اصول تغذیه در دوران شیمی درمانی

هفته نامه زندگی مثبت: تاکنون، بارها و بارها درباره انواع راه های پیشگیری از ابتلا به سرطان شنیده و خوانده ایم اما شاید کمتر بیمار مبتلا به سرطانی را بتوان پیدا کرد که با نکته های مهمی که باید در طول دوره بیماری و شیمی درمانی خود رعایت کند، آشنا باشد.

• غلات کامل و سبوس دار که ارزش تغذیه ای بالاتر دارند را جایگزین غلات تصفیه شده و آرد سفید در برنامه غذایی روزانه تان کنید.

• اگر قرار است آبمیوه آماده بخورید، حتما انواع صددرصد طبیعی و پاستوریزه را انتخاب کنید. از آنجایی که سیستم ایمنی بدن شما نسبت به افراد سالم ضعیف تر است، وجود هرگونه آلودگی میکروبی در آبمیوه های غیرپاستوریزه می تواند سلامتتان را به خطر بیندازد.


• میان انواع میوه ها، سبزی ها و آبمیوه ها، آنهایی که رنگ تیره تری دارند و به قرمز، سبز تیره، نارنجی یا حتی سیاه نزدیک تر هستند (مانند آلو و انگور سیاه) را انتخاب کنید. این میوه ها و سبزی ها، حجم بالاتری از آنتی اکسیدان ها را به بدنتان می رسانند و کمک چشمگیری به افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن در طول شیمی درمانی می کنند.

• حتما حداقل ۵۰ درصد از بشقاب وعده ها و میان وعده های غذایی تاناز انواع میوه ها و سبزی های تازه و سالم پر شده باشد.

• مصرف سبزی های برگ سبز تیره مانند اسفناج، کاهو و سبزی خوردن را فراموش نکنید.

• از مصرف غذاهای چرب و سرخ کردنی پرهیز کنید. این غذاها باعث ایجاد استرس اکسیداتیو در بدن و کاهش قدرت سیستم دفاعی بدنتان می شوند.

• گوشت ماهی یا گوشت پرندگان که هضم ساده تر و پروتئین مرغوب تر و از طرفی، چربی کمتری نسبت به گوشت های قرمز دارند را در برنامه غذایی تان جای دهید.

• اگر اشتها ندارید، ۱ فنجان آّب مرکبات، آب انگور یا آب هویج قبل از وعده های غذایی برای افزایش اشتهایتان تصویه می کنیم.

• اگر بی اشتهایی به خوردن غذا آزارتان می دهد، غذاهای کم حجم اما پرکالری مانند شیره انگور، مغزها و دانه های خام، حبوبات پوست کنده، آووکادو و غلات بوداده را در طول روز مصرف کنید تا کالری کافی برای تحمل روند درمان به بدن خود برسانید.

• وعده های غذایی سنگین در طول روز نخورید تا دستگاه گوارش شما تحمل و توان هضم و جذب مواد غذایی را داشته باشد. بهتر است ۵ وعده سبک غذایی و ۳ میان وعده در طول روز داشته باشید.

• با اضافه کردن چاشنی ها یا ادویه هایی مانند لیموترش، گلپر، پودر لیموعمانی، رب یا سس گوجه فرنگی، رب انار یا رب آلو به غذاهایتان طعم بهتری به آنها بدهید تا بتوانید بی اشتهایی ناشی از بدطعمی دهان خود را از بین ببرید.

• برای پیشگیری از ابتلا به یبوست، مصرف آب فراوان، آلو، عدس، میوه ها و سبزی های تازه را در طول روز فراموش نکنید.

• اگر دچار اسهال ناشی از شیمی درمانی شدید، می توانید برنج و سیب پوست کنده را در برنامه غذایی تان داشته باشید.

• اگر جویدن غذا برایتان سخت است، غذاها را له یا پوره کنید. به این ترتیب، حجم کافی و مناسبی از غذا، ریزمغذی ها و کالری را دریافت خواهید کرد.

• حتی اگر حالت تهوع داشتید، باز هم مصرف حجم بالایی از آب ساده و سالم را در طول روز فراموش نکنید.

• دور غذاهای چرب، شور و شیرین را خط بکشید. این غذاها علاوه بر ایجاد استرس اکسیداتیو، می توانند زمینه ساز ابتلا به فشار خون بالا، دیابت، چاقی و بیماری های قلبی شوند و مشکلاتتان را دوچندان کنند.


• مصرف تخم مرغ خام یا خوراکی های حاوی تخم مرغ خام، شانس ورود سالمونلا به بدنتان را بیشتر و سلامتتان را تهدید می کند.

• تمام گوشت ها را قبل از مصرف، کاملا بپزید و از مصرف انواع گوشت های کبابی، استیکی یا آبدار که بخش مرکزی آنها خام مانده، خودداری کنید. سیستم ایمنی ضعیف بدن شما، توان مبارزه با میکروب های موجود در گوشت های خام را ندارد.

• قبل از مصرف هر نوع مکمل غذایی برای تقویت بدن، حتما با پزشک معالجتان مشورت کنید.

• مصرف خوراکی های سرشار از ویتامین C مانند مرکبات، هلو، انبه، آووکادو، انجیر، گوجه فرنگی، پیاز خام، فلفل دلمه ای و کیوی می تواند به حفظ و افزایش قدرت سیستم دفاعی بدنتان کمک کند.

• مصرف روزانه حداقل ۱ قاشق غذاخوری عسل طبیعی به عنوان ترکیبی ضدباکتری و ضدقارچ به تمام بیماران مبتلا به سرطان توصیه می شود.

• حتما در طول دوره شیمی درمانی و برای کاهش عوارض ناشی از آن، هفته ای ۴ مرتبه تخم مرغ کاملا پخته که سرشار از سلنیوم، ویتامین های گروه B و ۷ گرم پروتئین است، بخورید.

• مصرف دمنوش با چاشنی زنجبیل در تمام دوران شیمی درمانی برای کاهش تهوع و استفراغ ناشی از شیمی درمانی به تمام افراد مبتلا به سرطان توصیه می شود.

• مصرف دمنوش یا گیاه خشک و تازه نعناع در طول دوران شیمی درمانی هم می تواند تهوع ناشی از آن را از بین ببرد.

• مصرف ماست های پروبیوتیک هم به حفظ تعادل باکتری های مفید موجود در دستگاه گوارش و پیشگیری از ابتلا به بیماری های عفونی در طول دوره شیمی درمانی کمک می کند.

• میلک شیک ها و اسموتی ها می توانند علاوه بر ریزمغذی های فراوان، کالری کافی هم به بدنتان برسانند، البته در صورتی که خانگی باشند.

• مصرف گوشت های پرچرب و کبابی، شانس ابتلا به انواع سرطان، مخصوصا سرطان های دستگاه گوارش را تا ۵۶ درصد افزایش می دهند و روند درمان بیماران مبتلا به سرطان را هم کندتر می کنند.

• آلودگی هوا و استعمال سیگار تا ۴۱ درصد شانس ابتلا به سرطان دستگاه تنفس فوقانی را بالا می برند، بنابراین در روزهای آلوده بیرون نروید و سیگار نکشید.


• مصرف چای سبز و سفید را در دوران شیمی درمانی، محدود کنید. برخی از آنتی اسکیدان های موجود در این ۲ نوع چای باعث ایجاد تداخل در عملکرد داروهای شیمی درمانی می شوند.

• در مورد مصرف سویا و محصولات بر پایه سویا در طول دوره شیمی درمانی با پزشک خود مشورت کنید. در برخی از موارد درمانی و برخی سرطان ها، باید مصرف سویا را به دلیل ترکیبات خاص موجود در آن و امکان ایجاد اختلال در روند درمان، محدود کرد.

• مصرف حداقل ۳ وعده سبزی های برگ سبز تیره می تواند مقداری آهن و کلسیم به بدنتان برساند.

• از مصرف شیر و لبنیات فله ای، سنتی و غیرپاستوریزه، حتی برای یک بار هم خودداری کنید.

• یادتان باشد مصرف کلم بروکسل برای دفع سموم بدن در دوره شیمی درمانی بسیار مفید خواهد بود.