علائم عفونت گوش در کودکان

ماهنامه همشهری تندرستی: ساعاتی از نیمه شب گذشته و کودک شما بیدار است و گریه می کند. هیچ نشانه ای برای این بی قراری وجود ندارد جز این که او گوشش را می کشد. اولین (و بدترین) فکر شما می تواند این باشد: عفونت گوش. خوشبختانه تعداد بچه هایی که عفونت گوش می گیرند رو به کاهش است اما همچنان در مورد نیمی از بچه های زیر یک سال این موضوع بسیار شایع است. بچه هایی که چون هنوز به زبان نیامده اند عنوان مشکل برای آن ها سخت است و باید از نشانه ها متوجه مشکل شان شد. اگر نمی خواهید دچار مشکلات گوش برای کودکتان شوید، بعضی از توصیه های پزشکان در این باره را دنبال کنید.

گوش های کوچک آسیب پذیر

عفونت گوش وقتی رخ می دهد که مایعات از طریق شیپور یا لوله استاش که با پشت گلو ارتباط دارد به گوش میانی (واقع در پشت گرده گوش) بخزد. شیپور استاش در واقع یک لوله قابل ارتجاع است که گوش میانی را به ناحیه پشت بینی مرتبط می کند و هوای دو طرف گوش را متعادل می کند. تحت شرایط طبیعی، لوله مانند شیرفلکه عمل می کند، باز و بسته شود تا اجازه دهد که هوا وارد شده و مایع- همراه باکتری و ویروس- خارج شود. نوزادان لوله های استاش افقی تری نسبت به بچه های بزرگ تر دارند، بنابراین اگر کودک شما سرما بخورد آبریزش بیشتری به پشت گلویش خواهدریخت، گذرگاه هایی که به راحتی می تواند مسدود شود. وقتی که این موضوع اتفاق می افتد، مایع می تواند محیط عالی برای رشد و تکثیر ویروس ها و باکتری ها باشد.

سرماخوردگی شایع ترین علت مسدود شدن شیپور استاش است و بیشتر مشکلات مربوط به گرفتگی شپیور استاش به خاطر آن است. عفونت سینوس ها و آلرژی بینی هم علل شایع انسداد استاش هستند. به عبارت ساده تر می توان گفت که گرفتگی بینی باعث گرفتگی گوش هم می شود. کلا این علائم می تواند بسته به عوامل تا چند ساعت یا چند هفته باقی بماند. این علائم به احتمال زیاد در عرض چند ساعت یا چند هفته رفع می شوند و همان طور که نشانه ها رفع می شود شنوایی بهتر می شود و این اختلال در شنوایی برای مدت زمان کوتاهی پیش می آید.

تشخیص آسان نیست

این باور غلطی است که عفونت های گوش ممکن است به طور کلی از بین رفته و خودش کاملا پاک شود. علایمی ممکن است برای همیشه بماند، ناپایداری و سختی خواب یا گرفتگی سریع با یک سرماخوردگی. بعد از همه این ها، کودک تعدادی بی قراری و بی تابی را تجربه کرده است؟ حتی اگر پزشکان بتوانند درست روی مشکل دست بگذارند، تشخیص این موضوع خیلی آسان نیست به خصوص در نوزادانی که کانال گوششان خیلی کوچک است و اغلب با جرم گوش مسدود می شود. پزشک کودک شما همیشه باید داخل گوش نوزادتان را چک کند. او از ابزار به خصوصی برای خارج کردن جرم گوش استفاده می کند و در هر مراجعه پرده گوش را برای عفونت و التهاب معاینه می کند.

می توانید خطر را کم کنید

هر چیزی که برای جلوگیری از پخش میکروب های سرماخوردگی، از جمله شستن دست ها و واکسن زدن سر زمان مقرر، می تواند به دفع مسایل گوش و عدم ابتلای این عضو به مشکلات متعدد کمک کنند. واکسن پنومو کوکال کودک شما را در برابر آسیب های باکتریایی که با جدی ترین عوارض در ارتباط است محافظت می کند. فوت کردن دود سیگار در گوش کودک هم می تواند از عفونت ها محافظت کند هر چند این راه حل چندان توصیه نمی شود اما به عنوان یک راه حل سنتی از سوی افراد به کار گرفته می شود به خصوص در شرایطی که درمان اصولی و علمی در دسترس نباشد و کودک درد شدیدی را تجربه کرده و شما به هیچ چیز دسترسی نداشته باشید. کودکانی که شیر مادر می خورند، از خطر کمتری برای ابتلا به عفونت گوش برخوردار هستند چرا که به عنوان اصلی ترین دلیل؛ شیر مادر به کودک ایمنی ارایه داده و به لوله استاش برای جلوگیری از مسدود شدن کمک می کند.

همچنین در مورد شیر مادر که در همه توصیه های پزشکی در مورد مزایای آن تاکید شده است یک نکته دیگر هم وجود دارد که کودکان قدری محکم تر آن را می مکند، سینه مادر معمولا عمودی تر بوده و مانند شیشه شیر مستقیما و بدون مک زدن محکم شیر به دهان کودکان سرازیر نمی شود. به خاطر همین است که توصیه می شود وقتی که به نوزادتان با شیشه شیر می دهید به جای این که او را روی سطحی صاف بخوابانید سعی کنید که سرش را در ارتفاع بالاتر قرار دهید که این موضوع می تواند کمک کند که میکروب ها در شیپور یا لوله استاش به دام بیفتند. شیر مادر را جدی بگیرید.

آنتی بیوتیک دیگر خودکار نیست

در گذشته وقتی که عفونت گوش اتفاق می افتاد به شکل روتین برای افراد مبتلا به گوش درد بدون توجه به منشاء مشکل، آنتی بیوتیک تجویز می کردند. حتی اگر آن عفونت به خاطر ویروس بود که به آنتی بیوتیک واکنش نشان نمی دهد این تجویز صورت می گرفت. اما از چند سال پیش، انجمن پزشکان آمریکا در استفاده آنتی بیوتیک برای عفونت گوش تجدید نظر کرده اند. تحقیقات نشان داده است که استفاده زیاد از آنتی بیوتیک، باکتری را مقاوم کرده و حتی مرض چاقی کودکان امکان دارد به خاطر این داروها باشد که تعادل باکتری های خوب در روده را مختل می کند و باعث چاقی کودکان می شود که تا پیش از این به آن توجه نشده بود. با توجه به این یافته ها ممکن است پزشک شما قبل از نوشتن نسخه، بخواهد کودک شما را دو یا سه روز تحت نظر بگیرد تا ببیند که عفونت خودش از بین رفته یا نه، که این موضوع می تواند هم در مورد عفونت باکتریایی یا یک عفونت ویروسی اتفاق بیفتد. این موضوع تا وقتی که کودک شما حداقل شش ماه داشته و تب بالا یا درد شدیدی نداشته باشد، ایمن است.

نوزادان ممکن است به خاطر تاخیر در درمان در معرض ریسک بالایی قرار بگیرند. در دوره معاینه، درد گوش با توصیه پزشک تان می تواند با استامینوفن یا ایبوپروفن درمان شود. اگر نوزاد شما مدام در گوشش مایع می رود، شنوایی اش را به وسیله متخصص گوش و حلق و بینی چک کنید. ممکن است پزشک یک جراحی کوچک برای قرار دادن لوله های کوچک در داخل گوشش توصیه کند که این کار می تواند به کشیده شدن آب گوشش کمک کند.

بیشتر کودکانی که لوله در گوش شان کار می گذارند عفونت کردن گوش شان کاملا متوقف می شود. به نظر متخصصان اگر در گوش این نوزادان این لوله را بگذارید آسان تر از تشخیص و درمان عفونت گوش شان خواهد بود. بنابراین در دوره فعلی تمام مشکلات گوش منجر به تجویز دارو از طرف دکتر نخواهدشد و پزشکان گوش و حلق و بینی با وسواس بیشتری داروها به خصوص آنتی بیوتیک ها را برای کودکان تجویز می کنند و این اتفاق هم در مرحله ای می افتد که دلیل در گوش مشخص شده باشد.

مراقبت مادرانه

۱. نوزاد هنوز سیستم ایمنی تکامل یافته ای ندارد. در زمینه عفونت های گوش، خطرات را با جدی گرفتن و اکسیناسیون به خصوص در برابر آنفلوانزا کاهش دهید. بهتر است فرزندتان را پیش از ابتلا در برابر آن واکسینه کنید.

۲. بسیاری از اطرافیان علاقه نشان می دهند بچه را در آغوش گیرند، ببوسند و... اغلب مواقع لمس اعضای صورت کودک به خصوص بینی، گونه و گوش ها امری معمول است. علاوه بر پدر و مادر کودک لازم است قبل از لمس نوزادان، دیگران هم دست خود را بشویند تا از انتشار باکتری هایی که خود به آن ها مقاوم شده اندو انتقال آن به نوزاد پیشگیری کرده باشند.

۳. یکی از اشتباهات اغلب مادران شیر دادن به نوزاد در حالت خوابیده است. این کار می تواند علاوه بر خطراتی که در جریان بلع شیر به وجود می آورد و مشکلاتی که برای مراحل گوارش آن خواهد ساخت، موجب ریزش قطرات به درون گوش کودک شود و سبب ایجاد مشکل و در صورت تکرار چرک و عفونت شود.

۴. شنا در استخر، حمام و در معرض باران قرار گرفتن کودکان نیز نه همیشه، اما در مواردی ممکن است به دلیل خشک نکردن آب درون گوش منجر به ایجاد محیطی برای رشد میکروب ها یا باکتری ها شود. مکانیسم گوش انسان به گونه ای است که در برابر ورود بسیاری از مواد همچون آب واکنش مناسبی نشان می دهد و چربی خاصی که در این محیط وجود دارد، به طور معمول باعث پیشگیری از ورود قطراتی چون آب به عمق گوش می شود.

۵. هرگز از وسایلی مانند گوش پاک کن برای تمیز کردن گوش کودک تان استفاده نکنید. این وسایل علاوه بر آن که اغلب از پنبه در آن ها استفاده شده می توانند پرزهای پنبه را در حین تمیز کردن و نظافت گوش در مجرا باقی بگذارند و به جای نظافت آن خود تبدیل به عاملی برای ایجاد عفونت یا گوش درد شوند.