امان از خشکی دهان

دختری ۲۴ ساله هستم که گاهی دهانم بیش از حد خشک می‌شود و حتی نمی‌توانم آب دهانم را قورت دهم، علت آن چیست و چه باید بکنم؟

دهان وقتی خشک می‌شود که بزاق ترشح نشده یا خیلی کم ترشح می‌شود. وقتی بزاق کمتر ترشح می‌شود، فقط کمی احساس تشنگی می‌کنید، اما خشک شدن دهان بیش از احساس تشنگی است. بزاق به چشیدن مزه آنچه می‌خورید و می‌نوشید کمک می‌کند و بر هضم غذاها نیز موثر است. علاوه بر این ذرات غذاها را از دندان‌ها دور می‌کند و اسیدها را خنثی می‌کند. بنابراین از پوسیدگی دندان‌ها جلوگیری می‌کند. اما کاهش میزان ترشح بزاق باعث خشکی و سفتی پوست اطراف دهان نیز می‌شود. لب‌ها ترک می‌خورند و حتی ممکن است در گوشه‌های دهان زخم‌هایی ایجاد شود. زبان نیز خشک و سفت می‌شود . ممکن است در قورت دادن غذاها و یا حتی صحبت کردن نیز دچار مشکل شوید. از دیگر علائم خشک شدن دهان، ایجاد بوی بد است، چون بزاق ترشح نمی‌شود تا ذرات را از روی دندان‌ها پاک کند و اگر از برق لب یا رژلب استفاده کنید، آنها به دندان‌های شما خواهد چسبید.

• داروها نیز در این امر بی‌تاثیر نیستند

بیش از 400 نوع دارو، از جمله داروهای مخصوص سرماخوردگی و آلرژی‌ها باعث خشک شدن دهان می‌شوند. داروهای مخصوص افزایش فشار خون و داروهای درمان بیماری‌های روانی نیز گاهی این اثرات را دارند. پرتودرمانی و درمان‌های مخصوص سرطان‌ها نیز گاهی به غدد ترشح‌کننده بزاق آسیب می‌رسانند، شیمی‌درمانی نیز فعالیت بزاق را کم می‌کند.

• آسیب‌دیدگی عصب‌ها نیز می‌تواند عامل باشد

گاهی اوقات خشک شدن دهان با آسیب‌دیدگی عصب‌های سر یا گردن مرتبط هستند. عصب‌های خاصی مسئول انتقال پیام‌ها بین مغز و غدد بزاقی هستند. اگر این عصب‌ها آسیب ببینند قادر نخواهند بود به غدد بزاقی دستور بدهند تا بزاق تولید و ترشح کنند. بدون ترشح بزاق مزه غذاها را حس نخواهید کرد، زیرا بزاق مسئول انتقال مزه‌ها به سلول‌های عصبی در دهان و گلو است

• سیگار این شرایط را حادتر می‌کند

سیگار به تنهایی باعث خشکی دهان نمی‌شود، اما کشیدن سیگار، پیپ و استفاده از دیگر موادمخدر، خشکی دهان را تشدید می‌کند. بنابراین سیگار خود را از همین حالا ترک کنید.

• مراقب دندان‌هایتان باشید

کاهش ترشح بزاق برای دندان‌ها خطرناک است. بنابراین بررسی منظم دندان‌ها لازم و ضروری است. هر روز مرتب دندان‌های خود را مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید تا بقایای غذا و باکتری‌ها روی دندان‌های شما باقی نماند، اگر به هر دلیلی بعد از صرف غذا نتوانستید مسواک بزنید، دهان خود را بشویید و از دهان‌شویه نیز استفاده کنید.

• بزاق را تحریک کنید

با پزشک متخصص مشورت کنید و از او بخواهید داروهای موردنیاز را برایتان تجویز کند. برای تحریک بزاق آبنبات‌های بدون قند بخورید و یا آدامس بدون قند بجوید. جویدن باعث تحریک و ترشح بزاق می‌شود. نوشیدن متناوب آب به مرطوب نگه‌داشتن دهان کمک می‌کند. نوشیدن آب یا شیر با غذا باعث افزایش رطوبت دهان شده و به جویدن و قورت دادن غذا کمک می‌کند. در اتاقی بخوابید که دارای دستگاه بُخور برای مرطوب نگه داشتن دما و هوای اتاق باشد.