ویاگرای زنانه، درمان کاهش میل جنسی در زنان

هفته نامه سلامت - ترجمه دکتر علی ملائکه: بازبینی چند بررسی تازه نشان می‌دهد اگر میل جنسی زن به حدی کاهش یافته باشد که باعث ناراحتی او شده یا این موضوع با اشکال در روابط زناشویی همراه باشد، دارویی که اصطلاحا «ویاگرای زنانه» خوانده می‌شود، ممکن است به او کمک کند.

داروی فلیبانسرین با نام تجاری Addyi به شکل یک قرص صورتی رنگ که در سال ۲۰۱۵ به‌وسیله سازمان غذا و داروی آمریکا تایید شد می‌تواند میل، برانگیختگی، لغزنده‌سازی، ارگاسم، ارضا و درد جنسی را در زنان پس از سن یائسگی بهبود بخشد. البته به گفته دکتر مایکل کریچمن، سرپرست پژوهش اخیر، این دارو ممکن است علاج فراگیری برای میل جنسی پایین زنان نباشد.

او می‌گوید: «بهداشت و بهزیستی جنسی، موضوعی چندعاملی است. به همین دلیل چندان ناشایع نیست که زنان بیش از یک مشکل یا شکایت جنسی داشته باشند.» کریچمن که مدیر اجرایی مرکز سلامت جنسی کالیفرنیای جنوبی است، یادآور می‌شود: «میل جنسی پایین می‌تواند برای زن مشکل‌آفرین باشد و بر عزت‌نفس و زندگی جنسی او تاثیر بگذارد، اما درمان‌های ایمن و موثری برای آن وجود دارد.» به گفته او، برای اغلب زنان درمان پزشکی تنها یک جنبه بهبود مشکلشان است. او می‌افزاید: «ترکیبی از مداخلات پزشکی و روان‌شناختی ممکن است به زن کمک کند سرزندگی جنسی‌اش را بازیابد، بنابراین مجبور نیست در سکوت رنج ببرد. زنان نباید از جستجوی درمان برای مشکلات جنسی‌شان شرمنده یا نگران باشند.»

پژوهشگران در این بررسی داده‌های مربوط به ۲۳۰۰ زن در سنین پیش از یائسگی را گردآوری کردند که در ۳ بررسی ۲۴ هفته‌ای شرکت کرده بودند. در این ۳ بررسی داروی فلیبانسرین با یک دارونمای بی‌اثر مقایسه شده بود. همه زنان مورد بررسی دچار اختلال کاهش میل جنسی بودند، به این معنا که میل جنسی‌شان به حدی پایین بود که باعث آزارشان شده بود یا اثر منفی روی روابط زناشویی‌شان گذاشته بود.

تاثیر دارو بر این زنان با استفاده از «شاخص کارکرد جنسی زنانه» اندازه‌گیری شد. برای تعیین میزان این شاخص از زنان خواسته می‌شود درباره وضعیت میل، برانگیختگی، لغزنده‌سازی، ارگاسم، ارضا و درد جنسی‌شان گزارش دهند. زنانی که روزانه قرص فلیبانسرین مصرف می‌کردند، بهبود قابل‌توجهی را در میل جنسی‌شان و سایر مواردی که با این شاخص ارزیابی می‌شود، گزارش کردند. گرچه دقیقا معلوم نیست این دارو چگونه عمل می‌کند، اما به نظر می‌رسد یک ناقل عصبی شیمیایی در مغز به نام سروتونین را تغییر می‌دهد که بر خلق‌وخو و بسیاری از کارکردهای دیگر بدنی تاثیر می‌گذارد.

سازمان غذا و داروی آمریکا در حال حاضر استفاده از این دارو را برای بهبود میل جنسی زنانی که در حدود زمان یائسه شدن قرار دارند، تایید کرده، نه زنانی که در سنین پس از یائسگی قرار دارند. شایع‌ترین عارضه جانبی این دارو خواب‌آلودگی و سیاهی رفتن چشم‌هاست، اما از آنجایی که این دارو قبل از زمان خواب مصرف می‌شود، این آثار معمولا آزاردهنده نیستند. سایر آثار جانبی شامل تهوع، خستگی، بی‌خوابی و دهان خشک است.

توجه داشته باشید همه بررسی‌هایی که در این تحقیق بازبینی شدند، با حمایت مالی شرکت سازنده فلیبانسرین انجام شده‌اند و نتایج این تحقیق در اجلاس سالانه انجمن اورولوژی آمریکا منتشر شده است. یافته‌های همه تحقیقاتی که در اجلاس‌های علمی ارائه می‌شوند را تا زمانی که در مجله‌ای معتبر با بازبینی کارشناسان مستقل منتشر شوند، باید مقدماتی شمرد.

یک متخصص دیگر معتقد است فقط دارو نمی‌تواند مشکلات واقعی مربوط به کاهش میل جنس زنان را حل کند. دکتر الیزابت کاوالر، متخصص اورولوژی در بیمارستان لنوکس هیل در نیویورک در این ‌باره می‌گوید: «پاسخ مشکلات را نباید فقط در مصرف یک قرص جستجو کرد.»

اما چه جنبه‌های دیگری را باید موردتوجه قرار داد؟ کاوالر می‌گوید: «باید به موضوع رابطه عاطفی و صمیمیت، رژیم غذایی سالم، داشتن تصویر ذهنی درست از بدن (بدن‌انگاره خوب) و همه موارد دیگری که باعث می‌شود فرد از زندگی‌اش راضی باشد، توجه داشت.» البته منظور او این نیست که نباید این قرص را برای درمان زن دارای کمبود میل جنسی امتحان کرد، بلکه منظور او این است که باید سایر عوامل موثر در داشتن یک رابطه زناشویی موفق را هم در نظر داشت.

اما فلیبانسرین چطور عمل می‌کند؟ پاسخ این است که ناقل‌های عصبی گوناگون، هورمون‌های جنسی و هورمون‌های دیگر می‌توانند آثار تحریکی یا مهاری بر پاسخ جنسی داشته باشند.

میان مواد ناقل عصبی در مغز، دوپامین و نوراپی‌نفرین اثر تحریکی و سروتونین اثر مهاری بر پاسخ جنسی دارد. تعادل میان این سیستم‌ها برای پاسخ جنسی طبیعی مهم است. فلیبانسرین با تغییراتی که در فعالیت سروتونین و دوپامین در مناطق معین مغز ایجاد می‌کند، احتمال تعادل میان این سیستم‌های ناقل عصبی موثر در تنظیم پاسخ جنسی را بهبود می‌بخشد.