بیماری‌های شایع در سالمندان

هفته نامه سلامت - سیما اخلاقی: سالخوردگی غم انگیز به نظر می رسد؛ موی سفید، چین و چروک و البته فراموشی. پیش بینی می شود تا سال۲۰۵۰ میلادی جمعیت سالخوردگان به میزان ۲۲ درصد افزایش خواهد یافت. بنابراین بسیار مهم است که بدانیم آنها چه چالش های سلامتی را پیش روی خود دارند تابه آنها کمک کنیم سالخوردگی سالمی را طی کنند.

۱. بیماری های مزمن

92 درصد سالخوردگان از حداقل یک بیماری مزمن رنج می برند و 77 درصد از دو بیماری. هر ساله علت دو سوم مرگ افراد سالخورده بیماری های قلبی، سکته مغزی، سرطان و دیابت است. مرکز ملی پیشگیری از بیماری های مزمن توصیه می کند افراد سالخورده برای پیشگیری از ابتلا به بیماری های مزمن باید سالیانه مورد معاینه پزشکی قرار بگیرند و تغذیه مناسب و فعالیت فیزیکی منظم داشته باشند. چاقی یکی از مشکلات متداول این سن است ولی با داشتن شیوه زندگی مناسب می توان جلوی بروز چاقی و متعاقب آن بیماری های مزمن را گرفت.

۲. مشکلات شناختی

سلامت شناختی بر توانایی تفکر، یادگیری و حافظه تمرکز دارد. دمانس یا زوال عقل که عملکرد شناختی فردرا نشانه می گیرد، مهم ترین چالشی است که با آن مواجه هستند. در سراسر دنیا تقریبا 47.4 میلیون نفر مبتلا به دمانس هستند که پیش بینی می شود تا سال 2050 میلادی 3 برابر شوند. متداول ترین شکل دمانس، آلزایمر است و تنها در کشور آمریکا 5 میلیون فرد در سنین 65 سال یا بیشتر از این بیماری در رنج هستند. دیابت، سوءمصرف مواد، فشار خون بالا، افسردگی، ایدز و سیگار ز عوامل مستعد کننده دمانس هستند. تاکنون درمانی برای دمانس پیدا نشده است.

۳. اختلالات روانی

بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی، بیش از 15 درصد افراد بالای 60 سال از یک اختلال روانی رنج می برند. افسردگی یکی از متداول ترین اختلالاتی است که اغلب تشخیص داده نمی شود و مورد درمان قرار نمی گیرد. در آمریکا 18 درصد افراد سالخورده به همین دلیل اقدام به خودکشی می کنند. افسردگی می تواند یکی از عوارض جانبی یک بیماری مزمن باشد و با مدیریت بیماری می توان به بهبود بیماران کمک کرد.

به علاوه شیوه زندگی و دریافت حمایت های عاطفی از سوی خانواده و جامعه می تواند به درمان افسردگی این افراد کمک موثری کند.

۴. صدمات فیزیکی

زمین افتادن، هر 15 ثانیه یک فرد سالخورده را راهی بیمارستان می کند و هر 29 دقیقه یک فرد مسن را به کام مرگ می فرستد زیرا استخوان های افراد سالخورده ضعیف می شود، عضلات قدرت خود را از دست می دهند و حفظ تعادل بدنی برای شان دشوار است. دو بیماری مهم که موجب افزایش صدمات می شوند، استئوپروز و استئوآتزیت هستند. با آموزش مناسب و افزایش فعالیت های فیزیکی می توان تا حدی جلوی بروز این مشکل را گرفت.

۵. ایدز

در سال 2013 میلادی در کشور آمریکا 21 درصد موارد ابتلا به ایدز مربوط به افراد 50 ساله بوده و 37 درصد مرگ های ناشی از ایدز را در همین سال افراد 55 ساله تشکیل می دادند. در حالی که با افزایش سن تمایلات و توانایی های جنسی تغییر می کند اما کاملا از بین نمی رود. متاسفانه تشخیص ایدز در افراد سالخورده کمی دشوار است زیرا علائم آن خیلی شبیه علائم ناشی از سن بالاست.

۶. سوءتغذیه

سوءتغذیه افراد 65 ساله اغلب تشخیص داده نمی شود و می تواند منجر به بروز مشکلاتی از قبیل ضعف سیستم ایمنی و ضعف عضلانی شود. علت سوءتغذیه می تواند دمانس، افسردگی، اعتیاد به الکل، عدم ارتباط اجتماعی یا وضعیت اقتصادی نامناسب باشد. بهترین شیوه اصلاح تغذیه بیمار، افزودن مصرف سبزیجات و میوه و محدود کردن مصرف نمک و چربی های اشباع است.

7. ضعف حواس پنجگانه

کاهش بینایی و شنوایی یکی از رایج ترین مشکلاتی است که این افراد با آن مواجه هستند. در آمریکا از هر ۶ فرد سالخورده یک نفر مشکل بینایی و از هر ۴ نفر یک نفر مشکل شنوایی دارد. خوشبختانه هردوی اینها به راحتی قابل درمان هستند.

8. سلامت دهانی

یکی از مشکلات مهم سالخوردگان نداشتن دندان طبیعی است که همین مشکل موجب سوءتغعذیه و عدم اعتماد به نفس این افراد می شود. خشکی دهان، بیماری های لثه یا سرطان های دهان از دیگر مشکلاتی است که افراد سالخورده با آن دست به گریبان هستند. با معاینات منظم می توان جلوی بسیاری از این مشکلات را گرفت.

9. مصرف نابجای دارو

مصرف الکل و دارو بین سالخوردگان رواج دارد. بر اساس پیش بینی انجمن ملی سالخوردگان تا سال ۲۰۲۰ میلادی تعداد افراد سالخورده ۲ برابر می شود. یکی از علل آن این است که اغلب این افراد اختلال ذهنی دارند یا نمی توانند خودشان دارو تهیه کنند و از داروی بیماران دیگر استفاده می کنند یا پزشک برای اغلب آنها داروی بسیار و برای مدت طولانی تجویز می کند.

10. یبوست و کنترل ادرار

هر دوی این مشکلات کیفیت زندگی افراد سالمند را تحت تاثیر خود قرار می دهد. به غیر از عامل کهولت سن، این مشکلات می تواند ناشی از سوءتغذیه و وجود یک بیماری مزمن باشد. پزشکان حفظ وزن مناسب، تغذیه سالم و فعالیت های فیزیکی را راه حل مشکل می دانند. البته راه های درمانی مناسبی هم وجود دارد و سالمندان نباید از این که موضوع را با پزشک خود در میان می گذارند، شرمنده باشند.