نوزادتان را با این جدول چک کنید

مجله شهرزاد : هرچند ورود یک نوزاد به کانون خانواده به خصوص برای والدین جوان تجربه‌ای شیرین و دلچسب است اما در کنار تمام شیرینی‌هایش، دغدغه‌ها و مشکلاتی با خودش به همراه دارد که ممکن است قبل از بچه‌دار شدن، حتی فکرش را هم نکرده باشند. یکی از نگرانی‌های اصلی والدین در دوران نوزادی و نوپایی فرزندشان، مشکلات گوارشی است که کم و بیش همه بچه‌ها، حتی اگر شده یک بار، با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

در واقع بنابر اعلام انجمن گوارش کودکان ایران، دلیل نیمی از مراجعات کودکان به مطب پزشک یا اورژانس بیمارستان، مشکلات گوارشی است. دل درد، اسهال و یبوست شایع‌ترین بیماری‌های گوارشی کودکان است که ممکن است به دلایل مختلف عفونی و غیرعفونی ایجاد شوند و وقتی این بیماری با مشکلات تغذیه‌ای مثل اجتناب از خوردن غذا همراه می‌شود، حتما نیاز به توجه و رسیدگی دارد. هدف از این جدول فقط آشنایی نسبی با مشکلات گوارشی کودکان و دلایل آن است تا نگرانی‌تان، جلوی اقدام به موقع را نگیرد. پس فراموش نکنید این جدول، به هیچ وجه جایگزین پزشک نیست.

علائم: آیا کودک شما، پس از شروع غذای تکمیلی، از خوردن غذاهای جدید اجتناب می‌کند و فقط غذاهای آشنای قدیمی را می‌پذیرد؟

تشخیص احتمالی: نگران نباشید، این مسئله کاملا طبیعی است و در اغلب کودکان اتفاق می‌افتد. براي اينکه به نوزاد خود کمک کنيد تا غذاهاي جديد را بپذيرد با وعده‌هاي کوچک شروع کنيد. علاوه بر اين غذاهاي جديد را به گونه‌اي طبخ کنيد که از لحاظ ظاهري به غذاهاي قديمي و مورد علاقه‌ کودک شباهت داشته باشد.

مراقبت در منزل: برای اینکه کودک، غذاهای جدید را بهتر قبول کند، از وعده‌های کوچک شروع کنید و تعداد دفعات غذا خوردن را بیشتر کنید. از طرف دیگر می‌توانید غذاهای جدید را جوری درست کنید که از لحاظ شکل ظاهری شبیه غذاهای قدیمی و مورد علاقه فرزندتان باشد.


علائم: آیا کودک شما از خوردن غذا اجتناب می‌کند؟

تشخیص احتمالی: اجتناب کودک از غذا خوردن غیر طبیعی نیست اما اگر ادامه پیدا کند، نیاز به بررسی‌های بیشتر دارد. این حالت ممکن است در نتیجه سیری، خستگی یا بیماری‌های زمینه‌ای باشد.

مراقبت در منزل: هرگز کودک را مجبور به غذا خوردن نکنيد. به طعم، رنگ و بوی غذایی که برای فرزندتان آماده می‌کنید، توجه کنید. کودک را در درست کردن غذا دخالت دهید و غذا را به فرمی که او دوست دارد برایش تهیه کنید.


علائم: آیا فرزندتان حالت تهوع دارد و غذایی را که خورده، بر می‌گرداند؟

تشخیص احتمالی: این حالت هم به خصوص برای نوزادان طبیعی است. چون سیستم گوارشی نوزادان هنوز تکمیل نشده و همچنان در حال رشد و تغییر است.

براي کنترل اين حالت سعي کنيد به نوزاد آرامتر و در وعده‌هاي خيلي کوچک غذا بدهيد و بعد از غذا دادن براي مدت کوتاهي او را نخوابانيد. ریفلاکس معمولا بين ۱۲ تا ۱۴ ماهگي خود به خود برطرف مي شود.

مراقبت در منزل: برای اینکه کودک حالت تهوع نگیرد یا دچار استفراغ نشود، آرام آرام به او غذا بدهید. سعی کنید حجم هر وعده کم و تعداد دفعات غذاخوردن بیشتر باشد. بلافاصله بعد از غذا خوردن کودک را وادار به خوابیدن نکنید و اگر این حالت تا بعد از ۱۴ ماهگی ادامه داشت، حتما با متخصص گوارش مشورت کنید.


علائم: آیا فرزندتان اجابت مزاج مکرر و آبکی دارد؟

تشخیص احتمالی: اسهال معمولا به دلیل عفونت دستگاه گوارش ایجاد می‌شود اما ممکن است ناشی از نوع تغذیه کودک یا بیماری‌های زمینه‌ای دیگر باشد. اسهال، در صورتیکه آب از دست رفته بدن، جبران نشود، می‌تواند خطرناک باشد.

مراقبت در منزل: کودکان بالای 2 سال را به نوشیدن آب و سایر مایعات رقیق تشویق کنید. در مورد دادن محلول او. آر. اس به کودک با پزشک مشورت کنید. یادتان باشد که از خوراندن مقادیر زیاد آب میوه به فرزندتان جدا اجتناب کنید چون باعث تشدید اسهال می‌شود.


علائم: آیا اجابت مزاج فرزندتان با فشار همراه است و آیا مدفوع او خشک و سفت است؟

تشخیص احتمالی: مدفوع خشک و سفت یا مدفوع ریز که شبیه گلوله‌های کوچک است، معمولا نشانه یبوست است.
یبوست مداوم ممکن است نشانه بيمارى هيرشپرونگ باشد که به نوعی نقص مادرزادی روده بزرگ گفته می‌شود.

مراقبت در منزل: مقدار بیشتری آب و مایعات در رژیم غذایی فرزندتان بگنجانید و اگر هنوز نوزاد است، توجه کنید که آیا به اندازه کافی شیر می‌خورد یا نه. برای اطمینان از اینکه یبوست ناشی از یک بیماری خاص نیست، حتما با پزشک مشورت کنید.


علائم: آیا فرزند شما به ویژه پس از خوردن شیر گاو یا گندم و محصولات آن، دچار اسهال و نفخ می‌شود و گاز دفع می‌کند؟

تشخیص احتمالی: بیماری سلیاک (ناتوانی در هضم گندم) و عدم تحمل لاکتوز (قند شیر) می‌توانند این علائم را ایجاد کنند.

مراقبت در منزل: غذاهایی را که باعث تشدید علائم گوارشی کودک می‌شود در رژیم غذایی او محدود کنید. شیر سویا انتخاب مناسبی برای کودکانی است که دچار عدم تحمل لاکتوز هستند. برای مبتلایان به سلیاک هم خوراکی های متنوعی در بازار وجود دارد که معمولا از آرد ذرت تهیه شده‌اند.


علائم: آیا فرزندتان موقع اجابت مزاج درد دارد یا به خاطر اجتناب از درد از مدفوع کردن خودداری می‌کند؟

تشخیص احتمالی: فیشور مقعد یا هموروئید از دلایل شایعی است که می‌تواند باعث درد موقع دفع شود.

مراقبت در منزل: اگر درد در طی یک یا دو روز برطرف نشد، حتما با پزشک متخصص مشورت کنید.