نکاتی درباره آزمایش بارداری در خانه

هفته نامه سلامت: آزمایش خانگی بارداری روشی سریع و آسان برای خانم‌هاست تا دریابند آیا بچه‌دار شده‌اند یا نه؟ کیت‌های آزمایش بارداری خانگی وجود دارد که می‌توان آنها را بدون نیاز به نسخه از داروخانه‌ها خرید و با آزمایش ادرار به‌وسیله این کیت‌ها بارداری را در هفته‌های اول با فاصله نه‌چندان زیاد از قطع عادت‌ماهانه شناسایی کرد.

خانم‌ها در صورت مثبت بودن نتیجه آزمایش با این کیت‌ها می‌توانند سریع به پزشکشان مراجعه و مراقبت‌های پیش از زایمان را از همان مراحل ابتدایی بارداری دریافت کنند.

تشخیص زودرس‌تر بارداری همچنین می‌تواند این فرصت را در اختیار کارکنان بهداشتی قرار دهد که به خانم‌ها درباره روند بارداری‌شان و عادات زیانباری مانند سیگار کشیدن که ممکن است بر جنین تاثیر بگذارد، توضیح دهند.

آزمایش بارداری در قدیم فقط به‌وسیله پزشکان و پرستاران انجام می‌شد و روند پیچیده‌تری داشت و نتیجه آن هم دیرتر معلوم می‌شد. این آزمایش در آن زمان شامل گرفتن نمونه ادرار خانم و تزریق آن به خرگوش، قورباغه یا موش ماده بود و بعد معاینه دستگاه تناسلی حیوان تا میزان هورمون گنادوتروپین جفتی (hCG) که فقط در خانم‌های باردار وجود دارد، اندازه‌گیری شود. نخستین کیت‌های آزمایش خانگی بارداری اواخر دهه ۱۹۷۰ میلادی مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفت و به طور گسترده وارد بازار شد.

این کیت آزمایشی در آن زمان شامل یک آب مقطر، یک لوله آزمایش حاوی سلول‌های قرمز خون گوسفند و یک قطره‌چکان بود. این آزمایش هم بر مبنای میزان hCG بود و ۲ ساعت طول می‌کشید تا نتایج آن معلوم شود. امتیاز این آزمایش این بود که حریم شخصی خانم‌ها حفظ می‌شد و انجام آن آسان‌تر و سریع‌تر بود.

امروزه چند برند آزمایش خانگی بارداری وجود دارد و معمولا با قیمت ۱۵ تا ۲۰ دلار برای دو آزمایش به فروش می‌رسند. کیت‌های آزمایش بارداری جزو پرمصرف‌ترین فراورده‌ها برای آزمایش تشخیصی خانگی هستند.

این آزمایش چه چیزی را اندازه می‌گیرد؟

آزمایش‌های خانگی بارداری میزان hCG را در ادرار اندازه می‌گیرند. این هورمون که فقط در خانم‌ها هنگام بارداری یافت می‌شود، مدت کوتاهی پس از کاشته شدن تخمک لقاح‌یافته در رحم به‌وسیله جفت تولید می‌شود.

میزان hCG ابتدای بارداری هر ۴۸ تا ۷۲ ساعت یکبار 2 برابر می‌شود و بعد در 3 ‌ماهه دوم بارداری میزان‌ این هورمون به حد ثابتی می‌رسد.

چه زمانی باید آزمایش را انجام داد؟

خانم‌ها برای رسیدن به بهترین نتایج باید تا یک هفته پس از قطع عادت‌ماهانه منتظر بمانند و بعد آزمایش را انجام دهند. این کار پنجره زمانی وسیع‌تری باقی می‌گذارد، به‌خصوص برای خانم‌هایی که چرخه عادت‌ماهانه نامنظمی دارند که کوتاه‌تر یا بلندتر از چرخه ۲۸ روزه معمول است.

چگونه باید این آزمایش را انجام داد؟

این آزمایش با جمع‌آوری نمونه ادرار در یک فنجان و بعد فروبردن نوار آزمایش درون آن یا استفاده از یک قطره‌چکان برای قرار دادن ادرار روی نوار آزمایش انجام می‌شود. آزمایش را همچنین می‌توان با نگه‌داشتن نوار آزمایش در جریان ادرار هنگام رفتن خانم به سرویس بهداشتی انجام داد.

در این آزمایش توصیه می‌شود از نمونه میانه جریان ادرار استفاده شود، به این معنی که خانم اول باید مقداری در سرویس بهداشتی ادرار کند و بعد نمونه ادرار را در فنجان گردآورد. اغلب خانم‌ها در طول چند دقیقه می‌توانند نتیجه آزمایش را ببینند.

برخی از تولیدکنندگان مدعی هستند اگر از کیت تولیدی‌شان در نخستین روز قطع عادت‌ماهانه استفاده شود، میزان دقت آزمایش ۹۹ درصد خواهد بود، اما برخی پژوهش‌ها این ادعاها را درباره دقت آزمایش مورد تردید قرار داده‌اند.

تعیین نتایج آزمایش

نتایج بسته نوع کیت مورد استفاده به‌صورت یک نشانه مثبت یا منفی، یک خطر منفرد یا دوگانه، تغییر رنگ و یک نشانه دیجیتال است که می‌گوید خانمی «باردار» است یا «غیر باردار».

برخی آزمایش‌ها دارای یک پنجره کنترل هستند که برای مقایسه با پنجره مربوط به نتایج استفاده می‌شود. پنجره کنترل همچنین می‌توان نشان دهد آیا کیت آزمایشی به درستی کار می‌کند یا نه. برای مثال اگر خط یا نمادی در این پنجره ظاهر نشود، کیت به درستی کار نمی‌کند.

عوامل متفاوتی می‌توانند بر نتایج آزمایش تاثیر بگذارند؛ انجام آزمایش زودتر از زمان تعیین‌شده هنگامی که میزان‌ hCG آنقدر بالا نیست که قابل‌شناسایی باشد، ممکن است بر دقت نتایج تاثیر بگذارد.

داروهایی که حاوی هورمون بارداری hCG هستند، مانند برخی داروهای باروری مورد استفاده در درمان ناباروری ممکن است بر نتایج آزمایش بارداری تاثیر بگذارند و نتایج مثبت کاذب ایجاد کنند. در این وضعیت آزمایش می‌گوید خانم باردار است، درحالی‌که در واقع این گونه نیست. اما اغلب داروهای دیگر مانند قرص‌های پیشگیری از بارداری، داروهای ضددرد یا آنتی‌بیوتیک‌ها با آزمایش بارداری تداخلی ندارند.

با توجه به اینکه زن چه زمانی نخستین ویزیت پزشکی یا مامایی دوران بارداری‌اش را انجام دهد، مرسوم است برخی پزشکان آزمایش ادراری بارداری را در مطبشان تکرار کنند یا آزمایش خون انجام دهند. اگر در این زمان خانم به هفته هشتم بارداری رسیده باشد، می‌توان به جای این آزمایش‌ها، سونوگرافی انجام داد تا زنده بودن جنین و زمان زایمان تعیین شود. آزمایش‌های بارداری بر اساس ادرار که در مطب دکتر یا ماما انجام می‌شوند، شبیه همان آزمایش‌های خانگی براساس میزان هورمون hCG هستند. آزمایش خون برای تعیین بارداری که آزمایش بتا hCG نامیده می‌شود، بر آزمایش ادراری برتری دارد چرا که حساسیت بیشتری در شناسایی hCG دارد. آزمایش خون می‌تواند بارداری را زودتر از آزمایش ادرار تعیین کند؛ یعنی 6 تا 8 روز پس از تخمک‌گذاری، اما آزمایش خون را فقط می‌توان در مطب دکتر یا کلینیک انجام داد و تعیین نتیجه آن ممکن است بیشتر طول بکشد.

پنج نکته برای انجام آزمایش‌های بارداری در خانه

دستورات را به دقت دنبال کنید: برای اینکه بهترین نتایج را به دست آورید، دستورالعمل روی بسته را با دقت بخوانید و آن را رعایت کنید، به‌خصوص دستورات مربوط به چگونگی و هنگام انجام آزمایش و مدت انتظار کافی برای خواندن نتایج قبل از تاریخ انقضای چاپ‌شده روی بسته، از کیت آزمایشی استفاده کنید و کیت را در مکانی خشک در دمای اتاق نگه‌دارید.

آزمایش را صبح انجام دهید: خانم باید از نخستین ادرار صبحگاهی‌اش برای انجام آزمایش استفاده کند زیرا میزان بیشتری hCG در آن وجود دارد. گرچه همه کیت‌ها استفاده از نخستین ادرار صبحگاهی را توصیه نمی‌کنند، این نمونه بالاترین میزان هورمون بارداری را در خود دارد.

ممکن است آزمایش مجدد لازم باشد: اگر خانم گمان می‌کند، باردار است و نتیجه آزمایشش منفی است، باید آزمایش را چند روز تا یک هفته بعد تکرار کند زیرا میزان hCG ابتدای بارداری به سرعت بالا می‌رود.

زمان اهمیت دارد : انجام آزمایش در فاصله زمانی نزدیک به لقاح تخمک یا خیلی زود پس از قطع عادت‌ماهانه ممکن است نتایج نادرستی به دست دهد زیرا جفت وقت کافی برای تولید hCG به اندازه لازم نداشته تا آزمایش آن را شناسایی کند.

کمک بگیرید: اگر پرسشی درباره کیت آزمایشی، استفاده درست از آن یا بررسی‌هایی درباره میزان دقت آن دارید، می‌توانید با سازنده تماس تلفنی بگیرید یا از طریق آدرس اینترنتی چاپ‌شده روی جعبه درخواست اطلاعات کنید.