«بیماری براد پیت» را شما هم دارید؟

مجله سیب سبز: چهره براد پيت يادتان هست؟ اگر او را در خيابان ببينيد مي‌شناسيد؟ قيافه دوست، همكار و فاميل‌تان را چطور؟ اگر آنها را بعد از مدتي در خيابان ببينيد به‌جا مي‌آوريد؟ به احتمال بسيار زياد آنها را به جا مي‌آوريد، چرا؟ چون شما بيماري «برادپيت» نداريد.

بيماري‌ای به نام برادپيت

يك پزشك آمريكايي پيشنهاد داده اسم اين بيماري را بگذارند «بيماري برادپيت». خب اگر اينطور باشد خيلي‌ها به اين بيماري توجه خواهند كرد و از آن اسم عجيب و غريب هم استفاده نخواهند كرد. خب آخر «پروزو پاگنوزيا» هم شد اسم؟ به هر حال ميليون‌ها نفر از مردم جهان حالا در مورد اين بيماري كنجكاو شده‌اند و مي‌خواهند درباره آن بدانند و براي همين بهتر است يك اسم خوب براي اين بيماري بگذارند، مثلا همين بيماري برادپيت.

آشناها را نمي‌شناسم

اما اصلا ماجراي اين بيماري چيست؟ چند روز قبل كه برادپيت مصاحبه‌اي با يك شبكه تلويزيوني داشت. در آن مصاحبه فرد مصاحبه‌گر از او پرسيد: بعضي‌ها مي‌گويند شما بيش از حد مغرور و خودپسند هستيد... جناب بازيگر در پاسخ به اين سؤال گفت: اصلا اينطور نيست، آنهايي كه من را مي‌شناسند مي‌دانند كه من اصلا مغرور نيستم. خيلي از مردم از من شاكي مي‌شوند چرا كه فكر مي‌كنند به آنها بي‌توجهي مي‌كنم اما اينجا قسم مي‌خورم، قسم مي‌خورم كه اگر كسي را بايد به دليلي بشناسم و بعد رفتاري نشان مي‌دهم كه ناشي از آشنايي نيست، دليل آن غرور يا بي‌ادبي من نيست، مسئله اين است كه من نمي‌توانم آن فرد و چهره او را به خاطر بياورم، در واقع در شناختن آدم‌ها و به ياد آوردن چهره آنها مشكل دارم.


بايد به پزشك مراجعه كنم

شايد حرف‌هاي برادپيت به نظرتان عجيب باشد اما حرف‌‌هاي او را كامل بخوانيد: «خيلي وقت‌ها كسي نزدم مي‌آيد و به گرمي با من احوالپرسي مي‌كند اما من مجبور مي‌شوم از او بپرسم: ببخشيد شما را به‌جا نياوردم، شما را كجا ديده‌ام؟ اين حرف‌هاي من آنها را ناراحت مي‌كند چرا كه فكر مي‌كنند تعمدا به آنها كم‌محلي مي‌كنم اما وقتي اسم آنها را مي‌شنوم يا برايم توضيح مي‌دهند، مي‌‌فهمم كه قبلا اين افراد را ديده‌ام و با آنها آشنا هستم و اصلا بعضي از آنها همكار من بوده‌اند و براي آنها احترام قائل هستم، نمي‌دانم مشكل در كجاست، اما من در مورد به ياد آوردن چهره آدم‌ها مشكل دارم، فكر مي‌كنم ديگران اينطور نيستند چرا كه بسيار ديده‌ام كه افراد پس از سال‌ها فردي را مي‌بينند و بعد مي‌گويند او را هفت سال قبل در استاديوم ديدم يا با او ۱۰ سال پيش در پروژه‌اي همكار بوديم. بايد براي اين مشكل حتما به پزشك مراجعه كنم.»

آدم‌هايي كه در آينه خودشان را نمي‌شناسند

اين مصاحبه بازيگر مشهور داراي ۶ فرزند واكنش‌هاي بسياري را موجب شد. در ابتدا بعضي افراد حرف‌هاي او را جدي نگرفتند و تصورشان اين بود كه براد پيت در حال بهانه آوردن براي رفتارش است اما بعد بعضي پزشكان اين حالت را مشابه يك بيماري بسيار غيرشايع اما جالب دانستند و حتي برخي ابراز عقيده كردند كه براد پيت دقيقا به اين بيماري (يا حالت) مبتلاست. دكتر مارلين بومان، فوق‌تخصص داخلي اعصاب در كالج كارنژ يكي از اين پزشكان است كه مي‌گويد به احتمال زياد براد پيت به سندروم «پروزو پاگنوزيا» مبتلاست. اين پزشك مي‌گويد كه قرار است براد پيت توسط گروهي از برجسته‌ترين پزشكان مغز و اعصاب جهان در كلينيكي در سانتامونيكا معاينه شود و تصويربرداري‌هاي لازم از او انجام شود تا مشخص شود به اين حالت مبتلاست يا نه. دكتر بومان مي‌گويد: «اين حالت را مي‌توان كوري در تشخيص چهره‌ها ناميد. در واقع فردي كه از اين حالت رنج مي‌برد حتي ممكن است چهره خودش را در آينه ببيند و خودش را نشناسد.»

دختری که همکلاسی‌هایش را نمی‌شناخت

اولين‌بار در مقطع جنگ جهاني دوم بود كه پزشكان با حالت فراموشي يا كوري چهره‌اي روبه‌رو شدند. در آن زمان چند مجروح جنگي گزارش شدند كه به رغم آنكه مشكل مغزي نداشتند و عملكرد ذهني آنها مناسب بود اما در به ياد آوردن چهره‌ها مشكل داشتند و مثلا پزشك معالج خود را به ياد نمي‌آوردند. اما در سال ۱۹۷۰ بود كه پزشكان كانادايي گزارش كردند كه اين حالت صرف افراد صدمه‌ديده‌ با ضربات مغزي يا مجروحان جنگي نيست و ممكن است فردي با اين حالت به دنيا بيايد. در سال ۱۹۷۱ يك مورد بسيار جالب بيماري گزارش شد كه مادر يك دختر ۷ساله گزارش كرده بود كه دخترش وقتي همكلاسي‌هايش لباس فرم مي‌پوشند آنها را به ياد نمي‌آورد و نمي‌تواند آنها را از هم تشخيص دهد. پزشكان در نهايت اين حالت را سندروم «پروزو پاگنوزيا» ناميدند. دكتر بومان مي‌گويد: «من چند بيمار داشته‌ام كه دچار اين حالت بوده‌اند، برخي از آنها به شدت انسان‌هاي اجتماعي هستند و وقتي فردي با آنها سلام و احوالپرسي مي‌كند با او مشغول صحبت مي‌شوند به اين اميد كه متوجه شوند كه اين فرد چه نسبتي با آنها دارد و از كجا با او آشنا هستند.»

يك درصد مردم جامعه مبتلا هستند

دكتر براد داچين، متخصص مغز و اعصاب كه در مورد اين حالت تحقيق كرده است، مي‌گويد: «اين حالت ممكن است حتي يك درصد افراد جامعه را درگير كند، البته حالت‌هاي اين بيماري متفاوت است و فرم‌هاي شديد تا خفيف دارد. در كل مطالعات پزشكان نشان داده است كه براي يادآوري و شناختن يك چهره و به ياد آوردن نسبت و تاريخچه ارتباط با او بايد بخش‌هاي متعددي از مغز درگير يك فعاليت شوند و به محرك پاسخ دهند. در اين افراد ممكن است كه يك يا چند منطقه مغز در اين حالت فعاليت خوب عمل نكنند و در نتيجه عملكرد مغز طبيعي نباشد، جالب است كه در برخي موارد اين حالت در كودكي و نوجواني وجود دارد اما با بالا رفتن سن بهبود يافته است. در بسياري از موارد هم شخص با اينكه تا آخر عمر به اين مشكل مبتلاست متوجه خود نمي‌شود و احساس مي‌كند كه عملكرد مغزي‌اش كاملا طبيعي است.»

درمان براد پيت

دكتر برمان مي‌گويد: «ما نقطه مقابل حالت كوري در تشخيص چهره را هم داريم؛ حالتي موسوم به حافظه عجيب كه در آن فرد ممكن است يك بار از كنار آدم ديگري در يك جاي شلوغ رد ‌شود و سپس ۱۰ سال بعد آن آدم را در جاي ديگري ببيند و به ياد بياورد. اينگونه آدم‌ها حافظه چهره‌اي فوق‌العاده‌ قوي دارند.»

اما سرنوشت براد پيت چه مي‌شود؟ دكتر داچين مي‌گويد: «قطعا اگر برادپيت به اين حالت دچار باشد مي‌توان براي او داروها و شيوه‌هاي رفتاري را در نظر گرفت تا وضعيت او بهتر شود و در نتيجه استرس او هم در اين مورد كمتر مي‌شود. قطعا مورد براد پيت خيلي شديد نيست و حالا هم او راحت‌تر مي‌تواند ارتباطات اجتماعي داشته باشد.»