اگر در تابستان سردتان مي‌شود!

تيروئيد يك غده به شكل پروانه است كه در جلوي گردن قرار گرفته اما باور اينكه اين غده كوچك اين همه كار انجام مي‌دهد عجيب است. نخستين كار اين است كه ۲ هورمون تيروئيد، تيري بدوتيرونين و تيروكسين را ترشح مي‌كنند كه در بدن مي‌چرخند و به تمامي اندام‌هاي بدن مي‌رسند. اين هورمون‌ها متابوليسم بدن را به وسيله كمك به بدن، و آزادكردن انرژي آنها يا ذخيره‌سازي آنها بالا مي‌برند. تيروئيد را شايد بتوان به يكي از آن مادربزرگ‌هاي قوي و با شخصيت كه كل خانواده را مديريت مي‌كند شبيه دانست. هورمون‌هاي تيروئيد تقريبا روي تمام ارگان‌هاي بدن تاثير مي‌گذارد و به آنها مي‌گويد كه بايد سريع‌تر يا كندتر كار كنند و به سيستم‌هاي بدن مي‌گويد چگونه انرژي‌ موجود را مصرف كنند. كمبود هورمون تيروئيد مي‌تواند باعث اين شود كه احساس خستگي و سرما كنيد، خواب‌تان مختل شود و دوره‌هاي ماهانه‌ نامنظم داشته باشيد.
انجمن ملي تيروئيد آمريكا توصيه مي‌كند؛ اگر بالاي 35 سال داريد بايد حداقل هر 5 سال يك بار آزمايش هورمون‌هاي تيروئيد بدهيد. آزمايش هورمون‌هاي تيروئيد حداقل 2 هورمون را اندازه‌گيري ‌مي‌كنند، يكي هورمون‌ محرك تيروئيد و ديگري هورمون تيروكسين آزاد تشخيص زودهنگام و درمان مناسب مي‌تواند بسياري از مشكلات را از بين ببرد.



عملكرد تيروئيد توسط غده هيپوفيز كه در قاعده مغز قرار دارد، تنظيم ‌مي‌شود. اين غده هورمون‌ محرك تيروئيد را ترشح مي‌كند كه به خون ترشح مي‌شود و به غده تيروئيد مي‌رسد و به اين غده فرمان مي‌دهد كه هورمون‌هاي بيشتري توليد كنند.
دانستن چگونگي عملكرد تيروئيد مي‌تواند به شما در تفسير آزمايش‌هاي تيروئيد كمك كند. زماني كه ميزان هورمون‌هاي T3 و T4 در خون كم مي‌شود، ميزان هورمون افزايش مي‌يابد و اين باعث مي‌شود تيروئيد مقدار بيشتري هورمون توليد كند. زماني كه مقدار هورمون به سطح طبيعي برسد آن وقت مقدار TSH هم به حد طبيعي برخواهد گشت. در واقع رابطه ميان هورمون محرك‌تيروئيد و هورمون‌هاي تيروئيد رابطه‌اي معكوس است. بنابراين وقتي كه ميزان هورمون‌هاي T3و T4 در بدن زياد باشد ترشح هورمون TSH كمتر مي‌شود.


نکته : امروزه بسياري از آشپزهاي شناخته شده و رستوران‌ها به جاي استفاده از نمك‌هاي معمول از نمك‌هاي دريايي استفاده مي‌كنند ـ به دليل مزه و شكل بهتر ـ در ضمن براي بسياري از افراد هم به‌دلايل مختلف، رژيم غذايي كم‌نمك (يا بدون نمك) در نظر گرفته مي‌شود



اين حالت در زنان شايع‌تر از مردان است اما كلا حالت خيلي شايعي نيست و فقط حدود يك درصد زنان يك جامعه را درگير مي‌كند. يكي از شايع‌ترين فرم‌هاي بيماري (هايپرتيروئيديسم)، بيماري (گريوز) است كه زماني رخ مي‌دهد كه سيستم ايمني بدن آنتي بادي‌هايي ترشح مي‌كند كه به غده تيروئيد حمله مي‌كنند و باعث افزايش ترشح هورمون‌ از اين غده مي‌شوند. اين حالت در اعضاي خانواده‌هاي افرادمبتلا شايع‌تر است. در گروهي از مبتلايان به بيماري گريوز اولين علامت، تورم پشت چشم‌هاست. همين‌طور تپش قلب يا اضطراب و عصبانيت هم مي‌تواند جزو علائم اين حالت باشد. ساير علت‌هاي پركاري تيروئيد عبارتند از: تيروئيديت يا التهاب تيروئيد كه گاهي به وسيله يك ويروس ايجاد مي‌شود و معمولا باعث ايجاد حس ناخوشايند و سفتي در گلو مي‌شود. بيشترين موارد پس از پايان بارداري اتفاق مي‌افتد و ممكن است گاهي بهبود بيابد و گاهي هم تشديد شود.



غده تيروئيد به يد موجود در مواد خوراكي‌ براي تنظيم عملكرد خود نياز دارد. در واقع با همين يد است كه هورمون‌هاي تيروئيد ساخته مي‌شود. اما به‌رغم مشخص بودن اين مسئله و صحبت‌هاي زياد در مورد آن، هنوز بسياري از مردم اطلاعات كافي در اين مورد را ندارند.
در ايالات متحده آمريكا از دهه 20 به بعد ديگر موارد كمبود يد در موارد بسيار اندكي ديده شد زيرا از آن زمان به نمك‌هاي خوراكي يد اضافه شد. اگر يد موجود در غذا كم باشد كه در بسياري از كشورهاي جهان به دليل وضعيت خاص جغرافيايي و اقليمي اينگونه است، مشكلي به نام بزرگ‌شدگي تيروئيد يا گواتر رخ مي‌دهد كه در بسياري از نقاط جهان يك مشكل مهم است.
اما فكر نكنيد در آمريكا و جهان غرب هيچ فردي به گواتر مبتلا نخواهد شد. امروزه بسياري از آشپزهاي شناخته شده و رستوران‌ها به جاي استفاده از نمك‌هاي معمول از نمك‌هاي دريايي استفاده مي‌كنند ـ به دليل مزه و شكل بهتر ـ در ضمن براي بسياري از افراد هم به‌دلايل مختلف، رژيم غذايي كم‌نمك (يا بدون نمك) در نظر گرفته مي‌شود، اين موارد ممكن است باعث كم‌شدن يد در مواد‌غذايي مصرفي فرد و در نتيجه بروز گواتر در او شود.
پزشكان متخصص تغذيه، به‌خصوص در كشورهاي در حال توسعه، توصيه مي‌‌كنند تمام مردم از نمك‌هاي يددار استفاده كنند. يادتان باشد نمك‌هاي يددار گران‌تر از نمك‌هاي معمولي هستند و براي همين بسياري از رستوران‌ها و فست‌فودها از آن استفاده نمي‌كنند پس حواس‌تان را جمع كنيد و در خانه نمك يد‌دار مصرف كنيد.



ميزان كم هورمون‌هاي تيروئيد باعث مي‌شود كه متابوليسم بدن كند شود. گاهي اوقات علت تيروئيد كم‌كاري در خود غده تيروئيد است، گاهي هم مشكل در غده هيپوفيز است كه نمي‌تواند به ميزان كافي هورمون محرك تيروئيد ترشح كند و در نتيجه تيروئيد تحريك نمي‌شود تا هورمون‌هاي بيشتري توليد كند. وقتي اين حالت اتفاق مي‌افتد ميزان متابوليسم بدن كاهش مي‌يابد و عملكرد سيستم‌هاي بدن كند شده و انرژي و گرماي كمتري توليد مي‌شود. در اين حالت ممكن است احساس خستگي و بي‌حالي داشته باشيد و خيلي راحت‌ وزن‌تان افزايش پيدا كند. اگر كم‌كاري تيروئيد درمان نشود ممكن است به يك حالت وخيم تبديل شود.



توده‌ها و گره‌هاي كوچك غده تيروئيد را ندول تيروئيدي مي‌نامند.
برخي از ندول‌ها بسيار سفت و برخي ديگر به شكل كيست هستند. اكثريت ندول‌هاي تيروئيدي خوش‌خيم هستند و خيلي خطرناك نيستند. اما يادتان باشد كه هر ندولي در تيروئيد را جدي بگيريد چرا كه:

• درصد كمي از ندول‌هاي تيروئيد ممكن است سرطاني باشند. اين ندول‌ها ممكن است مقدار زيادي هورمون‌هاي تيروئيد ترشح كنند و باعث بروز حالت پركاري شديد تيروئيد شوند.
  

• آن‌ها ممكن است آن‌قدر بزرگ شوند كه عروق و اعصاب و ساير ارگان‌هاي حياتي ناحيه گردن را تحت فشار بگذارند.

• به‌طور معمول حدود ۵ درصد از مردم جامعه طي زندگي خود به ندول‌هاي تيروئيد مبتلا مي‌شوند.

از ميان ندول‌هاي تيروئيد فقط ۵ درصد آنها سرطاني مي‌شوند. اگر توده‌هاي سرطاني محدود به‌خود غده تيروئيد باشند درمان آنها جراحي و برداشتن توده‌ است كه ممكن است همراه با آن كل يا بخشي از غده هم برداشته شود. بعد از جراحي، ممكن است بمباران توده سرطاني راديواكتيو به‌منظور از بين بردن باقي مانده سلول‌هاي سرطاني هم لازم شود.
اگر شما يا يكي از نزديكان شما به سرطان تيروئيد مبتلا شد اين نكته يادتان باشد كه اين سرطان عموما پيش آگهي خوبي دارد و اكثر مبتلايان به آن به درمان خوب پاسخ مي‌دهند. البته مثل تمام سرطان‌ها كليد موفقيت در تشخيص سريع است.
اگر هر توده يا ندولي در تيروئيد خود يا در قسمت جلويي گردن‌تان حس كرديد سريعا با پزشك تماس بگيريد.