روش های مراقبت از پای دیابتی

ماهنامه پیام یاقوت - دکتر مهرداد واحدیان*: یکی از عوارض بلندمدت دیابت، آسیب جدار رگ های خونی است. تنگی و انسداد رگ ها موجب کاهش خون رسانی اندام ها به خصوص اندام های تحتانی می شود. کم شدن خون رسانی، باعث از بین رفتن سلول های این ناحیه خواهدشد و مشکلات حسی که به دنبال بیماری دیابت ایجاد می شود، باعث کاهش حس درد حتی پس از آسیب های جدی در سطح پوست می شود.

این عوامل منجر به بروز زخم هایی می شوند که به دلیل ماهیت بیماری دیابت، دیر خوب می شوند. اگر عامل عفونی هم به زخم اضافه شود علاوه بر اینکه بهبودی آن طولانی تر است، هزینه های درمانی بالایی نیز به همراه دارد.


مراقبت از پاها در بیماران دیابتی

- تمیز نگه داشتن و پرهیز ای وارد شدن ضربه به پاها و یادگیری شیوه های سازش با بیماری، اساس مراقبت از پاها است.

- پاهای خود را از نظر رنگ، دما و تورم بررسی کنید. علائمی مثل تاول، ترک در سطح پوست را فورا به پزشک اطلاع دهید.

- کف پاها را با آینه بررسی کنید.

- کفش های جلوبسته، بنددار و جلوی گرد و کاملا اندازه و جوراب های نخی و تمیز به پا کنید.

- با پاهای برهنه در محیط تاریک راه نروید.



- از آنجا که ممکن است در حس سرما یا گرما مشکل داشته باشید، از قرار دادن پاها در جای خیلی سزد یا داغ خودداری کنید و پاهایتان را با جوراب پشمی یا پنبه ای گرم نگه دارید.

- در صورت خشکی بیش از حد پوست پا آن را با کرم مرطوب کننده چرب کنید.

- سیگار باعث اختلال در گردش خون می شود. هرچه زودتر سیگار را ترک کنید.

- به محض این که آسیب یا صدمه جدی در پای خود دیدید، همان روز به پزشک مراجعه کنید. تا زمان مراجعه به پزشک سعی کنید کمتر راه بروید.

مراقبت در مراکز درمانی

- در مراکز درمانی با آزمایش خون و تهیه نمونه از ترشحات زخم، نوع زخم و احتمال عفونی بودن آن را بررسی می کنند و در صورت عفونی بودن، درمان مناسب را برای شما به کار می گیرند.


- ترکیبات شستشودهنده و ضدعفونی کننده و نوع پانسمانی که به کار برده می شود در بهبود و ترمیم زخم اثرات متفاوتی دارد.

- سرم نرمال سالین، محلول شستشودهنده و پاک کننده مناسبی است که زخم را از آلودگی و عوامل میکروبی پاک می کند.

- از مصرف داروها یا پمادهای ضدعفونی کننده موضعی بدون نظر پزشک خودداری کنید.

ممکن است برای درمان زخم نیاز به جراحی برای برداشتن و خارج کردن بافت های مرده و عفونی باشد که این کار در شرایط استریل اتاق عمل انجام می شود. به این عمل دبریدمان گفته می شود.

در حال حاضر، پیوند پوست و درمان های جدید مثل درمان با لیزر نیز در زمینه بهبود زخم به پیشرفت های زیادی رسیده است.

مراقبت از زخم در منزل

- از وارد شدن فشار زیاد به پای زخمی جلوگیری کنید. (استراحت طولانی مدت در بستر توصیه نمی شود، بهتر است با وسایل محافظتی مثل چوب زیربغل، والکر و صندلی چرخدار حرکت کنید).


- مصرف سیگار را ترک کنید. این کار با کمک به جریان خون، باعث سرعت بهبود زخم می شود.

- با توجه به رژیم غذایی دیابتی، تغذیه مناسب و متعادل از نظر منابع غذایی ضروری را تحت نظر متخصص رعایت کنید.

- توصیه ها و اقدامات پزشکی و پرستاری را جدی بگیرید.

- با استفاده از گلوکومتر، که وسیله ساده ای برای اندازه گیری قند خون است، قند خونتان را به طور مرتب اندازه بگیرید و تحت نظر پزشک برنامه دارویی مناسب را دریافت کنید.

- با رعایت رژیم غذایی صحیح و کنترل قند خون تحت نظر متخصص غدد و پیگیری مراقبت های بهداشتی لازم می توان به بهبود سریع زخم ها کمک و از پیشرفت آنها و همچنین ایجاد زخم های جدید جلوگیری کرد.

* فوق تخصص جراحی عروق