باید ها و نباید های جراحی لیزیک

ليزيك به جراحي با ليزر گفته مي‌شود كه نوعي ازجراحي‌هاي عيوب انكساري چشم است. اين نوع جراحي‌ها معمولا روي قرنيه انجام مي‌شود به طوري كه با ليزر روي قرنيه را تراش مي‌دهند و عيب انكساري فرد كه يا نزديك‌بيني، يا دوربيني يا آستيگماتيسم است را برطرف مي‌سازند. اين روش به چند قسمت تقسيم مي‌شود؛ نوعي از اين روش كه اصطلاحا روش PRK گفته مي‌شود به اين صورت است كه سطحي از قرنيه برداشته مي‌شود.

سطح قرنيه اصولا يك پوسته دارد كه اين پوسته از طريق اگزايمر ليزر (كه نوعي از ليزر است كه باعث اضمحلال نسج مي‌شود و به حدي قدرت آن زياد است كه بدون اين‌كه ايجاد بخار كند نسج را برمي‌دارد) برداشته مي‌شود.

روش ديگر، ليزيك است كه با دستگاهي به نام نيكروكراتوم كه مانند رنده بخار است چيزي حدود 10 الي 15 ميكرون از روي سطح قرنيه را برمي‌داريم و زير آن قسمتي كه در سطح قرنيه وجود دارد را ليزر مي‌كنيم و سپس اين تكه‌اي كه برداشتيم را سرجاي اول خود برمي‌گردانيم كه اصطلاحا تهيه كردن flap ناميده مي‌شود. در گذشته اين روش توسط ميكروكراتوم انجام مي‌شد و امروزه با سفتوسكند ليزر اين عمل انجام مي‌شود. اين ليزر جديد قدرت بيشتري دارد و مي‌تواند يك تكه از نسج قرنيه را به ضخامت 50 ميكرون الي 70 ميكرون بردارد. روش جراحي ليزيك به اين صورت است كه گفته شد.



معمولا اعمال جراحي ليزيك در افرادي كه عيوب انكساري دارند يعني دچار نزديك‌بيني يا دوربيني و آستيگماتيسم هستند انجام مي‌شود و سني كه براي اين عمل مناسب است از ۱۹ سال به بعد است و سنين بالاتر از اين، محدوديتي ندارند. حتي فردي كه ۵۰ سال هم دارد مي‌تواند اين عمل را انجام دهد و لازم نيست سن فرد از ۳۰ سال كمتر باشد.



شماره عينك فرد هم براي انجام اين جراحي محدوديتي ندارد و مي‌توان فردي را كه شماره عينك او منفي يك درجه يا منفي 25/1 درجه هست را هم عمل كرد و از طرف ديگر افرادي كه شماره عينك 8 و 10 هم دارند مي‌توانند اقدام به عمل كنند و آن بستگي به ضخامت قرنيه فرد دارد و اين‌كه تا چه حدي است كه به ما اجازه بدهد يك ميزان از آن را بتراشيم و تراش قرنيه طوري باشد كه قرنيه از بين نرود يعني قرنيه بايد به حدي ضخيم باشد كه مقداري از آن براي فرد باقي بماند و معمولا مي‌توان يك‌سوم تا يك‌چهارم ضخامت قرنيه را به شرطي كه ضخامت آن درحد نرمال باشد با ليزر برداشت بنابراين پزشكان محدوديتي براي عمل جراحي براي نمره عينك ندارند و اغلب بيمه‌ها براي پوشش هزينه عمل به افراد مي‌گويند بايد نمره چشم آن‌ها براي عمل حداقل 3 و 4 باشد تا مشمول خدمات بيمه شوند، اما اگر بحث بيمه نباشد مي‌توان فردي با شماره چشم يك را هم عمل كرد.



بعضي از افراد را نمي‌توان عمل كرد؛ افرادي كه قرنيه نازك دارند يا مستعد قوز قرنيه هستند و افرادي كه بيماري‌هايي دارند كه باعث نابودي نسج مي‌شود مثل كساني كه بيماري آرتريت روماتوئيد يا بيماري‌هاي كلاژن دارند و اشخاصي كه بيماري‌هاي روماتيسمي دارند، درواقع بيماري‌هايي كه سيستم ايمني بدن را مختل مي‌كند.

افراد ديابتي هم باتوجه به اين‌كه قندشان در چه حدي باشد و اگر نوع شديد آن باشد توصيه مي‌شود اين اعمال را انجام ندهند و دسته ديگر كه عمل روي آن‌ها صورت نمي‌گيرد افرادي هستند كه گلوگوم (آب سياه) دارند زيرا در طي عمل براي گرفتن فشار چشم اين افراد دچار مشكل مي‌شوند، همچنين فرد نبايد مبتلا به آب مرواريد و بيماري‌هايي كه شبكيه را درگير مي‌كند، باشد.


در دوران شيردهي ليزيك منعي ندارد ولي هنگامي كه فرد باردار است توصيه مي‌شود اين عمل را انجام ندهد زيرا عيوب انكساري چشم در اين دوران تغيير مي‌كند، به طور مثال اگر فرد نزديك‌بين است ممكن است شماره نزديك‌بيني‌اش بالاتر رود، بنابراين بهتر است اين عمل صورت نگيرد البته ليزر هيچ ضرري براي خانم باردار ندارد و 2 تا 3 ماه بعد از بارداري زمان مناسبي براي انجام عمل است



تقريبا تمام عمل‌هاي جراحي خطرات خاص خود را دارد يعني هيچ عملي نيست كه خطر به همراه نداشته باشد منتهي اين گونه عمل‌هاي جراحي ميزان خطرات به نسبت كمتري دارند گاهي ممكن است شماره چشم ۲۵ صدم درصد كمتر شود يا همين مقدار بيشتر شود يا طي عمل مشكلاتي جزئي به لحاظ تغيير در سطح قرنيه به وجود بيايد ولي خوشبختانه عوارض اين عمل نسبت به گذشته كمتر شده، سابق بر اين در روش ليزيك كه مجبور به تهيه فلپ بوديم خود همان فلپ عوارضي داشت ولي دستگاه‌هاي جديدي كه امروز مورد استفاده قرار مي‌گيرند عوارض عمل را به حداقل رسانده‌اند. عارضه ديگري كه پس از عمل ممكن است رخ دهد به دليل تراشي كه به وسيله ليزر داده مي‌شود سطح قرنيه لخت مي‌شود بنابراين ۴ تا ۵ روز طول مي‌كشد سطح قرنيه مجدد پوشش داده شود و در اين زمان در معرض آلودگي‌هاي محيطي كه از هواي آلوده يا دستان آلوده منتقل مي‌شوند قرار مي‌گيرد.



دوره نقاهت اعمال انكساري چشم در روش‌هاي مختلف فرق مي‌كند، اگر به روش PRK باشد حدودا يك هفته استراحت كافي است و فرد مي‌تواند روال عادي زندگي خود را طي كند. بسته به نوع عمل جراحي مراقبت‌هاي پس از آن توصيه مي‌شود به‌طور مثال اگر عمل PRK باشد معمولا 2 تا 3 روز به فرد توصيه مي‌شود از عينك آفتابي استفاده كند و در محيط‌هاي كمتر نوراني قرار گيرد و بيشتر حالت استراحت داشته و 2 تا 3 روز پس از عمل هم نبايد استحمام داشته باشد.



جراحي ليزيك در همه جاي جهان طرفدار دارد و مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛ در كشور آمريكا بين ۸۰۰ هزار تا يك ميليون و ۲۰۰ هزار نفر عمل ليزيك را انجام داده‌اند و در ژاپن هم طبق آخرين آمار چيزي حدود ۲۴۰ هزار عمل جراحي تنها در يكي از كلينيك‌هاي اين كشور انجام شده است و اين نشان مي‌دهد اين عمل مورد تائيد و استفاده در تمام جهان است كه نتايج مثبتي به همراه داشته. با انجام اين عمل‌ها نمي‌توانيم تمام انتظارات فرد را جوابگو باشيم و تمام اين ماجرا برمي‌گردد به انتخاب درست فردي كه مي‌خواهيم او را عمل كنيم؛ ابتدا بايد ديد شماره چشم فرد درچه حدي است و در چه سني قرار دارد و از عمل چه انتظاري دارد آيا صرفا به دليل زيبايي و كنار گذاشتن عينك قصد انجام عمل را دارد يا خير، البته نكته‌اي كه حائز اهميت است اين است كه سابق براين انتظارات فرد درحد كمي قابل برآورده شدن بود ولي با طراحي سيستم‌هاي جديدي كه مرتبا در حال تعويض است پزشكان توانسته‌اند نيازهاي افراد را تا حد بالايي نسبت به گذشته برآورده كنند.


اخيرا خانم‌ها از قطره‌هاي چشمي براي شفافيت و آبدار شدن سفيده چشم استفاده مي‌كنند كه آن را رد مي‌كنيم .



به سبب نعمتي كه خداوند در چشم قرار داده و آن هم اشك است براي تميز نگه داشتن چشم توصيه‌اي براي مصرف قطره‌هاي چشمي و انجام روش‌هاي ديگر نيست،‌ تنها استفاده از عينك‌هاي آفتابي مناسب كه پولاريزه و آنتي يووي هستند كه اشعه ماوراي‌بنفش را جذب كرده و از صدمه به قرنيه چشم جلوگيري مي‌كنند توصيه مي‌شود و اخيرا خانم‌ها از قطره‌هاي چشمي براي شفافيت و آبدار شدن سفيده چشم استفاده مي‌كنند كه آن را رد مي‌كنيم و استفاده از قطره براي اين منظور صحيح نيست البته در روزهايي كه هوا آلوده‌تر است يا محيطي كه وارد آن مي‌شويم گرد و خاك دارد و چشم‌ها قرمز مي‌شود؛ استفاده از قطره نفازولين و نظير آن ضرر چنداني ندارد البته اگر در حد كم مصرف شود.

شست‌و‌شوي چشم با آبليمو يا چاي توصيه نمي‌شود مگر در مواردي كه فرد دچار خشكي چشم باشد كه توصيه‌ ما به آن‌ها استفاده از قطره‌هاي اشك مصنوعي كه كاربردي شبيه اشك چشم دارند است نه استفاده از چاي يا آب‌ليمو كه هم مي‌تواند حساسيت ايجاد كند و هم مي‌تواند آلوده و عفوني باشد و مشكلات عفوني را رقم بزند.