود؟

خیر، به دلیل اینكه خانم‌های یائسه هورمون زنانه زیادی ندارند، پس اختلالی ایجاد نمی‌شود. همچنین تفاوتی در افزایش میزان عفونت در این ایام شاهد نیستیم. در مورد بیماری‌های زنانه دیگر هم خیلی ارتباطی با روزه‌داری مشاهده نمی‌شود. روزه‌داری در مورد بیماران مبتلا به بیماری‌هایی مانند تیروئید و بیماری‌های قلبی مشكلات بیشتری را به همراه دارد.

به چه کسانی پیشنهاد می‌شود به منظور جلوگیری از بیماری زنانه روزه نگیرند؟

نمی‌توان گفت قطعا به خاطر این ۳۰ روز در قاعدگی اختلال ایجاد شده است. پس نباید چنین توصیه‌ای به خانم‌ها كرد كه روزه نگیرند. تنها پیشنهاد این است كه اگر می‌خواهند در ماه رمضان دچار قاعدگی نشوند در مورد مصرف داروی ضدبارداری با یك پزشك متخصص زنان مشورت كنند و سرخود قرص مصرف نكنند.

به دلیل اینكه مدت زمانی طولانی گرسنه و تشنه هستیم آیا كم‌آبی و گرسنگی باعث ضعف بدن و افزایش عفونت‌های زنانه می‌شود؟

در ماه رمضان زمان گرسنگی آن قدر طولانی نیست و حداكثر یک ماه طول می‌كشد. این ۳۰ روز هم آن قدر ضعف شدیدی ایجاد نمی‌كند كه منجر به افزایش عفونت شود. تنها سوء تغذیه درازمدت است كه منجر به عفونت‌های دستگاه تناسلی می‌شود. در موارد قحطی و گرسنه ماندن‌های بسیار طولانی هم شاهد افزایش عفونت هستیم.

آیا تعادل هورمون‌ها در ایام ماه مبارك دچار اختلال می‌شود؟

استرس، مسافرت، تغییر فصل، استرس ناشی از امتحان و. . . می‌توانند در نظم عادت ماهانه اختلالاتی ایجاد كنند. اما روزه‌داری هم به دلیل گرسنگی طولانی‌مدت ممکن است باعث اختلال در عملكرد تخمدان‌ها شود و چون تنظیم سیكل‌های قاعدگی از طریق تخمدان صورت می‌گیرد می‌تواند نظم سیكل را مختل كند یا باعث عقب افتادن قاعدگی شده، لكه‌بینی در ایام قاعدگی را به همراه داشته باشد.

روزه‌داری در ایام بارداری با چه مشكلاتی همراه است؟

اگر چه توصیه نمی‌شود اما روزه‌داری عوارض درازمدتی برای نوزاد و جنین ایجاد نمی‌كند. روزه داری برای خانم‌های بارداری كه مشكل تیروئید، دیابت و تهوع و استفراغ بارداری دارند خیلی مناسب به نظر نمی‌رسد. با این حال بهتر است در این زمینه با پزشك‌شان مشورت كنند. بسیار مهم است خانم‌هایی كه در سه ماهه آخر بارداری روزه می‌گیرند در وعده سحری آب زیادی بنوشند چرا كه شایع‌ترین علت احساس ناخوشایند در ایام روزه داری احساس تشنگی است.