دلایل مردانه‌ی «مرگ زودرس»

هفته نامه صدا - بینا منتظر: تحقیقاتی که در آمریکا صورت گرفت، نشان داد که طول عمر زنان به طور متوسط ۵ سال بیشتر از مردان است. همچنین با نگاه به افراد سالمند متوجه می شویم که تعداد زنان سالخورده بسیار بیشتر از مردان است. براساس مطالعات جدید دانشمندان، هنوز طول عمر مردان به اندازه طول عمر زنان نیست.

در این تحقیق، پژوهشگران شش گروه از انسان ها را هم در زمان های قدیم و هم در حال حاضر و از کشورهای مختلف، مورد مطالعه قرار داده اند و به این نتیجه رسیده اند که مهمترین عوامل تاثیرگذار بر طول عمر کوتاهتر مردان شرایطی است که در زیر به آن اشاره می کنیم.

سیگار کشیدن

یکی از عوامل کاهش طور عمر مردان که تاثیر بسیار مخربی روی سلامت بدن می گذارد، سیگار است. مردان بیشتر از زنان به این گزینه روی می آورند. در ایالت متحده آمریکا، 19 درصد از مردان هنوز سیگاری هستند و حدود 15 درصد از زنان نیز سیگار می کشند. در جهان تمایل مردان به سیگار بسیار بیشتر است.

حدود ۴۰ درصد از مردان در سرتاسر جهان سیگاری هستند. این در حالی ست که تنها ۹ درصد از زنان سیگار می کشند. هیچ رمز و رازی در این مورد وجود ندارد. سیگار کشیدن برای سلامتی شما مضر است. در حقیقت کشیدن سیگار می تواند بیش از ۱۵ سال از زندگی شما را کم کند. خوشبختانه با ترک سیگار می توانید این خطر را تا حد زیادی کاهش دهید. در این شرایط خطر ابتلا به بیماری های قلبی نیز تا حد زیادی کاهش پیدا می کند. مطالعات انجام شده در دانشگاه اکسفورد نشان می دهد که روش بوقلمون سرد بهترین و موثرترین روش برای ترک سیگار است. این روش به درمانی گفته می شود که فرد سیگاری بدون کمک دیگران و سایر موارد درمانی به ترک سیگار می پردازد.

نوشیدن الکل

تحقیقات انجام شده در آلمان نشان می دهند اعتیاد به الکل عمر افراد به ویژه زنان را 20 سال کاهش می دهد. براساس این مطالعات عوارض اعتیاد به الکل از سیگار نیز بیشتر گزارش شده است. برای انجام این مطالعه 4 هزار زن و مرد به مدت 14 سال مورد بررسی قرار گرفتند. در پایان سرپرست این تیم تحقیقاتی اظهار کرد که میانگین مرگ و میر سالیانه در بین زنان معتاد به الکل 4.6 برابر و مردان معتاد به الکل بیش از 1.9 برابر در مقایسه با سیگاری ها بیشتر است.

همچنین سن در زنان معتاد به الکل ۶۰ سال و مردان معتاد به الکل ۵۸ سال است که این سنین تقریبا ۲۰ سال کمتر از سن مرگ طبیعی است. در حقیقت نتایج این تحقیقات نشان داد که بین اعتیاد به الکل و مرگ زوردرس ارتباط معنی داری وجود دارد.

مردان دو برابر بیشتر از زنان به خوردن الکل و نوشیدنی های الکلی روی می آورند. این افراد دو برابر بیشتر از زنان با حالت مستی رانندگی می کنند و همین امر موجب می شود مرگ و میر مرتبط با الکل افزایش پیدا کند. نوشیدن بیش از حد الکل می تواند باعث سرطان دهان، گلو، کبد و روده بزرگ، و همچنین کاهش طول عمر مردان شود. بهترین کاری که می توانید انجام دهید ترک این مورد است.

جهش های ژنتیکی

تحقیقات جدید نشان می دهد که جهش DNA میتوکندری باعث پیر شدن سریع تر و کاهش طول عمر مردان نسبت به زنان می شود. این یافته می تواند توضیح دهد که چرا زنان به طور متوسط، بیشتر از مردان عمر می کنند.

محققان دانشگاه «موناش» در استرالیا، مگس های میوه نر و ماده که حامل میتوکندری از منشاهای مختلف بودند را مورد بررسی قرار دادند. میتوکندری بخشی از سلول است که مواد غذایی را به انرژی تبدیل می کند. آنها دریافتند که تنوع ژنتیکی در میتوکندری امید به زندگی را در مردان و نه در زنان پیش بینی می کند.

محققان به این نتیجه رسیدند که جهش های مختلف در داخل DNA میتوکندری بر میزان سرعت پیر شدن مردان و همچنین طول عمر آن ها تاثیر می گذارد.

دکتر «دامیان داولینگ» از دانشکده علوم زیستی «موناش» می گوید: «جالب است که این جهش های مشابه هیچ تاثیری بر الگوهای پیری در زنان ندارد، آنها تنها بر مردان، اثرگذار هستند. همه حیوانات دارای میتوکندری هستند و گرایش زنان به بیشتر زنده ماندن نسبت به مردان در بسیاری از گونه های مختلف معمول است و بنابراین نتایج ما نشان می دهد که جهش میتوکندری که ما آن را کشف کردیم، به طور کلی در سراسر قلمروی حیوانات موجب پیری سریع تر و کاهش طول عمر مردان می شود. این محققان قصد دارند تحقیقات خود را ادامه دهند تا راه های خنثی کردن تاثیر منفی جهش های ژنتیکی بر امید زندگی مردان را مورد بررسی قرار دهند.

مراجعه نکردن به پزشک

بیشتر مردان دوست ندارند به پزشک مراجعه کنند. در حقیقت، حدود یک نفر از ۴ مردی که در این دنیا زندگی می کند در یک سال یک بار هم به پزشک مراجعه نمی کند. بیشتر مردان مواردی همچون کار زیاد و خستگی بیش از حد را بهانه ای برای فرار از رفتن به مطب دکتر قرار می دهند. اما باید به خاطر داشته باشید که این کار می تواند مشکل بزرگی برای شما ایجاد کند. اگر مواردی همچون دیابت، فشار خون بالا یا بیماری قلبی در مراحل اولیه تشخیص داده می شود، می تواند به پیشگیری از توسعه آن کمک کند.

همچنین بررسی و چکاپ های منظم به شما کمک می کند در مورد سلامت جسمانی خود اطمینان حاصل کنید. به عنوان مثلا بیشتر مردان در سن ۵۰ سالگی و بالاتر باید کولونوسکوپی را برای غربالگری سرطان روده بزرگ انجام دهند. مراجعه به پزشک به شما کمک می کند تا مطمئن شوید سرطان پروستات ندارید و اگر چنین بیماری ای وجود داشته باشد در همان مراحل اولیه به فکر درمانش باشید. بنابراین مراجعه به پزشک را فراموش نکنید. نداشتن وقت و مشغله زیاد نمی تواند بهانه خوبی برای این موضوع باشد.

استرس زیاد

سطح استرس در دنیای مدرن امروزی روبه افزایش است و حدود یک سوم از مردان دچار استرس هستند. علاوه بر این مردان بسیار کمتر از زنان سطح استرس خود را گزارش می کنند. زمانی که به طور مداوم تحت فشار استرس و اضطراب هستید، بدن شما مقدار زیادی هورمون استرس همچون آدرنالین و کورتیزول را ترشح می کند.

وجود مقادیر زیادی از این هورمون ها می تواند باعث افزایش فشار خون و کلسترول شود و بدن شما را در معرض بیماری هایی همچون حمله قلبی، سکته و بیماری های قلبی- عروقی قرار دهد. چیزی که بیشتر از سایر موارد اهمیت دارد این است که سطح مداوم کورتیزول بالا می تواند با نرخ بالای سکته، حملات قلبی و از کار افتادن قلب مرتبط باشد. بنابراین مردان برای افزایش طول عمر و زندگی سالم تر باید در همان ابتدا با استرس مبارزه کنند.

خودکشی

خودکشی، هفتمین دلیل مرگ و میر میان مردان و یکی از عوامل کاهش طول عمر مردان است؛ مردان حدود ۸۰ درصد از خودکشی های موجود در جهان را به خود اختصاص داده اند. یکی از فاکتورهای زمینه ای برای این موضوع، اجتناب از صحبت کردن در مورد بیماری های روحی و روانی، همچون افسردگی و اضطراب است که هر دوی این بیماری ها می تواند خطر خودکشی را افزایش دهد.

مردان بر این باور هستند که می توانند به تنهایی از عهده چنین بیماری هایی بربیایند، اما کمک گرفتن از دیگران بسیار ضروری است. شرکت در کلاس های جمعی، کمک گرفتن از یک متخصص و پشتیبان اجتماعی می تواند بسیار موثر باشد. پس اگر از بیماری های روحی و روانی رنج می برید همین امروز به پزشک متخصص مراجعه کنید که می تواند درمان ها و مشاوره های لازم را در اختیار شما قرار دهد.

نداشتن جفت کروموزم X

یک احتمال این است که ژن هایی که روی کروموزوم X وجود دارند، بر طول عمر تاثیرگذار باشند، اما این ژن ها تاثیرات زیست شناختی دیگری هم دارند که به سختی می توان همه آنها را برشمرد. به عنوان مثال، کروموزوم ها جفت جفت هستند؛ در حالی که زنان دارای دو کروموزوم جنسی X هستند، کروموزوم های جنسی مردان شامل یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y است. داشتن دو کروموزوم X به این معنی است که زنان از هر ژنی دو کپی مشابه دارند و اگر یکی از ژن ها ناقص باشد، یک ژن پشتیبان دیگر وجود دارد، اما مردها این ژن پشتیبان را ندارند و این باعث می شود خطر بیماری ها بیشتر آنها را تهدید کند.

تفاوت هورمون های جنسی

عامل دیگری که باعث تفاوت طول عمر مردان و زنان می شود تولید هورمون های جنسی است. مردان و زنان غده هایی دارند که برای رشد و توسعه سیستم های تولید مثل اولیه و ثانویه هورمون تولید می کنند. هورمون استروییدی مردان تستوسترون است که سطح لیپو پروتیین (LDL) کلسترول را بالا می برد و باعث ساخته شدن پلاک هایی در سرخرگ ها و افزایش ریسک بیماری های قلبی و سکته می گردد.

هورمون جنسی خانم ها استروژن است که باعث کاهش LDL و افزایش HDL می گردد و شانس بیشتری در سلامت قلبی دارند.

احتمال ابتلا به بیماری های قلبی در زنان بعد از طی مراحلی از زندگی و به طور معمول پس از یائسگی بیشتر است. این بیماری ها در مردان می تواند زودتر از زنان ایجاد شود، بنابراین طول عمر مردان نسبت به زنان همواره کمتر خواهد بود. با وجود اینکه هنوز دانشمندان قادر به تهیه داروی جادویی برای افزایش طول عمر نیستند، اما انجام تحقیقات روی هزاران انسان بالای ۱۰۰ سال، آنها را با روش های شگفت انگیزی برای داشتن عمر طولانی آشنا کرده است. به طور کلی رعایت شیوه های صحیح تغذیه که در پیشگیری از بروز انواع بیماری ها و سرطان ها و پیری زودرس نقش دارند، برای افرادی که می خواهند زندگی سالم و طولانی داشته باشند، ضروری است.

چربی ترانس

مردان بسیار بیشتر از زنان به غذاهای آماده تمایل دارند و این غذاها سرشار از چربی های اشباع شده است. چربی های اشباع شده، برای چند ده سال عاملی برای بیماری قلبی بودند. در واکنش به این موضوع و برای رفع این مشکل، صنایع غذایی چربی ترانس را با چربی اشباع جایگزین کرد و بازار غذاهای کم چرب (اما با قند بالا) رونق گرفت.

از آن پس سلامت مردم رو به کاهش گذاشت و به دلیل این اشتباه سهمگین، میلیون ها نفر در سراسر جهان با مرگ زودرس جان خود را از دست می دهند. این چربی سهم زیادی در ایجاد مقاومت به انسولین دارد. چربی ترانس موجود در روغن های نباتی هیدروژنه، به عنوان یک پرواکسیدان عمل کرده و استرس اکسیداتیو را به وجود می آورد، این استرس به سلول های بدن آسیب می رساند.

به عقیده بسیاری از محققان چربی ترانس کاملا مضر است و نمی توان مقدار بی خطری برای آن در نظر گرفت. دکتر فرد کومرو نویسنده کتاب «کلسترول عامل اصلی نیست»، به مدت هشت دهه بر روی چربی ها تحقیق کرده است و اولین محققی بود که از مسدود شدن شریان ها با چربی ترانس خبر داد و آنها را به عنوان عاملی برای بیماری قلبی معرفی کرد.