نکات تغذیه‌ای برای بیماران ام اس

برترین ها - ترجمه از هدی بانکی: فیبرهای عصبی در بدن معمولا با لایه‌ای از میلین پوشیده شده‌اند؛ ماده‌ای که از عصب‌ها محافظت کرده و به انتقال سیگنال‌های الکتریکی کمک می‌کند. در بیماران مبتلا به ام اس، لایه‌ی میلین آسیب دیده است. نواحی که میلین کمتری دارند، سیگنال‌ها را به طور موثر انتقال نمی‌دهند، یعنی دستورات مغز با سرعتی که لازم است به عضلات مورد هدف ارسال نمی‌شوند. ام اس شایع‌ترین بیماری نورولوژیکی ناتوان کننده در میان جوانان است. عوامل تغذیه‌ای تا حدودی روی این بیماری تاثیرگزارند. دانستن نقش تغذیه می‌تواند باعث شود فرد مبتلا به ام اس، عوارض کمتری را تجربه کرده و کیفیت زندگی خود را بالا ببرد.

تغذیه‌ی بیماران ام اس

مطالعات نشان داده سلامت روده‌ها در بسیاری از بیماری‌ها نقش دارد. فلورای روده (باکتری‌های خوب)، سیستم بسیار پیچیده از میکروارگانیسم‌هایی است که در داخل روده‌ها زندگی می‌کنند که در بدن انسان، این میکروارگانیسم‌ها باکتری هستند. باکتری‌ها مسئول تجزیه‌ی غذا و مواد مغذی‌اند و نقش اساسی در گوارش و سلامت سیستم ایمنی دارند. وقتی فیبر کافی در رژیم غذایی وجود داشته باشد این باکتری‌های خوب در روده رشد می‌کنند. کمبود فلورای روده می‌تواند موجب طیفی از اختلالات ایمنی در بدن شود.

غذاهایی که برای بیماران ام اس مفیدند

ام اس یا Multiple sclerosis، نوعی اختلال در سیستم ایمنی است، بنابراین مهم است که رژیم غذایی بیمار، سالم بوده و تقویت کننده‌ی سیستم ایمنی باشد. رژیم غذایی که فلورای روده را تقویت کند برای این بیماران مفید است.

پروبیوتیک‌ها

تعدیل فلورای روده با کمک پروبیوتیک‌ها برای بیماران ام اس مفید است زیرا پروبیوتیک‌ها کمک می‌کنند تا میزان باکتری‌های مفید در روده افزایش یافته و سیستم ایمنی تقویت شود.

باکتری‌های پروبیوتیک، هم در مکمل‌ها موجودند و هم در بسیاری از غذاهای تخمیر شده. ماست، کفیر، کیم چی، ساورکرات و کومبوجا یا چای تخمیر شده همگی دارای مقدار مناسبی لاکتوباکتری هستند که نوعی باکتری مفید است.

علاوه بر پُر کردن روده با باکتری‌های مفید، تغذیه‌ی آنها نیز مهم است. غذاهایی که پروبیوتیک‌ها را تغذیه می‌کنند، پریبیوتیک‌ها نام داشته و اساسا فیبر هستند.

غذاهایی که حاوی میزان خوبی از پریبیوتیک‌ها هستند شامل: کنگر فرنگی، سیر، تره فرنگی، مارچوبه، پیاز و کاسنی می‌شوند. همه‌ی افراد باید روزانه دست کم 5 تا 7 گرم پریبیوتیک مصرف کنند.

فیبر

فیبر در غذاهای گیاهی موجود است مانند میوه‌ها، سبزی‌ها، مغزها، دانه‌ها و حبوبات. فیبر با تغذیه‌ی باکتری‌های روده، کمک به دفع منظم و حفظ سلامت قلب به سلامتی کمک می‌کند. ضمنا فیبر منبع غذایی سیر کننده‌ای است.

ویتامین D

ویتامین D برای همه مفید است اما برای بیماران ام اس اهمیت بیشتری دارد. ویتامین D، رشد و تکثیر سلول‌های گوناگون را تنظیم می‌کند. محققان دریافتند افزایش دریافت ویتامین D برای بیماران ام اس مفید است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ویتامین D دارای ویژگی محافظت کنندگی برای بیماران ام اس است. بیشتر ویتامین D بدن بواسطه‌‌ی قرار گرفتن در معرض نور خورشید ساخته می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده بیشتر قرار گرفتن در معرض نور خورشید و افزایش دریافت ویتامین D در رژیم غذایی می‌تواند ریسک ابتلا به ام اس را پایین بیاورد.

بیوتین

بیوتین، نوعی ویتامین B است که ویتامین H نیز نامیده می‌شود. این ویتامین معمولا در غذاهایی مانند تخم مرغ، جگر، مخمر و قلوه وجود دارد. تحقیقات جدید نشان می‌دهد مصرف مکمل‌هایی با دوز بالایی از بیوتین برای بیماران ام اس مفید است. برای تشخیص قطعی اینکه دقیقا چه افرادی به بیوتین بیشتری نیاز دارند به تحقیقات بیشتری نیاز است اما به طور کلی افزودن بیوتین به رژیم غذایی عارضه‌ی جانبی خاصی ندارد.

اسیدهای چرب چند غیر اشباع (PUFAs)

شواهد موجود حاکی از آن هستند که اسیدهای چرب چند غیر اشباع برای حفظ سلامت بدن و کنترل التهاب مفیدند. این اسیدهای چرب می‌توانند عملکردهای گوناگون بدن از توانایی فکر کردن گرفته تا سلامت قلبی و عروقی را تقویت کنند. غذاهایی که سرشار از اسیدهای چرب چند غیر اشباع هستند شامل ماهی‌های چرب مانند سالمون و برخی از روغن‌های گیاهی می‌شوند.

غذاهایی که بیماران ام اس باید از آنها پرهیز کنند

چربی‌های اشباع و غذاهای فرآوری شده

روده‌های سالم بر سلامت سیستم ایمنی تاثیر می‌گذارند بنابراین باید از مصرف غذاهایی که منجر به آسیب به فلورای روده می‌شوند پرهیز کرد. افراد دچار ام اس باید از مصرف غذاهای فرآوری شده مخصوصا آنهایی که حاوی مقدار زیادی چربی‌های اشباع و روغن‌های هیدروژنه هستند اجتناب کنند.

سدیم

محققان دریافته‌اند افرادی که ام اس دارند و در رژیم غذایی خود به میزان متوسط یا زیاد سدیم مصرف می‌کنند بیشتر دچار ریلپس یا حمله می‌شوند و نسبت به آنهایی که سدیم بسیار کمی مصرف می‌کنند بیشتر مستعد ایجاد التهاب و ضایعه‌ی جدیدی (lesion) هستند. ضمنا تحقیقات نشان داده اجتناب از نوشابه‌های قندی، مقادیر زیاد گوشت قرمز، غذاهای سرخ شده و غذاهای کم فیبر برای بیماران ام اس بسیار سودمند است.

رژیم‌های غذایی خاص

هر کسی که تحت رژیم غذایی خاصی است باید مطمئن شود که تمام مواد مغذی مورد نیاز روزانه‌اش را دریافت می کند. کسی که غذای یا گروه غذایی خاصی را از رژیم غذایی خود حذف می‌کند حتما باید مواد غذایی موجود در غذای حذف شده را یا سایر غذاها جایگزین کند.

رژیم غذایی بدون گلوتن

تحقیقات نشان داده بین گلوتن و ام اس ارتباطی وجود ندارد اما بسیاری از افرادی که ام اس دارند رژیم غذایی بدون گلوتن در پیش می‌گیرند به گفته‌ی خودشان احساس بهتری دارند. رژیم غذایی بدون گلوتن برای بیماران ام اس قابل قبول است به این شرط که فیبری را که نمی‌توانند از گندم دریافت کنند، با خوردن سایر غذاهای فیبردار جایگزین کنند.

رژیم غذایی پالئو

رژیم غذایی پالئو بر اساس این ایده به وجود آمده که بدن ما جوری تنظیم نشده که غذاهای بسیار فرآوری شده‌ای را که امروز مصرف می‌کنیم تحمل کند.

طرفداران این رژیم غذایی، غذاهایی را انتخاب می‌کنند که انسان‌های اولیه می‌خوردند. اولین قدم، ترجیح دادن غذاهای طبیعی به غذاهای فرآوری شده است، همراه با تاکید بر گوشت قرمز و غذاهای گیاهی به جز غلات. مطالعات کوچکی نشان داده‌اند که افراد دچار ام اس که رژیم غذایی پالئو را در پیش می‌گیرند ممکن است بهبودهایی حاصل کنند اما باید یادآوری کنیم افراد تحت آزمایش، تغییراتی نیز در سبک زندگی خود ایجاد کرده بودند مانند ماساژ، ورزش و مدیتیشن و نرمش‌های کششی.

رژیم غذایی سوانک

رژیم سوانک از دهه‌ی ۱۹۷۰ شروع شد و سال‌ها برای درمان ام اس مورد استفاده بود. در این رژیم مصرف چربی‌های اشباع به کمتر از ۱۵ گرم در روز کاهش یافته و توصیه شده است مصرف چربی‌های غیر اشباع نیز به چیزی حدود ۲۰ تا ۵۰ گرم در روز محدود شود.

کسانی که تحت این رژیم هستند اجازه ندارند غذاهای فرآوری شده یا چربی‌های لبنی مصرف کنند. آنها از خوردن گوشت قرمز طی سال اول منع می‌شوند اما اجازه دارند هر چقدر می‌خواهند ماهی سفید و صدف بخورند. رژیم سوانک توصیه می‌کند روزانه دو فنجان میوه و دو فنجان سبزی خورده شود. مصرف پاستای سبوسدار نیز توصیه شده است و روغن کبد ماهی و مولتی ویتامین نیز باید روزانه مصرف شود.

پیروان رژیم غذایی سوانک می‌گویند این رژیم کمک‌شان کرده است هر چند اکنون دیگر از مُد افتاده است. محققان می‌گویند برخی از افرادی که این رژیم را در پیش می‌گیرند ممکن است دچار کمبود ویتامین‌های A، C، E و اسید فولیک شوند.

کدامیک از این رژیم‌ها بهترند؟

مطالعات انجام شده روی تعدادی از رژیم‌های غذایی و تاثیر آنها روی ام اس اینطور نتیجه گرفته که شواهد کافی برای توصیه به یک رژیم خاص و برتر دانستن آن نسبت به دیگری وجود ندارد. همچنین یادآوری شده است که بیشتر رژیم‌های غذایی تاکید خاصی روی غذاهای مشابه دارند یا غذاهای نسبتا مشابهی را منع کرده‌اند.

غذاهایی که منع شده‌اند: غذاهای بسیار فرآوری شده، غذاهایی که شاخص گلیسمی بالایی دارند و غذاهایی که چربی اشباع زیاد دارند.

به طور کلی، این رژیم‌های غذایی توصیه می‌کنند کمتر گوشت قرمز چرب مصرف شده و میوه و سبزی بیشتر مصرف شود.

تغییراتی در سبک زندگی که می‌توانند مفید باشند

تقویت سیستم ایمنی می‌تواند مهمترین جنبه‌ی یک رژیم غذایی سالم برای فرد مبتلا به ام اس باشد. ویتامین D عامل مهمی در ام اس است و به همین علت، بیشتر قرار گرفتن در معرض نور خورشید به صورت روزانه می‌تواند به افزایش سطح ویتامین D در خون کمک کند. ورزش کردن نیز برای سیستم ایمنی بسیار سودمند است. ورزش‌های هوازی کمک می‌کنند تا بدن از سموم رها شده، جریان خون افزایش پیدا کرده، سوخت و ساز تقویت شود و میزان هورمون «حال خوب» در مغز افزایش پیدا کند. هر کسی که قصد دارد تغییرات اساسی در رژیم غذایی یا سبک زندگی خود ایجاد کند باید ابتدا با پزشک خود مشورت کند.