زمان شروع و ادامه غذاي كمكي نوزادان

نی نی سایت: آيا مي دانيد از چه زماني بايد كمك غذايي را براي نوزادتان آغاز كنيد؟ در ابتدا با چه مواد غذايي بايد شروع كرد؟

تغذيه كمكي در پايان 6 ماهگي (180 روزگي) شروع مي شود، همزمان با شروع غذاي كمكي تغذيه با شير مادر بايد همچنان مكرر و بر حسب ميل و تقاضاي شيرخوار ادامه داشته و حتي دفعات تغذيه با شير مادر افزايش مي يابد. همچنين در اين زمان بايد بر اساس نياز كودك به او آب جوشيده سرد شده داد.

نحوه تغذيه تكميلي در هفته اول ماه هفتم:

شروع غذاي كمكي با فزني آرد برنج است كه روز اول از يك قاشق مرباخوري يك بار در روز (مثلا" ظهر) شروع شده و كم كم به مقدار و دفعات آن متناسب با اشتهاي كودك اضافه مي شود تا نهايتا" در پايان يك هفته مقدار آن به حدود 12 قاشق مرباخوري برسد. بخاطر بسپاريد همچنان شير مادر غذاي اصلي شيرخوار شما است.

نحوه تغذيه تكميلي در هفته دوم ماه هفتم:

در اين هفته مي توان حريره بادام را به رژيم غذايي كودك اضافه نمود. شروع آن نيز مانند فرني از يك قاشق مرباخوري يك بار در روز است تا روز ششم و هفتم به 12 قاشق مرباخوري در روز برسد. فراموش نشود كه در اين هفته بتدريج كه مقدار و دفعات تغذيه با حريره بادام افزايش مي يابد مقدار و دفعات تغذيه با فرني كم مي شود بنابراين در هر وعده و يا در تمام دفعات مي توان حريره بادام را جايگزين فرني نمود، يا يك وعده فرني و وعده بعد حريره بادام به شيرخوار داد.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته آخر ماه هفتم:

ضمن ادامه تغذيه با شير مادر در اين دو هفته شيرخوار با غذاي جديدي آشنا شده و سوپ به رژيم غذايي او اضافه مي شود. بــــدين ترتيب كه روز اول، صبح و عصر وشب از فرني يا حريره بادام استفاده مي كند و ظهر علاوه بر فرني يا حريره بادام، يك قاشق مرباخوري سوپ هم مي خورد. به اين ترتيب، هر روز بر مقدار سوپ افزوده شده و از مقدار حريره بادام يا فرني كم مي شود تا بر حسب اشتهاي كودك مقدار سوپ به 3 تا 6 قاشق مرباخوري در هر وعده برسد.

چند نكته مهم در تهيه سوپ براي كودك:

1-در ابتداي شروع سوپ براي كودك آن را از گوشت بدون چربي (گوشت گوسفند، مرغ يا گوساله) به اندازه يك تكه خورشي، برنج و هويج تهيه كنيد.

2-هر سه روز يك بار يك نوع سبزي به سوپ اضافه كنيد مانند جعفري، گشنيز، لوبيا سبز، كدو سبز، كرفس، گوجه فرنگي، كدو حلوايي.

3-به سوپ كودك نبايد نمك، شكر يا چاشني اضافه كرد.

4-بهتر است كدو، كرفس، لوبيا سبز را اول پخته و بعد به سوپ كودك اضافه نمود.

5-سبزي ها بايد در آخــــرين لحظات پخت سوپ اضافه شود. در ظرف نيز بايد بسته باشد تا ويتامين هاي آن از بين نرود.

6-استفاده از اسفناج تا پايان يكسالگي مجاز نبوده و نبايد به سوپ شيرخوار اضافه شود.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته اول ماه هشتم:

در اين دو هفته ضمن دادن سوپ، فرني يا حريره بادام، زرده تخم مرغ هم به رژيم غذايي شيرخوار اضافه مي شود. بنابراين در اين سن بايد به كودك 5 وعده غذا داده شود. بدين ترتيب كه صبح زرده تخم مرغ، ساعت 10 صبح (بين صبحانه و ناهار) فرني يا حريره بادام، ظهر سوپ، عصر مجددا" فرني يا حريره بادام و در شب دوباره سوپ به كودك داده مي شود. در اين زمان مي توانيد كم كم از سبزيهاي نشاسته اي مثل سيب زميني، كدو حلوايي و نخود فرنگي (نخود سبز) به فاصله هر 3 روز به سوپ اضافه كنيد. ضمنا" غلظت سوپ بايد مانند حليم باشد.

براي اضافه كردن سيب زميني به سوپ ابتدا آن را بشوييد و با پوست بپزيد. سپس پوست آن را جدا كرده و سيب زميني پخته شده را به سوپ كودك اضافه كنيد دقت كنيد اگر بعد از پوست كندن سيب زميني، بخشي از آن سبز رنگ بود بايد آنرا جدا كرده و دور بريزيد.

در اين زمان همراه با سوپ مي توانيد به كودك ماست بدهيد. بهتر است ماست با سوپ مخلوط نشود تا كودك با طعم ماست آشنا شود. ولي اگر كودك مخلوط ماست با سوپ را دوست دارد اين كار بلامانع است.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته دوم ماه هشتم:

براي تنوع بخشيدن به غذاي كودك بايد هر چند روز يك بار مواد تشكيل دهنده سوپ را تغيير داد. هر سه روز يكبار مي توان جو، بلغور گندم، رشته فرنگي را كه قبلا" پخته و نرم شده است به اندازه يك قاشق مرباخوري به سوپ اضافه كرد. بعد از اضافه كردن جو، گندم و ............ بهتر است به اندازه يك قاشق مرباخوري كره يا روغن مايع به سوپ اضافه نمود. افزودن كره يا روغن مايع به غذاي شيرخوار به ويژه شيرخواراني كه رشد كافي ندارند به رشد آنان كمك مي كند.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته اول ماه نهم:

از ۹ ماهگي مي توان حبوبات را نيز به سوپ كودك اضافه كرد. معمولا" از عدس و ماش كه هضم آسانتري دارند شروع كنيد. در صورت امكان مي توان از جوانه عدس يا ماش در تهيه سوپ استفاده كرد. در مورد ساير حبوبات مثل لوبيا چيتي، لوبيا قرمز و ..... بهتر است قبلا" آنها را خيس كرده و پوستشان را جدا نموده و بعد از پختن به سوپ كودك اضافه كرد. اگر از آرد حبوبات استفاده مي شود يك قاشق مرباخوري سر صاف كافي است.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته دوم ماه نهم:

در اين سن با استفاده از ميوه هاي فصل آب ميوه تازه تهيه كنيد و به كودك بدهيد. ابتدا از يك قاشق مرباخوري در روز همراه با يك قاشق مرباخوري آب جوشيده سرد شده شروع كنيد تا كم كم به ۶ قاشق مرباخوري آب ميوه خالص برسد. آب ميوه را مي توان بعد از فرني يا حريره ساعت ۱۰ صبح داد.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته اول ماه دهم:

از ماه دهم مي توان به جاي آب ميوه، خود ميوه را به كودك داد. براي اين كار بايد از يك قاشق مرباخوري ميوه هاي فصل (هلو، سيب، موز، گلابي، ........) شروع نمود ومقدار آن را به سه قاشق مرباخوري رساند.
ميوه مورد نظر بايد كاملا" رسيده و شسته شده باشد و بعد از جدا كردن پوست و هسته آن، ميوه را با پشت قاشق كاملا" نرم كرده و سپس به كودك بدهيد. مقدار ميوه را بتدريج زياد كرده و به 5 تا 6 قاشق مرباخوري در روز برسانيد. در اين زمان كم كم بر حسب اشتهاي كودك بر مقدار سوپ او به ميزان حــداكثر 10-6 قاشق مرباخوري در ظهر و شب بيافزاييد. همچنين كودك را با غذاهايي كه خود مي تواند به دهان ببرد مانند نان، بيسكوئيت ساده، ماكاروني پخته، تكه هاي سيب زميني پخته، كوفته قلقلي و ................ آشنا كنيد.

بخاطر داشته باشيد نياز كودك به ميوه در اين سن كم است اگرچه دادن ميوه و آبميوه لازم است ولي بيش از حد دادن آن سبب پرشدن معده كودك مي شود در نتيجه وعده هاي اصلي غذايي را كه براي رشد وي لازم است نمي خورد و اين سبب كندي رشد كودك مي شود.

نحوه تغذيه تكميلي در دو هفته دوم ماه دهم:

در اين زمان علاوه بر تنوع بخشيدن بر سوپ كودك مي توان از كته نرم كه در آب گوشت يا آب مرغ پخته مي شود همراه با خود گوشت استفاده كرد. همچنين از گوشت ماهي كه تيغ هاي آن كاملا" گرفته شده باشد و همراه با كته نرم و سبزي پخته شده باشد مي توان به كودك داد.

نحوه تغذيه تكميلي در ماه يازدهم ودوازدهم:

تنوع غذاي كودك را رعايت كنيد با توجه به اشتهاي كودك بر مقدار غذاي هر وعده او اضافه نماييد همچنان براي كودك غذاي جداگانه تهيه كنيد و از دادن غذاي سفره خانواده به كودك بدليل داشتن نمك و چاشني اجتناب نماييد.

يك نكته مهم در تغذيه كودك زير يكسال:

از پايان 6 ماهگي و همزمان با شروع غذاي كمكي تا پايان 12 ماهگي غذاي اصلي شيرخوار هنوز شيرمادر است لذا به تغذيه با شير مادر بطور مكرر و بر حسب تقاضا و تمايل شيرخوار در تمام مدت شب و روز بايد توجه شود. معده كوچك كودك را با غذاها پر نكنيد. چه اين امر سبب مي شود كه كودك براي مـــدت طولاني تر سير بماند و در نتيجه كمتر پستان مادر را بمكد. در نتيجه هم شير كمتر به او مي رسد و هم حجم كلي شيري كه مادر توليد مي كند كاهش خواهد يافت.

در تغذيه كودكان زير يكسال همواره به اين نكات توجه كنيد:

1- همزمان با شروع تغذيه تكميلي نياز كودك به آب افزايش مي يابد و اين نياز با خوردن شير مادر به تنهايي تامين نمي شود و بايد بر حسب نياز و تمايل كودك آب جوشيده سرد شده به او داده شود.

2- دادن آب ميوه به مقدار زياد و يا شيريني قبل از غذا، سبب كم شدن اشتها مي شود و رشد كودك را به خطر مي اندازد. بنابراين آب ميوه و يا ميوه رسيده و نرم را كه با پشت قاشق له كرده ايد، دوبار در روز بعد از غذاي وسط روز و با حجم كم به كودك بدهيد، ويتامين هاي مورد نياز كودك به ويژه ويتامين C از راه شير مادر تامين مي شوند.

3- از اضافه كردن نمك، شكر و ادويه به غذاي كودك زير يكسال جدا" خودداري كنيد. زيرا ذائقه كودك در اين زمان شكل مي گيرد. در صورتي كه كودك زير يكسال دچار ايست يا افت وزني است و غذاي كاملا" بي نمك خود را نمي خورد هنگام طبخ غذا از مقدار بسيار كمي نمك يددار استفاده كنيد.

4- براي بهتر كردن طعم غذاي كودك به سوپ او آب ليموي تازه يا آب نارنج تازه اضافه نمائيد.

5- همزمان با شروع تغذيه كمكي (از پايان ماه ششم زندگي) قطره آهن به ميزان 10 تا 15 قطره بــراي كـــودك شـــروع كــنــيد قطره آهن تا پايان 2 سالگي بايد به كودك داده شود.

6- قطره مولتي ويتامين يا A+D را كه از 15 روزگي براي كودك خود شروع كرده ايد تا پايان يكسالگي ادامه دهيد در صورت صلاحديد پزشك اين قطره را نيز تا پايان 2 سالگي ادامه دهيد.

7- غذا خوردن كودك در سنين 12-6 ماهگي فقط به منظور تامين نيازهاي غذايي او نيست بلكه برقراري يك ارتباط اجتماعي بين والدين و كودك است. كودك هميشه از اين كه چيز جديدي را از فردي كه دوستش دارد مي گيرد، بسيار خوشحال مي شود.

8- غذاي كمكي علاوه بر اينكه بخشي از انرژي مورد نياز كودك را تامين مي كند راهي براي آشنايي او با مزه و قوام غذاها و فراگيري و تكامل او براي استفاده از غذاهاي سفره خانواده است