آماده‌باشِ نوروزی برای بچه‌دارها

مجله سیب سبز: هر تغيير فصلی، دغدغه‌هاي متفاوتي براي افراد به همراه دارد به‌ويژه براي پدر و مادرهايي كه به‌شدت به فكر سلامت فرزندان‌شان نيز هستند و مراقبند از آسيب‌هاي احتمالي كه ممكن است با تغيير شرايط در انتظار كودك‌شان باشد جلوگيري كنند. حالا در آستانه وارد شدن به فصل بهار به‌ويژه ديدوبازديدها و مسافرت‌هايي كه در تعطيلات عيد نوروز صورت مي‌گيرد، ممكن است نگراني بيشتري وجود داشته باشد.

در همين رابطه، دكتر احمدرضا فرسار، متخصص اطفال و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي توصيه‌هايي براي والدين در آستانه فصل بهار دارد. با خواندن اين نكته‌ها مي‌توانيد طوري به استقبال بهار برويد كه فرزندان‌تان هم از اين فصل لذت ببرند و هم سالم و تندرست باشند.


۱. زیاده‌روی نکنید

از نكات مهمي كه خانواده‌ها در تعطيلات نوروز بايد درنظر بگيرند اين است كه با تعدد مهماني‌ها در اين روزها، مراقب باشند حد اعتدال در مصرف آجيل و اين‌گونه تنقلات نگه داشته شود. مصرف آجيل به‌ويژه آجيل خام تاحدودي براي كودكان لازم است، مثلا روزي نصف گردو، ۲بادام يا ۲پسته خام كمك‌ مي‌كند كه امگا۳ و ۶ بدن‌شان تامين شود اما آنچه در مهماني‌هاي تعطيلات نوروز شاهد آن هستيم اين است كه به مقدار زيادي تخمه و آجيل مصرف مي‌شود. اين افراط عوارض خاص خود را به همراه خواهد داشت، به‌عنوان مثال اينكه چرب است و اشتها را كور مي‌كند و جلوي غذا خوردن درست كودكان را مي‌گيرد.

۲. شیرینی و شکلات چقدر باشد؟

شكلات با آنتي‌اكسيداني كه دارد، اگر به مقدار كم مصرف شود مفيد است ولي اگر در مصرف آن زياده‌روي شود علاوه بر آنكه احتمال آلرژي‌زايي دارد، با قند زيادي كه در آن موجود است جلوي غذا خوردن كودكان را مي‌گيرد و آنها را بي‌اشتها مي‌كند، همچنين شيريني‌ای كه ميزان قند آن بالاست زياد توصيه نمي‌شود. به اين نكته نيز بايد دقت داشت كه در بعضي شكلات‌ها و تنقلات صنعتي از رنگ‌هايي استفاده مي‌شود كه براي بعضي كودكان حساسيت‌زاست و با شناسايي آنها مي‌توان از بروز حساسيت جلوگيري كرد.

۳. از دور محبت كنيد!

بچه‌ها به تماس با پدرومادر بسيار نياز دارند و از نظر رشد عاطفي و رواني احتياج دارند كه نوازش شده و در آغوش گرفته شوند. با اينكه اين مسئله درمورد پدرومادر و اعضاي نزديك خانواده صدق مي‌كند، گاهي ديده مي‌شود كه غريبه‌ها و افراد فاميل نيز با بوسيدن و در آغوش گرفتن‌هاي طولاني كودكان مي‌خواهند به آنها ابراز محبت كنند كه اين كار هم از بعد فرهنگي و هم از بعد سلامت مناسب نيست. از نظر شخصيتي، كودكان بايد حفظ حريم‌ها را ياد بگيرند و از نظر سلامت، بوسيدن كودكان مي‌تواند بيماري‌هاي گوناگوني به آنها منتقل كند.

باتوجه به سيستم ايمني ضعيف بچه‌ها به‌ويژه نوزادان، بوسيدن دهان و بيني آنها باعث انتقال سريع بيماري‌ها به آنها مي‌شود يا به‌دليل پوست حساسي كه دارند، بوسيدن صورت‌شان مي‌تواند پوست‌شان را به سرعت تحريك كرده و انواع حساسيت‌هاي پوستي را به‌همراه داشته باشد. به‌همين دليل در ديدوبازديدها تا حد امكان بايد از دوستان و آشنايان خواست كه اين نكات را رعايت كنند.

۴. ویروس‌ها را دست کم نگیرید!

از آنجا كه در ۲فصل پاييز و بهار با نوسانات سريع درجه حرارت هوا مواجه هستيم، يكي از مسائل مهم در پيشگيري از ابتلا به بيماري‌هاي مختلف به‌ويژه سرماخوردگي، انتخاب پوشش مناسب است.

تغييرات دمايي بدن شرايط را براي فعاليت ويروس‌ها مساعد مي‌كند، بنابراين بهتر است براي بهار لباسي انتخاب شود كه كودك به‌راحتي بتواند آن را از تنش درآورد و دوباره با سرد شدن هوا آن را بپوشد. انتخاب لباس بسيار گرم باعث اذيت كودك و بهانه‌گيري او مي‌شود و لباس نازك نيز او را در معرض بيماري قرار مي‌دهد ولي به‌عنوان مثال يك لباس سبك و در كنار آن همراه داشتن يك لباس گرم‌تر كه درمواقع سرد شدن هوا روي آن پوشيده شود هم به كودك اجازه تحرك مي‌دهد و هم او را از تغييرات دمايي مصون نگه مي‌دارد.


۵. كودكان را تنبل نكنيد!

استراحت بچه‌ها به اندازه يك فرد بالغ نيست بلكه آنها جنب‌وجوش بيشتري دارند و اصلا با همين جنب‌وجوش‌ها و فعاليت‌هاست كه سلامت روحي و جسمي آنها تامين مي‌شود.

آنها بسياري از اصول زندگي را از طريق بازي‌هاي دسته‌جمعي و فعاليت‌هاي گروهي ياد مي‌گيرند، بنابراين نبايد آنها را محدود كرد و از آنها خواست كه مانند بزرگ‌ترها تنها يك گوشه بنشينند.

مهماني‌هاي عيد فرصت خوبي است كه كودكان به‌جاي نشستن پاي تلويزيون و انواع بازي‌هاي كامپيوتري كه عواقبي چون چاقي، اختلالات رواني و تيك‌هاي عصبي براي‌شان دارد، فارغ از تكاليف مدرسه در كنار ساير كودكان هم‌سن‌وسال اقوام و آشنايان با بازي كردن و تبادل فكر و نظر با يكديگر اوقات شادي را بگذرانند.

۶ . بيماري‌هاي خاص كودكان

والدين كودكاني كه بيماري‌هاي خاص دارند بايد مراقبت‌هاي بيشتري نسبت به فرزندشان داشته باشند. بهتر است پيش از شروع ایام عید با مشاوره با پزشك فرزندشان توصيه‌هاي لازم را از او بگيرند كه اگر در تعطيلات به دكتر فرزندشان دسترسي نداشتند، نگراني براي‌شان پيش نيايد.

۷. مراقب آلرژی باشید

يكي از مواردي كه با شروع فصل بهار ممكن است كودكان را درگير كند، آلرژي‌ و حساسيت‌هاي مربوط به اين فصل است. آلرژي‌ها با شروع فصل بهار و با ورود ميوه‌هاي جديد و نوبرانه‌ها، گرده گل‌ها و گياهان بيشتر ديده مي‌شود. اين حساسيت‌ها موضوع پيچيده‌اي است و نمي‌توان آن را به‌طور كلي از بين برد اما با شناخت منبع حساسيت و دوري از آن، مي‌توان اين حساسيت‌ها را كنترل كرد.

۸. مراقبت در سفر

اگر در مسافرت‌هايي كه در تعطيلات نوروز انجام مي‌شود نيز دقت كافي صورت نگيرد، ممكن است بيماري افراد به‌ويژه كودكان كه حساس‌ترند را شاهد باشيم. توجه به آب آشاميدني، شست‌وشوي مرتب و مداوم دست‌ها، جلوگيري از گرمازدگي و دقت براي مسموم نبودن مواد‌غذايي است، بنابراين بهتر است استفاده از سس مايونز، شير و موادي که به‌راحتي خراب مي‌شوند، در سفر محدود شود.

۹. مسافرت خارجی

تغييرات آب‌وهوايي سريع مي‌تواند بيماري‌هاي ويروسي يا تنفسي را شيوع بدهد، بنابراين لازم است خانواده‌ها به توصيه‌هايي كه توسط مسئولان بهداشت صورت مي‌گيرد، توجه كنند. گاهي گفته مي‌شود، در بعضي كشورها بيماري‌هاي خاص شايع است كه بعضي از این بیماری‌ها واكسن دارند، به‌عنوان مثال واكسن تب زرد، آنفلوآنزا، مننژيت و...که بهتر است واکسن آن را تزریق کنید. درباره بیماری‌های مهم باید با مشورت پزشک باشد.


۱۰. خواب را تنظيم كنيد

در مهماني‌هايي كه صورت مي‌گيرد گاهي شب‌نشيني‌ها طولاني شده و ساعت خواب كودكان به هم مي‌ريزد. والدين بهتر است به اين نكته دقت كنند كه بچه‌ها در سنين حساسي هستند و اگر روال زندگي و ساعت خواب و بيداري‌شان تغيير پيدا كند، علاوه بر خستگي روزانه‌اي كه خواهند داشت، تنظيم كردن مجدد ساعت خوابيدن‌شان كار سختي خواهد بود و براي دوران مدرسه رفتن به مشكل برمي‌خورند.

۱۱. درمان‌هاي خودسرانه

دل‌درد و حالت تهوع ناشي از پرخوری يا ساير بيماري‌ها كه براي كودكان اتفاق مي‌افتد، ممكن است والدين را به استفاده خودسرانه از داروها سوق دهد. اين كار، گاهي عواقب ناخوشايند و حتي جبران‌ناپذير دارد به همين دليل به آنها توصيه مي‌شود كه از هرگونه خوددرماني بپرهيزند و درمان‌هاي خانگي را نيز در حدي كه پايه علمي دارد و در علم امروز وارد شده، انجام دهند نه آنهايي كه جزء خرافات محسوب شده و نسبت به آن مطمئن نيستند.

۱۲. با اضافه وزن كودكان چه كنيم؟

زندگي شهرنشيني امروز و تغذيه ناسالم خانواده‌ها باعث شده با چاقي كودكان بيش از گذشته مواجه باشيم و پدرومادرها به‌دنبال راهكارهاي مقابله با اين چاقي باشند. آنچه در اين ميان مهم است، اين است كه پدرومادرها بدانند منطق كودكان با منطق بزرگ‌سالان فرق دارد و بايد به‌درستي و به زبان خودشان قضايا را براي آنها توضيح داد نه اين‌كه صرفا آنها را تهديد كرد.

ضمن اينكه نبايد كاري كنند كه فرزندان احساس محروميت داشته باشند زيرا به محض اينكه چشم بزرگ‌ترها را دور ببينند سراغ همان خوراكي‌هاي ممنوع مي‌روند. برای اینکه کودک‌تان بتواند از پرخوری پرهیز کند باید خود پدر و مادر نیز در خوردن خوراکی‌ها اعتدال را رعایت کنند، همچنين هنگام خريد مايحتاج خانه سراغ خوراكي‌هاي سالم بروند تا انتخاب كودك براي ميان‌وعده‌ها از بين مواد‌غذايي سالم باشد نه غذاهای سرشار از كالري و بدون ارزش تغذيه‌اي.