چطوردست و پای آسم را ببندیم؟

مجله سیب سبز - نیلوفر جامه بزرگی: اگر شما هم در کلانشهرها زندگی می‌کنید و هر روز برای رفتن به محل کار و انجام کارهای روزانه‌تان مجبورید ساعاتی را در دود و دم ناشی از ماشین‌ها بگذرانید، حتما برای‌تان پیش آمده که نگران عوارض ناشی از استنشاق دودها باشید. تنفس هوای آلوده ما را در معرض ابتلا به انواع بیماری‌ها قرار می‌دهد. آسم هم از بیماری‌های شایعی است که خطر ابتلا به آن حدود ۱۵درصد است و میزان شیوع آن هم در کودکان و بزرگسالان به یک میزان است.

اگر در اکثر موارد نفس‌تان شما را یاری نمی‌کند و با کمی تند کردن قدم‌های‌تان بریده‌بریده تنفس می‌کنید و خس‌خس سینه سراغ‌تان می‌آید، شاید دچار آسم ‌باشید. برای اینکه بیشتر درباره این بیماری بدانید، مطلب زیر را که نقل مصاحبه دکتر حمید سهراب‌پور، فوق‌تخصص بیماری‌های ریوی است را بخوانید.

چرا نفس‌ام بالا نمی‌آید؟

اصطلاح Asthma در لاتین به معنی تنگی‌نفس است. سن شیوع آن حدود ۱۵درصد است که میزان آن هم در بزرگسالان و بچه‌ها تفاوت زیادی ندارد. بیماری آسم، نوعی التهاب راه‌های هوایی است؛ ریه‌ها اکسیژن موجود در هوا را می‌گیرند و وارد خون می‌کنند تا خون اکسیژن را به قسمت‌های مختلف بدن برساند. خون نیز دی‌اکسید‌کربن را دوباره به ریه‌ها بر می‌گرداند تا با بازدم از ریه‌ها خارج شوند.

در بیماری آسم راه عبور هوا گرفته می‌شود و این عبور و مرور از ریه‌ها به‌خوبی انجام نمی‌شود. با تنگی این لوله‌ها بیماری آسم پدیدار می‌شود و فرد هم دچار سرفه، احساس خفگی، گرفتگی و تنگی‌نفس می‌شود. در برخی بیماران هم احساس گرفتگی در قفسه سینه، خس‌خس سینه و حبس شدن نفس در سینه وجود دارد. تشخیص بیماری هم براساس سوابق و علائم بیماری توسط پزشک متخصص است.

چه کسانی آسم می‌گیرند؟

معمولا کسانی که زمینه ارثی دارند، بیشتر درمعرض ابتلا به آسم قرار دارند و ژن در بیماری آسم نقش پررنگی دارد. افرادی هم که سابقه ارثی ندارند، ممکن است با قرار گرفتن در شرایط نامناسب و مواد آلرژی‌زا راه‌های هوایی‌شان تنگ ‌شود و آسم بگیرند. اشتغال در برخی مشاغل هم باعث بروز آسم می‌شود. اگر با ایزوسیانیت کار می‌کنید، باید بدانید که این ماده شیمیایی می‌تواند شما را در‌معرض ابتلا به آسم قرار دهد. ایزوسیانیت، ماده شیمیایی است که در صنایع مختلفی مانند رنگ‌‌کاری و فلزکاری استفاده می‌شود. درکل مواد شیمیایی مختلف مثل رزین‌ها، رنگ‌ها و دود ماشین‌ها، چه دود گازوئیل و چه دود بنزین، باعث تشدید بیماری آسم می‌شود.

گل‌ها هم آسم می‌‌آورند؟

در بعضی فصل‌ها گرده‌ گل و گیاه می‌تواند باعث بروز آسم فصلی شود. برخی مادران با رسیدن فصل بهار کودکان‌شان را در تلی از گل و گیاه می‌گذارند و معتقدند که با این کار می‌توانند از ابتلا به آلرژی ‌جلوگیری کنند. دکتر سهراب‌پور معتقد است که این کار باوری غلط است و درست کردن تشکی از گل و گیاه به کودکانی که زمینه آسم دارند کمکی نمی‌کند. به گفته دکترسهراب‌پور، برای پیشگیری از تشدید حملات ناشی از آسم، یکی از ضروری‌ترین کارها دور کردن افراد و کودکان از دود سیگار و مواد دخانی دیگر است. استشمام دود سیگار می‌تواند اوضاع بیماران را خراب کند.

سرماخوردگی را از خودتان دور کنید

اگر مبتلا به آسم هستید یا فرزند مبتلا به آسم دارید، بهتر است با آغاز فصل سرما، واکسن سرماخوردگی تزریق کنید. با رعایت نکات بهداشتی و تغذیه سالم، فرزندتان را از ابتلا به سرماخوردگی‌هایی که ویروسی هستند، در امان نگه داریدچون سرماخوردگی‌ در دوران کودکی می‌تواند زمینه ‌بروز آسم را مساعد کند. حواس‌تان به اخبار هواشناسی هم باشد و روزهایی که هوا آلوده است از خانه بیرون نروید تا هم اوضاع تنفس‌تان به‌هم نریزد و هم از حمله ویروس‌ها در امان باشید.

بشور و بساب باعث آسم می‌شود؟

انواع مواد شوینده که در خانه استفاده می‌کنید، علت بروز بیماری آسم نیستند. اگر آسم ندارید لازم نیست در‌مورد استفاده از آنها نگرانی زیادی داشته باشید اما اگر مبتلا به آسم هستید یا کودک مبتلا به آسم دارید، باید استفاده از این مواد را هم به حداقل برسانید. اسپری‌های تمیز‌کننده و مواد شیمیایی دیگر که برای پاکیزگی استفاده می‌شوند، همه می‌توانند حملات آسم و بیماری آن را تشدید کنند.


با مصرف اسپری و قرص درمان می‌شوم؟

اگر نفس‌تان بالا نمی‌آید و سینه‌ شما آرام و قرار ندارد، به پزشک مراجعه کنید و خوددرمانی نکنید. امروزه بیشتر پزشکان داروهای استنشاقی را برای درمان تجویز می‌کنند و داروهای خوراکی یا تزریقی به‌ندرت استفاده می‌شود. اکثر بیماران مبتلا به آسم باید تمام عمر دارو استفاده کنند، فقط نوع آسم در کودکان است که معمولا در دوران بلوغ به‌طور کامل رفع می‌شود یا به‌صورت بسیار خفیف باقی می‌ماند.

آسم واقعا خطرناک است؟

افرادی که بیماری آسم دارند در‌معرض بیماری خاصی قرار ندارند و نیازی نیست نگران مبتلا شدن به بیماری‌های دیگری باشند. تنها حملات حاد آسم است که باعث تنگی نفس شدید می‌شود.

مرگ بر اثر بیماری آسم، بسیار نادر است و اگر داروها به‌طور کامل مصرف شوند، بیماری به‌راحتی کنترل می‌شود و بیمار ‌می‌تواند به‌راحتی به زندگی خود ادامه دهد، اما اگر خوب کنترل نشود حملات آسم می‌تواند خطرناک هم باشد. بیماران مبتلا به آسم ممکن است دچار عوارض پوستی مانند اگزما هم شوند که با مراجعه به پزشک متخصص پوست می‌توان از شر خشکی پوست هم خلاص شد.

خوراکی‌ها هم نفس تنگی می‌آورند؟

به گفته دکتر سهراب‌پور، تغذیه تاثیر زیادی بر تشدید یا بهبود بیماری آسم ندارد اما درکل بهتر است بیمارانی که تنگی‌نفس دارند ادویه‌های تند و غذاهایی که روغن زیادی دارند، مصرف نکنند. مواد غذایی که حاوی سس زیادی هستند هم به بیماران مبتلا به آسم توصیه نمی‌شود. خوردن شیر هم اگرچه فواید زیادی دارد اما درمان بیماری آسم نیست. یکی از مهم‌ترین نکات برای حفظ سلامت در بیماران آسم، حفظ آرامش و داشتن روانی سالم است. استرس در افزایش حملات نقش مهمی دارد و می‌تواند علائم را تشدید کند.

با دویدن، نفس‌تان تنگ می‌شود؟

یک نوع از آسم که به‌نام آسم ورزشی معروف است، هنگام ورزش علائم آن ظاهر می‌شود. در این بیماری با انجام فعالیت‌های‌ ورزشی، راه‌های هوایی مسدود می‌شود و در مواردی نیاز به درمان دارد.

برخی افراد مبتلا به آسم که هنوز بیماری آنها تشخیص داده نشده است، علائم بیماری را تنها هنگام ورزش کردن نشان می‌دهند. اگر کسی هنگام انجام فعالیت‌‌های بدنی دچار تنگی‌نفس می‌شود حتما باید به پزشک مراجعه کند و تست‌های مربوطه را انجام دهد تا معلوم شود که آسم دارد و نیاز به درمان است یا فعالیت او باعث تنگی‌نفس‌‌اش می‌شود.


ادویه نخوریم ؟

به گفته دکتر سهراب‌پور، تغذیه تاثیر زیادی بر تشدید یا بهبود بیماری آسم ندارد اما درکل بهتر است بیمارانی که تنگی‌نفس دارند ادویه‌های تند و غذاهایی که روغن زیادی دارند، مصرف نکنند. مواد غذایی که حاوی سس زیادی هستند هم به بیماران مبتلا به آسم توصیه نمی‌شود.

خوردن شیر هم اگرچه فواید زیادی دارد اما درمان بیماری آسم نیست. یکی از مهم‌ترین نکات برای حفظ سلامت در بیماران آسم، حفظ آرامش و داشتن روانی سالم است. استرس در افزایش حملات نقش مهمی دارد و می‌تواند علائم را تشدید کند.