يك ويزيت رايگان چشم‌پــزشكي

در تصوير سمت چپ (تصوير1) چه عددي را مي‌بينيد؟ اگر بتوانيد عدد 3 را تشخيص بدهيد احتمالا مشكلي در تشخيص و تفكيك رنگ‌ها نداريد. اگر عدد 5 را ببينيد ممكن است دچار كوررنگي باشيد. براساس مطالعات انجام گرفته حدود 10 درصد از مردان با كوررنگي به دنيا مي‌آيند اما در ميان زنان اين حالت بسيار ناشايع است. حالت كوررنگي كامل بسيار ناشايع است و اگر كسي به اين حالت دچار باشد تصويري كه مي‌بيند، تصوير سمت راست است (تصوير3) و هيچ عددي را نمي‌تواند تشخيص بدهد. برخي انواع نه چندان شديد كوررنگي را مي‌توان با عينك‌هاي مخصوص تا حدودي برطرف كرد.


اكثر ما با درجاتي از دوربيني به دنيا مي‌آييم اما در بيشتر موارد حين رشد طبيعي بدن اين حالت اصلاح مي‌شود ولي اگر اين اصلاح رخ ندهد فرد اجسام دور را واضح مي‌بيند اما كتاب، كامپيوتر و ساير اجسام نزديك را خوب نمي‌بيند. اين حالت هم به نوعي ژنتيك است و در اعضاي خانواده افراد مبتلا بيشتر ديده مي‌شود. مشكل در زمان مطالعه، تار ديدن هنگام شب و سردرد جزو علائم اين حالت هستند. اين حالت با تجويز عينك يا لنز طبي يا در برخي موارد جراحي درمان مي‌شود. بچه‌هايي كه دچار اين حالت هستند احتمال بيشتري براي ابتلا به لوچي (استرايسم) دارند و اين باعث مي‌شود خواندن براي آن‌ها سخت‌تر شود.


حدود 33 درصد از آمريكايي‌ها (در سنين بين 12 تا 54 سال) اجسام دور را به‌صورت مبهم و ناواضح مي‌بينند كه اين حالت را ميوپي مي‌گويند. اين در حالي است كه در دهه 1970 در كل آمريكا 25 درصد به اين بيماري مبتلا بودند. ريسك فاكتورهاي اين حالت عبارتند ‌از: 1- داشتن سابقه فاميلي (در يك يا هر دو والد) 2- زياد مطالعه كردن يا كار با كامپيوتر در فاصله بسيار نزديك. در اين حالت افراد ممكن است از داشتن مشكل هنگام رانندگي، ضعف در زمان ورزش‌كردن يا مشكل در تماشاي تلويزيون شكايت كنند. همچنين علائمي مثل سردرد، خستگي و گاهي سرگيجه هم ممكن است با اين حالت همراه باشد. اين حالت را مي‌توان با تجويز عينك يا لنز طبي يا در برخي موارد با جراحي، بهبود بخشيد. اين حالت در بچه‌ها در سن مدرسه شايع است و آن‌ها در دوران رشد بايد مرتب عينك خود را تعويض كنند.



پوست شما پير و دچار چين و چروك مي‌شود، موهاي‌تان هم پير شده و خاكستري يا سفيد مي‌شوند. چشم شما هم پير مي‌شود و در نتيجه ممكن است جزئيات را تشخيص ندهد. اين حالت را پرزيوپي مي‌گويند كه در يوناني به معناي پيرچشمي است. علامت‌ها از اواخر 40‌سالگي شروع مي‌شود. لنزهاي چشم حالت انعطاف معمول خود را از دست مي‌دهند و در نتيجه آن حالت فوكوس براي تنظيم دقيق چشم‌ها امكانپذير نيست. راه‌حل مناسب استفاده از عينك مطالعه يا عينك‌هاي دووجهي است كه هم مشكل نزديك‌بيني و هم مشكل دوربيني را حل مي‌كنند. اگر بخواهيد از لنز استفاده كنيد بايد از يك چشم براي مطالعه و از چشم ديگر براي ديدن اجسام دور استفاده كنيد.


اگر آستيگماتيسم داشته باشيد، ديد شما در هر فاصله‌اي ممكن است دقيق نباشد و نتوانيد اشيا را واضح ببينيد. اين حالت وقتي اتفاق مي‌افتد كه قرنيه (پنجره شفافي كه بخش جلوي چشم را مي‌پوشاند) حالت غير‌طبيعي دارد و اين‌گونه اشعه‌هاي نور به حالت نامناسب و تغيير يافته روي عنبيه مي‌افتد و حالت متمركز در نقطه مشخص را ندارد. در اين مورد هم عينك يا لنزهاي تماسي مناسب مي‌توانند مشكل را حل كنند. جراحي هم مي‌تواند يك راه‌حل مناسب باشد. علامت‌هاي اين حالت عبارتند‌ از: سردرد، خستگي و درد چشم.


خيلي از آن‌هايي كه دچار مشكل چشم هستند دوست دارند نياز دائمي‌شان به عينك از بين برود و بتوانند بدون عينك و لنز راحت ببينند و بخوانند. جراحي چشم مي‌تواند قرنيه را به‌گونه‌اي اصلاح كند كه مشكلاتي مثل نزديك‌بيني، دوربيني يا آستيگماتيسم را بيش از ۹۰ درصد از بين برود. افرادي كه دچار مشكل خشكي چشم شديد هستند يا قرنيه نازك دارند يا مشكلات بينايي آن‌ها خيلي شديد است، معمولا نامزد‌هاي مناسبي براي اين جراحي نيستند. عوارض احتمالي جراحي‌هاي اصلاحي ديد چشم كه شايع نيستند عبارتند ‌از: حساسيت به نور يا حساسيت چشم‌ها.


تخريب بخش ماكولاي چشم وابسته به سن (AMD) بيماري است كه ابتدا ديد مركزي چشم را كم مي‌كند و سپس از بين مي‌برد. در نتيجه فرد نمي‌تواند چيزي بخواند يا رانندگي كند. علائم شامل نقطه‌هاي ناواضح و مبهم در وسط مركز ديد و ديدن خطوط مبهم بي‌ربط در ميدان ديد است. كشف و درمان اين حالت مي‌تواند روند از بين رفتن بينايي را كُند كند. سن بالاي 60، سيگار كشيدن، افزايش فشار خون، چاقي و سابقه فاميلي ابتلا به اين بيماري احتمال ابتلا را بيشتر مي‌كند. در اين بيماري بخش مركزي شبكيه كه به نام ماكولا شناخته مي‌شود، تخريب مي‌شود كه اين حالت دردو شكل خشك و مرطوب‌ رخ مي‌دهد كه در هر 2 حالت بالاخره ديد مركزي فرد از بين مي‌‌رود.


براي آنكه بفهميد به اين حالت دچار هستيد يا نه، اين آزمايش را انجام بدهيد:
يك چشم‌تان را بپوشانيد و به نقطه وسط اين شكل از فاصله 30 تا 40 سانتي‌متري نگاه كنيد.
اگر عينك داريد جلوي عينك را بگيريد. اگر خطوط موج‌دار، شكسته يا ناواضح و مبهم ديديد يا اگر نقاطي تيره يا تاريك ديديد ممكن است به اين حالت دچار باشيد، براي چشم ديگر هم همين حالت را انجام دهيد. اگر چه نتيجه اين آزمايش به‌طور قطعي نشان نمي‌دهد شما به اين حالت دچار هستيد يا نه اما اين آزمايش‌ مي‌تواند به كمك كند. كسي كه دچار اين حالت باشد، اين تصوير را به‌صورت كج و در هم ريخته مي‌بيند و ممكن است در مركز آن نقطه تاريك هم ببيند، خطوط صاف كه ناواضح به‌نظر برسند هم ممكن است در اين حالت ديده شوند كه بيشتر جزو علائم اوليه حالت مرطوب بيماري هستند.


احتمالا شما اين حالت را حس نخواهيد كرد اما افزايش تدريجي فشار چشم‌ها مي‌تواند آرام آرام ديد و بينايي فرد را از بين ببرد كه اين حالت را آب‌مرواريد مي‌نامند. تا وقتي ديد محيطي چشم كم نشود، اين حالت هيچ علامتي ندارد، براي همين بايد معاينه منظم چشم از ميانسالي انجام شود. ريسك فاكتورهاي اين حالت عبارتند‌از:
كساني كه سابقه خانوادگي اين حالت را دارند.
افرادي كه بالاي 60 ‌سال دارند.
آب‌مرواريد را مي‌توان با درمان دارويي يا جراحي برطرف كرد. اگر بالاي ۴۰ سال هستيد، هر ساله براي معاينه چشم مراجعه كنيد. شايع‌ترين علت اين حالت افزايش توليد مايعات در داخل كره چشم است كه به عصب بينايي كه در پشت كره چشم است فشار مي‌آورد. اين عصب ـ كه مجموعه‌اي از يك ميليون فيبر است و اطلاعات بينايي را از چشم به مغز مي‌برد ـ تحت فشار قرار مي‌گيرد و اگر اين حالت درمان نشود، نابينايي كامل اتفاق مي‌‌افتد.



تيپ يك و دو بيماري ديابت ممكن است باعث از بين رفتن نسبي ديد حاشيه‌اي و كناري شود و در نهايت به كوري بينجامند. آسيب به عروق خوني شبكيه است. افراد نبايد منتظر شروع علائم باشند بلكه بايد بلافاصله پس از تشخيص، درمان شروع ‌شود. علائم شامل ديد مبهم، ديدن نقطه‌ها و سايه‌هاي غيرواقعي و درد چشم باشد. تمام افرادي كه به بيماري ديابت دچار هستند بايد هر يكي دو سال يك‌بار مورد معاينه چشم قرار بگيرند. بهترين پيشگيري پايين‌ نگه‌داشتن قند خون است. اگر قند خون بالا برود، جدار عروق خوني آسيب مي‌بينند و ممكن است متورم شوند سپس جدار آن‌ها را بشكند و مايع از داخل آن‌ها خارج شود. اين روند آسيب عروق در نهايت به شبكيه آسيب مي‌زند و باعث ديد ناواضح، نقطه‌هاي ناديدني و در نهايت كوري مطلق مي‌شود.


وقتي انسان‌ها 80 ساله مي‌شوند بيشتر از نصف آن‌ها به آب‌مرواريد دچار شده‌اند كه در واقع به آن كدرشدن لنز گفته مي‌شود. در اين حالت انگار لايه‌اي مه جلوي چشم است و خواندن، رانندگي‌كردن و ديد در شب مختل است. ديابت، سيگاركشيدن يا مدت طولاني در معرض آفتاب قرار داشتن باعث افزايش احتمال ابتلا مي‌شود. جراحي و جايگزين‌كردن لنز چشم با يك لنز مصنوعي مي‌تواند اين حالت را برطرف كند. در اين حالت ممكن است جدا از ديد مه‌آلود، مشكل در ديد رنگ‌ها و ‌تفكيك نكردن خطوط و در هم شدن نوشته‌ها، به‌خصوص در شب‌ها هم دچار علائم باشد.


مادربزرگ‌ها هميشه مي‌گفتند براي ديد بهتر هويج بخور. نصيحت آن‌ها پايه علمي داشت و هويج واقعا براي چشم‌ها خوب است. اما جدا از هويج، اسفناج، پرتقال، گوشت، ماهي و غلات هم جزو مواد‌غذايي هستند كه براي چشم‌ها و سلامت آن‌ها مفيدند. اگر مي‌خواهيد رژيم غذايي سالمي براي چشم‌هاي‌تان داشته باشيد از غذاهايي غني از آنتي‌اكسيدان‌ها (مثل امگا3)، ويتامين‌هاي C و E، بتاكاروتن، روي و لوتئين استفاده كنيد. با خوردن اين مواد‌غذايي ممكن است ديد شما ديرتر كاهش يابد و ديرتر هم به حالت تخريب ماكولا دچار شويد.


زماني كه ديد در يك چشم كم مي‌شود، مغز به‌طور جبراني بيشتر روي چشم ديگر متمركز مي‌شود. اين حالت كه به آن آمبليوپي مي‌گويند، ممكن است ناشي از نداشتن ‌تطابق درست محور چشم‌ها (همان استراپيسم يا لوچي) باشد يا اينكه يك چشم ديد ضعيف‌تري داشته باشد. گذاشتن يك صفحه يا عينك سياه مطلق مقابل چشم سالم مي‌تواند باعث شود مغز به استفاده از چشمي كه مشكل دارد روي آورد. اگر اين حالت درمان نشود در دوران بزرگسالي و بلوغ ممكن است يك چشم كاملا عملكردش را از دست بدهد.



خيلي از اعصاب چشم درست تا زير قرنيه مي‌آيند، براي همين هر جسم خارجي در چشم دردناك و ناراحت‌كننده‌ است. وقتي شيئي وارد چشم‌تان شد آن‌ را نماليد زيرا ممكن است با ماليدن چشم آسيب‌ديده، صدمات زيادي به آن بزنيد. شستن سريع چشم‌ آسيب ديده با آب ولرم توصيه شده است. اگر جسم خارجي از چشم‌تان خارج نشد حتما به پزشك مراجعه كنيد تا او جسم را از چشم‌تان خارج كند و قطره آنتي‌بيوتيك براي جلوگيري از عفونت در چشم‌تان بريزد.



خيلي از مردم جهان از آلرژي رنج مي‌برند، اين حالت باعث خارش و آب‌ريزش چشم‌ها مي‌شود. گردوغبار، گرده‌هاي گياهان، موي حيوانات و برخي مواد شيميايي اصلي‌ترين ايجاد‌كننده‌هاي حساسيت چشمي هستند. با پوشاندن پنجره‌ها و در‌هاي خانه و استفاده از پرده‌ها و رواندازهاي مخصوص مي‌توانيد از ميزان مواد آلرژن در محيط خانه يا محل كارتان كم كنيد. در ضمن تميز‌كردن مرتب خانه هم مي‌تواند به كاهش آلرژي كمك كند. در حال حاضر برخي فيلترهاي مخصوص جذب آلرژن‌ها در كولرها و ايركانديشن‌ها هم در بازار موجود است. قطره‌هاي ضدحساسيت چشمي، اشك مصنوعي و داروهاي ضد‌هيستامين هم مي‌توانند علامت‌هاي اين حالت را كم كنند.


چشم صورتي يا قرمز (يا همان كنژكتيويت) التهاب چشم ناشي از يك ويروس يا باكتري يا عامل آلرژي‌زاست. اكثر موارد اين بيماري ناشي از ويروس‌هاست و نيازي به درمان آنتي‌بيوتيكي آن‌ها نيست. اما عفونت‌هاي باكتريايي حتما بايد با آنتي‌بيوتيك‌ درمان شوند. مرتبا دست‌هاي‌تان را بشوييد تا چشم ديگرتان يا احيانا چشم‌ افرادي كه با شما در ارتباط هستند (مثلا فرزندتان) به اين حالت دچار نشود.



وظيفه اشك، شستن و مرطوب‌نگه‌داشتن دائمي چشم است. اگر جريان اشك كافي نباشد (مثلا در هواي خشك يا به‌دليل پيرشدن) چشم‌ها ممكن است دردناك باشند و احساس خارش در آن‌ها وجود داشته باشد. در اين موارد قطره‌هاي اشك مصنوعي مي‌تواند كمك‌كننده باشد اما در برخي موارد نياز به داروهاي ديگر و حتي جراحي براي بازكردن مجاري اشكي هم هست.



گل مژه يك تورم قرمزرنگ در ناحيه پلك يا مژه‌هاست كه شبيه كورك يا كهير روي پلك‌ها و مژه‌ها به‌نظر مي‌رسد. اين بيماري هم در واقع يك نوع عفونت پلك است. استفاده از كمپرس گرم يا پارچه‌هاي مرطوب گرم ۳ تا ۶ بار در روز مي‌تواند روند بهبود را تسريع دهد. اگر دچار گل‌مژه شديد، در طول دوره درمان از لنزهاي تماسي يا آرايشي چشم استفاده نكنيد.