توصیه های مراقبت از نوزادان و کودکان در منزل

ماهنامه پیام سلامتی - دکتر ایرج حق شناس:

۱. نوزاد از بدو تولد تا شش ماهگی به طور انحصاری از شیر مادر تغذیه شود. شیر در روزهای اول کم است که آغوز نامیده می شود و برای نوزاد کافی است. به تدریج که نیاز نوزاد بیشتر می شود مقدار شیر هم زیادتر می شود.

۲. از آب جوشیده، آب قند و گلوکز، شیشه و پستانک استفاده نشود.

۳. شیردهی بر اساس میل و نیاز نوزاد در شرایط مناسب باشد.

۴. قبل از هر شیردهی دست های خود را بشویید.

۵. ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بعد از شیر خوردن آروغ نوزاد را بگیرند. در صورتی که نوزاد زیر سینه به خواب برود احتیاج به بیدار کردن و گرفتن آروغ ندارد. او را به روی پهلوی راست بخوابانید که در صورت استفراغ شیر به ریه برنگردد و از عوارض آن جلوگیری شود. مدتی که گذشت او را به روی پهلوی چپ بخوانید.

6. جهت جلوگیری از ترک و زخم سینه در موقع شیردهی تمامی هاله سینه (قسمت قهوه ای رنگ) داخل دهان نوزاد باشد یعنی چاله نوزاد روی سینه مادر باشد و پس از پایان شیردهی در صورت زخم بودن سینه مقداری از شیر خود را به سینه بمالید.

7. از قرار دادن نوزاد در نزدیکی پنجره و بخاری اجتناب شود.

8. از گرم نگه داشتن بیش از حد نوزاد با لباس خودداری شود و لباس طوری پوشانیده شود که نوزاد عرق نکند. بهترین دمای بدن نوزاد در زیر بغل 36.5 می باشد. بهترین دمای اطاق برای نوزاد 24 الی 25 درجه و بهترین درجه رطوبت 40 الی 45 می باشد. دمای اطاق برای نوزاد زیر دو کیلوگرم 26 الی 27 درجه می باشد.

9. از تشک و کیسه خواب پشم شیشه (الیاف صنعتی) به علت گرم کردن بیش از حد نوزاد و حساسیت زا بودن کمتر استفاده شود.

10. از گذاشتن بالش زیر سر نوزاد و شیرخوار خودداری شود.

11. در اطاق و هوای مناسب نوزاد احتیاج به کله و جوراب و لباس سراسری ندارد.

12. تا زمانی که بند ناف وجود دارد از حمام کردن نوزد خودداری کنید. بعد از افتادن بند ناف، نوزاد هفته ای دو بار در اطاق حمام شود. در صورت استفاده از حمام، در حمام نیمه باز باشد تا از گرمازدگی نوزاد جلوگیری شود.

13. هیچ نوع ماده ضدعفونی کننده از قبیل الکل سفید، بتادین و ... برای ناف استفاده نشود و از قرار دادن ناف درون پوشک خودداری کنید و از ناف بند استفاده نشود و با آب خیس نشود.

14. اطاق نوزاد بایستی روشن باشد ولی استفاده از نور آفتاب مستقیم مضر است.

15. به منظور سلامتی نوزادان و شیرخواران از دود کردن اسپند، استفاده از پودرهای آرایشی، عطر، ادکلن، سیگار و گل های معطر خصوصا گل مریم اجتناب کنید.

16. بزاق شیرخواران از 3 ماهگی جاری می شود و حدودا یک سالگی می توانند آب دهان را قورت دهند.

17. عطسه و گرفتگی بینی در ماه های اول طبیعی است و علامت سرماخوردگی نیست. مدفوع نوزادی که شیر مادر می خورد آبکی و بلغمی و تعداد دفعات آن نسبتا زیاد است (شبیه مدفوع اسهالی) ولی چنانچه حال عمومی نوزاد خوب و وزن گیری مناسب باشد، اسهال نیست.

18. جهت جلوگیری از خشکی و سوختگی پوست بدن، از روغن بادام شیرین یا وازلین استفاده شود و به هیچ عنوان از پودر استفاده نشود.

19. برای تمیز کردن بینی نوزاد یا گرفتگی بینی از اسپری کلرید سدیم (65 درصد) استفاده کنید.

20. برای جلوگیری از عفونت انگشتان دست نوزاد از کوتاه کردن ناخن در هفته های اول تولد خودداری کنید.

21. از فشار دادن سینه های متورم نوزاد و ماساژ دادن آن اجتناب کنید.

22. گاهی لکه های گلی رنگ در پوشاک شیرخواران به علت اورات موجود در ادرار دیده می شود که بیماری محسوب نمی شود و آزمایش ادرار هم طبیعی است.

23. در هنگام پریدن شیر در حلق نوزاد آرامش خود را حفظ کرده و یک تا دو ضربه به کف پای نوزاد زده تا گریه کند و شیر از دهان نوزاد خارج شود.

24. هر چه نوزاد ملاقاتی کمتر داشته باشد، سالم تر است، خصوصا افرادی که سرفه و عطسه می کنند، سیگاری هستند یا راهنمایی نادرست می کنند.

25. اگر نوزاد در روزهای 3 و 4 تولد زرد شد، حتما به پزشک مراجعه کنید.

26. مادران شیرده از خوردن بیش از دو لیوان شیر در روز، پیاز، سیر، شکلات، کاکائو، نسکافه، خیار سبز و خیار شور خودداری کنند.

27. به شیرخواران زیر یک سال عسل، سفیده تخم مرغ، غذای ترش، شیرین و ادویه دار و شیر پاستوریزه داده نشود.

28. استفاده از لاک به علت داشتن سرب و آرسنیک و پاک کردن آن با استون که در تماس با پوست جذب می شود برای اطفال مضر می باشد.

29. خانم ها با بچه بغل، روی صندلی جلو اتومبیل سوار نشوند.

30. با داشتن بخاری گازی از دستگاه بخور سرد یا گرم استفاده نکنید.

31. به منظور وزن گیری بهتر اطفال و شیرخواران از دادن موز، خیار سبز، چای، بیسکوئیت، پفک، چیپس، شکلات، آدامس، آجیل، سوسیس، کالباس، ساندیس، شیر کاکائو، بستنی، یخمک، لواشک و مشابه آن خودداری شود.

32. غذای تسویه شده برای کودکان دو سال به بالا، شیر نصف لیوان روزی دو تا سه مرتبه، میوه روزی یک مرتبه، یک روز در میان یک عدد تخم مرغ، غذای سفره (روزانه)، در صورتی که یک مرتبه غذای پختنی باشد برای دفعه بعد نگهداری شود، عصرانه نان و پنیر و گردو و کره و مربا و امثال آن.