تمهیدات تغذیه ای برای بارداری بهتر

برترین ها: بدون شك، بارداری تصمیمی است كه باید برای آن آمادگی لازم را داشت، اما متاسفانه بیشتر خانم‌ها زمانی متوجه بارداری‌شان می‌شوند كه یك یا ۲ ماه از بارداری‌شان گذشته است. وضعیت زمانی بدتر می‌شود كه برخی خانم‌ها تازه بعد از مراجعه به پزشك از بارداری‌شان با خبر می‌شوند و این زمانی است كه برخی اعضای اصلی بدن جنین شكل گرفته است و اتفاقاتی كه در این مدت می‌افتد می‌تواند بر سلامت جنین تاثیر مستقیم داشته باشد. یكی از نكات مهمی كه پیش از بارداری باید به آن توجه داشت تغذیه پیش از بارداری است. واقعیت این است كه با تغییرات ساده در رژیم غذایی می‌توان روند تشكیل قلب، استخوان‌ها، مغز و دیگر اعضای اساسی بدن را بهبود بخشید. این روند به مادران آینده این امكان را می‌دهد كه در میانسالی و پیری همچنان سلامت خود را حفظ كنند. اگر شما و همسرتان تصمیم گرفته‌اید پدر و مادر شوید، بهتر است چند ماهی صبر کنید تا بهترین شانس را برای داشتن یک بارداری سالم و بچه‌ای سالم‌تر به خودتان بدهید. چند مورد مهم وجود دارد که قبل از قرار گرفتن در این مسیر به آن نیاز دارید. از جمله مهم‌ترین مواردی كه باید به آن توجه كرد، تغذیه پیش از بارداری است. دكتر راست‌منش، متخصص تغذیه نكاتی را درباره برخی تغییرات تغذیه‌ای كه پیش از بارداری باید به آن توجه داشت در ادامه بیان می‌كند.



معمولا پیشنهاد می‌شود 3 ماه پیش از اقدام به بارداری برای مشاوره اقدام شود. ممكن است برحسب شرایط، آزمایش‌های اختصاصی لازم باشد، ولی آزمایش‌های كلی شامل آزمایش‌های بدنی، سلامت دهانی و دندانی،‌ مشاوره ژنتیك، ‌نوع داروهای مصرفی و نمایه توده بدنی و وزن است. وزن بسیار زیاد یا کم می‌تواند در چرخه عادت ماهانه تداخل ایجاد كند و سبب به هم ریختگی یا توقف آن شود. بهترین میزان وزن برای باروری بهتر، داشتن BMI نرمال و به ویژه بین 20 تا 24 است.



حتی اگر مادر رژیم غذایی متعادلی داشته باشد، گرفتن تمام نیازهای غذایی، آن هم فقط از غذاها بسیار مشکل است. برحسب شرایط، ممكن است مكمل‌های مختلفی لازم باشد ولی عموما به دلیل نیاز بالا،‌ مكمل آهن،‌ اسید فولیك و ویتامین D ضرورت دارد. تعیین میزان مكمل به عهده متخصص تغذیه است. از تقریبا ۳ ماه پیش از بارداری توصیه می‌شود اسید فولیک(روزانه ۴۰۰ میکروگرم) مصرف کنید. به ویژه با توجه به عدم مصرف آهن و اسید فولیک به صورت منظم توسط خانم‌های ایرانی بر این مسئله تاکید می‌شود. هر خانمی از زمان نخستین عادت ماهانه‌اش باید در روزهای نخست، اسید فولیک و آهن مصرف کند. ضمن آن‌که از ۳ ماه پیش از بارداری نیز مصرف آن اهمیت بسزایی دارد. اگر مولتی ویتامین مصرف می‌كنید مراقب باشید بیش از میزان توصیه شده یعنی ۷۷۰ میکروگرم ویتامین A مصرف نکنید مگر این‌که کل آن در فرم‌هایی به نام بتاکاروتن وجود داشته باشد. خوردن زیاد نوع خاصی از ویتامین A می‌تواند تأثیراتی بر تولد داشته باشد. مصرف مكمل‌ها در طول دوران بارداری هم می‌تواند برحسب شرایط ادامه پیدا كند.



به منظور كنترل پرفشاری یا كم فشاری بهترین راه كاهش وزن،‌ مصرف نكردن غذاهای سرخ كرده، فست فود،‌ روغن جامد و نمك است. ضمن آن‌كه بهتر است مصرف میوه‌ها و سبزی‌ها را افزایش دهید. در اولین ویزیت متخصص زنان، فشار خون شما اندازه‌ گرفته می‌شود تا مشخص شود در چه حدی است. در صورت بالابودن فشار خون، پزشك توصیه‌های لازم را برای‌تان انجام می‌دهد. زنان بارداری كه مبتلا به فشار خون بالا هستند، ممكن است به بیماری پره‌اكلامسی یا فشار خون حاملگی مبتلا شوند. بنابراین خوب است قبل از تصمیم‌ به باردارشدن، برای چكاپ نزد پزشك بروید و مشكل فشار خون خود را برطرف یا حداقل آن را كنترل كنید.



هنگامی که مادر خود را برای بچه‌دار شدن آماده می‌کند، نباید سلامت کلی خود را فراموش کند. شواهد نشان می‌دهد بیماری پریدنتال كه نوعی عفونت باکتریایی است، روی لثه و استخوان که از دندان‌ها محافظت می‌کند اثر گذاشته و می‌تواند منجر به زایمان زودرس و تولد بچه های کم وزن شود. در واقع، محققان طی یک مطالعه دریافته‌اند زنان بارداری که این بیماری را دارند ۷ برابر بیشتر از دیگران زایمان زودرس دارند. مطالعه دیگری رابطه بین بیماری لثه و افزایش خطر پره‌اکلامپسی یا بارداری با فشار خون بالا، حفاظت از مایع بودن و پروتئین در ادرار را نشان داد. در مواقع بدتر، تغییرات هورمونی طی بارداری می‌تواند مادر را مقابل بیماری لثه آسیب‌پذیرتر کند. افزایش پروژسترون و استروژن می‌تواند موجب واکنش متفاوت لثه نسبت به باکتری در جرم دندان و در نتیجه تورم، خونریزی و نرمی لثه شود. مصرف غذاهای غنی از كلسیم مانند لبنیات و همچنین كلم، گل كلم و بروكلی بسیار مهم است. بسیاری از خانم ها فكر می‌كنند تنها منبع كلسیم لبنیات است در حالی كه برخی غذاها هم هستند كه هم‌سنگ لبنیات دارای كلسیم هستند و می‌توانند موجب استحكام دندان‌ها شوند.



مهمترین كار،‌ آغاز بارداری با یك وزن مناسب است. مادران چاق قبل از اقدام به بارداری باید وزن خود را زیر نظر متخصص تغذیه كم كنند. همچنین در طول بارداری از نظر سرعت وزن گیری باید زیر نظر متخصص تغذیه باشند.



وزن بسیار زیاد یا کم می‌تواند در چرخه‌های عادت ماهانه تداخل ایجاد كند و به هم ریختگی یا توقف آن را سبب شود. وزن ایده‌آل برای افراد در سنین و قد مختلف فرق می‌كند. وزن ایده‌آل منفردی وجود ندارد كه معرفی كنیم. خانم‌هایی كه اضافه وزن دارند بهتر است با متخصص تغذیه مشورت كنند.



شاید هیچ چیزی به اندازه وضعیت بدنی در آغاز بارداری، برای خانم‌هایی كه قصد بارداری دارند،‌ در سلامت جنین اهمیت نداشته باشد. فعالیت‌های بدنی سبك و متوسط مانند پیاده‌روی را تا جایی كه می‌توانید افزایش دهید. از آنجا كه نیاز افراد با هم فرق می‌كند نمی‌توان توصیه كلی كرد جز این‌كه غذاهای سالم بخورید،‌ غذاهای سرخ كرده كمتر بخورید و مصرف میوه و سبزیجات را افزایش دهید.



در مواردی كه تغذیه طبیعی وجود دارد كمبود آهن و كلسیم رخ نمی‌دهد ولی اگر كمبود شدیدی وجود داشته باشد برای تامین نیازهای ضروری جنین و مادر ضرورت دارد مكمل تجویز شود. دریافت روزانه ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم و ۱۰ میکروگرم ( ۴۰۰IU ) احتمال باروری را افزایش می‌دهد. منابع خوب کلسیم شامل شیر بدون سرشیر و ماست هستند و ویتامینD در شیر و ماهی آزاد یا همان سالمون است.



تحقیقات نشان می‌دهد مصرف زیاد کافئین می‌تواند توانایی جذب آهن که به میزان زیادی از آن در طول دوران بارداری نیاز دارید را کم کرده و خطر مرده به دنیا آوردن نوزاد را افزایش دهد. بنابراین عادت مصرف قهوه، چای و کولا را ترك كنید. شاید بخواهید با نوشیدنی‌های بدون کافئین یا نیمه کافئین شروع کنید. اگر واقعا به آن اعتیاد دارید، سعی کنید روزی یک فنجان کم کنید. اغلب کارشناسان فکر می‌کنند این مقدار سالم‌تر است. به محض این‌که به زندگی بدون قهوه یا با قهوه کم عادت کردید متوجه می‌شوید که شیر داغ یا شربت دلخواه‌تان جایگزین بسیار خوبی برای قهوه بوده و کلسیم آن چقدر برای بدن‌تان مفید است. هرچه زودتر بهتر! دست‌كم از یك ماه قبل. بهترین نوشیدنی که بدن را سیراب نگه می‌دارد، همان آب است. قهوه و چای تنها در حد متوسط قابل قبول هستند.